IV SA/Wr 127/20

WyrokWSA we Wrocławiu2020-09-08

Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Ewa Kamieniecka, Wanda Wiatkowska – Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ustalił datę początkową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uwzględniając złożone przez stronę oświadczenie o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego w momencie składania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo ustalił datę początkową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ nie uwzględnił w pełni oświadczenia skarżącej o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego złożonego wraz z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od miesiąca złożenia wniosku, a strona, dokonując wyboru świadczenia, powinna mieć możliwość jego otrzymania od tej daty, nawet jeśli wiąże się to z koniecznością rozliczenia lub zamiany świadczeń.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką, jednocześnie oświadczając o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego w przypadku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na moment powstania niepełnosprawności matki oraz zbieg uprawnień do zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przyznało świadczenie pielęgnacyjne, jednakże od daty późniejszej niż data złożenia wniosku. Skarżąca zakwestionowała w skardze datę początkową przyznania świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej M. Z. kwotę 480,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2020 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej M. Z. kwotę 480,00 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2018 r., nr [....] Burmistrz Miasta i Gminy M. (dalej: organ pomocy społecznej, organ pierwszej instancji) przyznał M. Z. (dalej: strona, skarżąca) specjalny zasiłek opiekuńczy w wysokości [...] złotych miesięcznie na okres od dnia [...]2018 r. do dnia [...] 2019 r. w związku z opieką sprawowaną nad matką M. B. Wnioskiem z dnia [...] 2019 r., który wpłynął do organu pomocy społecznej w dniu [...] 2019 r., skarżąca zwróciła się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad matką, legitymującą się orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] 2016 r. o całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji w okresie od dnia [...] 2010 r. do [...] 2020 r. z powodu stopnia naruszenia sprawności organizmu. Skarżąca stwierdziła, że wprawdzie obowiązujące przepisy przewidują przyznanie tego świadczenia jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż w 25. roku jej życia, jednakże warunek ten został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, zarówno w treści samego wniosku, jak i w odrębnym piśmie do niego dołączonym, że w przypadku wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, wnosi o uchylenie z dniem wydania tej decyzji rozstrzygnięcia ustalającego jej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W dniu [...] 2019 r. organ pomocy społecznej przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy, z którego ustaleń wynika, że matka skarżącej jest osobą leżącą (po przebytym udarze mózgu) oraz cierpi na niedowład lewej części ciała, a także afazję. Z tej przyczyny wymaga ona całodobowej opieki i pielęgnacji ze strony innych osób, gdyż nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Pomoc we wszystkich czynnościach życiowych świadczy jej zaś skarżąca, która prawidłowo wywiązuje się z tych obowiązków. Decyzją z dnia [...] 2019 r., nr [...] organ pierwszej instancji, działając m.in. na podstawie art. 3 pkt 10 i 11, art. 17 ust. 1-4, art. 20 ust. 3, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm., dalej u.ś.r.) oraz art. 104, art. 108, art. 127a, art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.), , odmówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że przesłanką do przyznania zawnioskowanego świadczenia jest m.in. stwierdzenie, że niepełnosprawność osoby podlegającej opiece powstała nie później niż do ukończenia przez nią 18. względnie 25. roku życia. Tymczasem niepełnosprawność matki skarżącej powstała już po ukończeniu przez nią tego wieku. W ocenie organu, przesłanki tej nie zmienia przy tym powołane przez stronę orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Nadto świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W niniejszej zaś sprawie decyzja przyznające ten zasiłek nie mogła zostać uchylona, albowiem – jak zauważył to organ pierwszej instancji – skarżąca zastrzegła, że zrezygnuje z niego dopiero z dniem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazane okoliczności uzasadniały zatem konieczność wydania decyzji odmownej. Z opisanym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca i we wniesionym odwołaniu podniosła, że przy wydaniu decyzji organ pomocy społecznej nie uwzględnił stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności części przepisu stanowiącego podstawę prawną zapadłego orzeczenia. Zarzuciła również zastosowanie art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. w sposób literalny, czego nie można pogodzić z konstytucyjnymi zasadami praworządności i równości. Decyzją z dnia [...] 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: organ odwoławczy, organ drugiej instancji, Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 17 i art. 24 u.ś.r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad matką na okres od dnia [...] 2019 r. do dnia [...] 2019 r. w wysokości [...] złotych miesięcznie oraz od dnia [...] 2020 r. do dnia [...] 2020 r. w wysokości wówczas obowiązującej. W uzasadnieniu Kolegium podzieliło zastrzeżenia strony skarżącej co do zakresu obowiązywania przepisów będących podstawą wydania decyzji organu pierwszej instancji w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. W ocenie organu odwoławczego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu przez osobę podlegającą opiece 18. względnie 25. roku życia nie mogła stanowić negatywnej przesłanki mającej wpływ na prawo skarżącej do otrzymania zawnioskowanego świadczenia. Nie jest bowiem dopuszczalne wydanie decyzji odmawiającej ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Z tych przyczyn Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego mającego istotne znaczenie dla treści podjętej decyzji, która z tego powodu winna ulec uchyleniu. Kolegium stwierdziło również, że organ pomocy społecznej, powołując się na wystąpienie w sprawie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 lit. b u.