IV SA/Wr 126/16

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca na urzędowym formularzu z dnia 16 lutego 2016 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i że otrzymuje stypendium socjalne w wysokości [...] zł miesięcznie, które przysługuje jej do lutego 2016 r. Podał, że otrzymała powyższe stypendium w styczniu i nie wiadomo czy otrzyma je w lutym. W [...] 2015 r. wstrzymano jej wypłatę stypendium i dlatego nie posiadała w listopadzie żadnych środków do życia. Średni dochód miesięczny za rok 2105/2106 wynosi [...] zł. Nie posiada majątku ani oszczędności. Pismem referendarza sądowego z dnia 30 marca 2016 r. skarżąca została wezwana do przedłożenia dokumentów źródłowych i wyjaśnień dotyczących jej sytuacji materialnej, tj.: wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące wnioskodawcy i małżonka; dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz, raty kredytów i pożyczek i inne), zeznania podatkowego za 2015 r.; decyzji przyznającej stypendium socjalne w kwocie [...] zł oraz dowody potwierdzające fakt otrzymania tego stypendium np. przelew bankowy, przekaz pocztowy; zaświadczenia z Urzędu Pracy potwierdzającego, że wnioskodawca i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako osoby bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa (poszukujące pracy); wyjaśnienia do kogo należy tytuł prawny do lokalu, w którym zamieszkuje (należało nadesłać także dokumenty potwierdzające te dane); wyjaśnienia co stanowi jej źródło utrzymania, w sytuacji gdy nie otrzymuje stypendium socjalnego (należało nadesłać także dokumenty potwierdzające te dane); wyjaśnienia czy korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej i w jakiej kwocie (należało nadesłać także dokumenty potwierdzające te dane np. decyzję przyznającą świadczenia z pomocy społecznej w okresie ostatnich sześciu miesięcy). W piśmie tym podano, że dokumenty należy nadesłać w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru i koperty zawierającej tę przesyłkę wynika, że wezwanie to, pomimo dwukrotnego awiza w dniach 4 i 12 kwietnia 2016 r. nie zostało odebrane przez stronę skarżącą. Zwrot nie podjętej przesyłki nastąpił w dniu 19 kwietnia 2016 r. Przesyłka ta wpłynęła do Sądu w dniu 21 kwietnia 2016 r. Skarżąca zatem nie podjęła powyższego pisma referendarza sądowego i tym samym nie udzieliła na nie żadnej odpowiedzi. W myśl art 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm, dalej p.p.s.a..) zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowenie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym . Na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Przechodzą co dalszych rozważań wskazać należy, iż omówione wyżej pismo referendarza sądowego z dnia 30 marca 2016 r. uznaje się za doręczone na zasadzie fikcji doręczenia, o której mowa w art. 74 § 4 p.p.s.a. W myśl bowiem art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to jest niemożliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 tego przepisu). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3 tego przepisu). W myśl § 4 tego przepisu doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z adnotacji znajdującej się na kopercie zawierającej przesyłkę z wezwaniem do złożenia wniosku na urzędowym formularzu oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 73 § 1-3 p.p.s.a., gdyż w dniu 4 kwietnia 2016 r. przesyłkę awizowano po raz pierwszy, a zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki we wskazanej placówce pocztowej, pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Zaś dnia 12 kwietnia 2016 r. przesyłkę awizowano powtórnie. Skoro strona skarżąca, pomimo dwukrotnego awiza, nie podjęła przesyłki w terminie wskazanym w art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyjąć trzeba, iż w niniejszej sprawie zachodzi wspomniana już fikcja doręczenia, o której mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., co oznacza, iż skutek doręczenia nastąpił, w poniedziałek 18 kwietnia 2016 r. (4 kwietnia + 14 dni = 18 kwietnia), tzn. z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni liczonego od następnego dnia po pierwszym dniu złożenia pisma w placówce pocztowej. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie wykazała ona w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego, tj. kosztów sądowych i kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Skarżąca bowiem nie udzieliła żadnej odpowiedzi na wspomniane wyżej pismo referendarza sadowego z dnia 30 marca 2016 r., co oznacza, że nie nadesłała m. in. dokumentów potwierdzających opisaną sytuacją materialną, w tym m. in. decyzji przyznającej stypendium socjalne, dokumentu potwierdzającego, czy jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem, wyciągów z kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące, wyjaśnień do kogo należy tytuł prawny do lokalu w którym zamieszkuje, zeznania podatkowego. Powyższe nie pozwala w zasadzie na ocenę, czy skarżąca jest w stanie pokryć koszty sądowe i wynagrodzenie fachowego pełnomocnika. Na skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 245 § 2 ustawy, poprzez nadesłanie żądanych dokumentów. Z tych względów wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 p.p.s.a. i art. 256 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.