ś.r., w postaci przyznanego już stronie specjalnego zasiłku opiekuńczego, pominął znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie skarżącej z dnia [...] 2019 r., z którego wynika, że w przypadku przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, rezygnuje ona z dalszego pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Uznając takie oświadczenie za niewystarczające organ pierwszej instancji zamiast wydawać od razu decyzję odmowną, powinien wpierw zwrócić się do strony o złożenie stosownego wniosku, którego przedmiotem byłoby uchylenie decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jednocześnie winien on poinformować skarżącą, że niezłożenie takiego wniosku dopiero wówczas będzie skutkowało wydaniem decyzji odmownej. Powinien on również zawiadomić stronę o możliwości zawieszenia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego celem umożliwienia stronie uzyskania decyzji uchylającej specjalny zasiłek opiekuńczy. Mając na względzie powyższe okoliczności oraz fakt, że skarżąca aktualnie nie pobiera już specjalnego zasiłku opiekuńczego, przyznanego jej do dnia [...] 2019 r., Kolegium uznało za spełnione przesłanki do ustalenia jej prawa do dochodzonego świadczenia od dnia [...] 2019 r., orzekając o tym w wydanej decyzji odwoławczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zakwestionowała zapadłą decyzję w części, w jakiej nie przyznano jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia [...] 2019 r. do dnia [...] 2019 r. oraz jednocześnie zarzuciła naruszenie: - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten wyklucza możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego; - art. 27 ust. 5 u.ś.r., poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, kiedy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zwróciła się o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy w sytuacji przyznania zawnioskowanego świadczenia. Tym samym dokonała ona wyboru świadczenia w związku z istniejącym zbiegiem i nie może być aktualnie pozbawiona prawa do jego otrzymania za okres od dnia złożenia wniosku. Nie do przyjęcia jest bowiem sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, mimo że w sposób wyraźny oświadczyła ona organowi o wyborze bardziej korzystnego świadczenia już w dniu złożenia wniosku. Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zakwestionowanej decyzji w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie tego świadczenia począwszy od dnia [...] 2019 r., ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało w całości swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przechodząc do istoty sprawy należy wyjaśnić, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. uzależnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom uprawnionym, m.in. osobom zobowiązanym do alimentacji, od niepodjęcia lub rezygnacji przez nich z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby niepełnosprawnej powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Powyższy przepis należy jednak odczytywać łącznie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, zgodnie z którym w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest on niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym w aktualnym stanie prawnym, ukształtowanym po wydaniu wskazanego wyroku sądu konstytucyjnego, moment powstania niepełnosprawności nie ma już wpływu na realizację uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. W niniejszej sprawie nie budziło zatem wątpliwości organu odwoławczego, że skarżąca spełnia pozytywne przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia. Jest ona bowiem osobą zobowiązaną do alimentacji swojej matki, legitymującej się stosownym orzeczeniem lekarskim stwierdzającym jej całkowitą niezdolność do samodzielnej egzystencji oraz wymagającą stałej opieki, której sprawowanie niewątpliwie wymaga od skarżącej zaprzestania wszelkiej aktywności zawodowej. Przedmiotem sporu pozostaje natomiast ocena przez organ drugiej instancji kwestii istnienia przesłanki negatywnej, określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., a precyzyjniej okresu, w jakim ona występowała w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z tego przepisu, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłku dla opiekunów (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2092 ze zm.). Powiązane z tą kwestią jest również zagadnienie, na którym opiera się wniesiona skarga, a mianowicie ustalenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych, a więc także i świadczenia pielęgnacyjnego, ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W zakwestionowanej decyzji Kolegium przyjęło, że uprawnienie skarżącej do zawnioskowanego świadczenia powstało z dniem 1 listopada 2019 r., albowiem decyzja organu pierwszej instancji ustalająca stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego obowiązywała do dnia 31 października 2019 r. Kolegium tym samym stwierdziło, że przyznanie stronie świadczenia pielęgnacyjnego w okresie obowiązywania decyzji wydanej w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego jest niemożliwe. W ocenie Sądu, przyjęte przez organ odwoławczy stanowisko, aczkolwiek trafnie stwierdzało istnienia po stronie skarżącej uprawnienia do otrzymania zawnioskowanego świadczenia, nie uwzględniało jednak w sposób prawidłowy okoliczności, że we wniosku o jego przyznanie skarżąca, mając świadomość występującego zbiegu uprawnień, jednoznacznie zwróciła się o uchylenie decyzji wydanej w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Powołała się on przy tym na art. 27 ust. 5 u.ś.r., który przewiduje, że w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, ukształtowanym na tle przepisów dotyczących zbiegu uprawnień do świadczeń rodzinnych, przyjmuje się, że aby zagwarantować stronie wybór, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., nie można wymagać od niej uprzedniej rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej świadczenia przed zbadaniem czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Trudno się więc dziwić, że strona nie chce zrezygnować z otrzymywanego świadczenia przed uzyskaniem pewności, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia korzystniejszego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego wyboru skorzystać (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1676/18, z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1175/18 i z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 235/18 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Gl 985/18 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu). Należy zatem podzielić w całej rozciągłości pogląd reprezentowany w podanych powyżej orzeczeniach sądów administracyjnych, że to na organie spoczywa główny ciężar znalezienia takiego rozwiązania procesowego, które gwarantowałoby skarżącej realizację jej żądania nie tylko w zakresie ustalenia samego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale również przyznania go na taki okres, jaki wynikał z daty złożenia wniosku. Sam organ odwoławczy zresztą zaproponował sposób takiego rozwiązania polegający na zawieszeniu toczącej się sprawy z wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do czasu rozstrzygnięcia żądania uchylenia decyzji dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Poza tym cytowane już orzecznictwo sądowe jako przykład takiego rozwiązania podaje również m.in. jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej zasiłek alternatywny, czy też nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w ramach jednej decyzji. Wynika to bowiem z faktu, że art. 27 ust. 5 u.ś.r. przewiduje możliwości wybrania przez stronę w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych tylko jednego ze świadczeń, a więc kwestia tego wyboru, a tym samym i rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, stanowi element faktyczny sprawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co wskazuje na możliwość załatwienia rezygnacji z zasiłku alternatywnego wraz z wydaniem decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1175/18). Oczywiście w realiach niniejszej sprawy zastosowanie takiej konstrukcji procesowej przez organ odwoławczy byłoby niewątpliwie działaniem złożonym, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę dokonaną próbę wydania orzeczenia reformatoryjnego. Niemniej jednak – jak przytoczono powyżej – istnieje w tym zakresie możliwość takiego ukształtowania sytuacji prawnej strony, która pozwalałaby na uzyskanie przez nią uprawnienia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego już od momentu złożenia przez nią wniosku, a której jednocześnie organ odwoławczy nie wykorzystał. Wprawdzie zamiana zasiłków niesie za sobą konieczność rozliczenia obu świadczeń ustalonych za ten sam okres, lecz organ mógłby tego dokonać poprzez wzajemną ich kompensatę i wypłacenie skarżącej różnicy pomiędzy wysokością przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą należnego specjalnego zasiłku opiekuńczego (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w Opolu z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Op 302/18 oraz w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 158/19). W efekcie niepodjęcia przez organ odwoławczy któregoś z wymienionych rozwiązań i ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego bezpośrednio po zakończeniu wypłacania specjalnego zasiłku opiekuńczego, skarżąca została pozbawiona przysługującego jej świadczenia za dwumiesięczny okres, czego nie można zaakceptować z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawa i pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Reasumując należało zatem przyjąć, że pominięcie okoliczności dokonania przez skarżącą wyboru korzystniejszego świadczenia już w momencie złożenia wniosku, z jednoznacznym zrzeczeniem się przez nią prawa do dalszego pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, stanowiło o naruszeniu przez Kolegium przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także norm prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b i art. 27 ust. 5 u.ś.r., w stopniu mający istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Kolegium w sposób nieuprawniony przyznało stronie świadczenie pielęgnacyjne na okres krótszy, aniżeli wynikało to z daty złożenia przez nią wniosku, tj. począwszy od [...] 2019 r., zamiast od [..] 2019 r. Doprowadziło to tym samym do istotnego naruszenia art. 24 ust. 2 u.ś.r. Mając na względzie powyższe naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, zaskarżoną decyzję należało uchylić w zakresie oznaczenia daty początkowej ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. Podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w punkcie II sentencji wyroku stanowił natomiast art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do ponownego rozpatrzenia żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez organ odwoławczy w kontekście jednoczesnego zrzeczenia się przez skarżącą uprawnienia do pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego już w momencie złożenia przez nią wniosku, tj. w dniu [...] 2019 r. Następnie organ wyda rozstrzygnięcie odnośnie daty początkowej pobierania świadczenia na podstawie właściwie zastosowanych przepisów prawa materialnego i procesowego. Niezależnie od ostatecznie przyjętej formy załatwienia sprawy, organ winien zadbać, aby zamiana świadczeń, w okresie kiedy miałyby się one pokrywać ([...] 2019 r. – [...] 2019 r.), prowadziła do zachowania ich ciągłości i odbyła się bez szkody dla skarżącej, a jednocześnie uwzględniała ona konieczną w niniejszej sprawie kompensatę świadczeń za okres od momentu złożenia wniosku do momentu faktycznej wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło