IV SA/Wr 127/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Protokolant: Specjalista Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 22 listopada 2023 r. nr SKO 4511.65.2023 w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje adwokatowi D. R. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 590,40 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy), zawierającą 23% podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Przedmiotem skargi M. M. (dalej: wnioskodawczyni, strona, skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, organ drugiej instancji) z dnia 22 listopada 2023 r. nr SKO 4511.65.2023, utrzymująca w mocy decyzję, działającego z upoważnienia Prezydenta Wrocławia, Specjalisty Pracy Socjalnej Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr 2 Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu (dalej: jako organ pierwszej instancji) z dnia 29 września 2023 r. nr MOPS/ZTPS2/ZC/001299/23 w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego. Jak wynika z akt administracyjnych, zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 25 lipca 2023 r. strona zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu o udzielenie pomocy finansowej z przeznaczeniem na opłaty mieszkaniowe (energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz nieczystości stałych-szamba), zakup leków, środków czystości i higieny, biletów MPK, zakup odzieży w okresie letnim oraz żywności dietetycznej. W treści wniosku strona wskazała, że w związku z istniejącą pandemią COVID-19 oraz sytuacją zdrowotną członków jej rodziny, wywiad w sprawie, zgodnie z przysługującym jej prawem, zmuszona jest przeprowadzić wyłącznie telefonicznie i pisemnie w formie oświadczenia. Pismem z dnia 28 lipca 2023 r. organ pierwszej instancji wystosował do strony zawiadomienie w którym wyznaczył dwa terminy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, tj. na dzień 11 sierpnia 2023 r. w godzinach od 11.00 do 14.00 oraz w dniu 23 sierpnia 2023 r. w godzinach od 8.00 do 10.000. W zawiadomieniu tym zawarto informację, że gdyby w/w terminy nie opowiadały skarżącej, to powinna się ona skontaktować z pracownikiem socjalnym, celem uzgodnienia innej daty wywiadu. W piśmie tym pouczono również stronę o tym, że niezastosowanie się do zawiadomienia może stanowić – zgodnie z art. 107 ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1296; dalej: u.p.s.) – podstawę do odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Powyższe zawiadomienie skarżąca odebrała w placówce pocztowej w dniu 16 sierpnia 2023 r. Zgodnie z wyznaczonymi w zawiadomieniu datami, pracownicy socjalni w dniach 11 sierpnia 2023 r. i 23 sierpnia 2023 r. udali się do miejsca zamieszkania wnioskodawczyni w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Brama wejściowa na teren posesji była zamknięta na kłódkę i łańcuch. Na posesji nie było nikogo, a brak dzwonka uniemożliwiał kontakt z mieszkańcami posesji. Mimo pukania w bramę, nikt z domowników nie wyszedł do pracowników socjalnych. Wnioskodawczyni nie skontaktowała się również telefonicznie z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej we Wrocławiu. Organ pierwszej na podstawie dotychczas zgromadzonych danych o sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawczyni ustalił, że wnioskodawczyni (lat 47) i jej siostra bliźniaczka (M1. M.) są zarejestrowane w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotne, bez prawa do zasiłku. W skład rodziny wchodzi również matka skarżącej – M2. M., która uzyskuje dochód z tytułu świadczenia emerytalnego (wynoszącego w czerwcu 2023 r. kwotę 2.156,89 zł) wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym. Świadczenie emerytalne matki obciążone jest potrąceniem komorniczym w wysokości 511,67 zł. Stwierdził, że w opisanych okolicznościach (brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego) nie ma możliwości ustalenia tego, czy wnioskodawczyni oraz jej siostra uzyskują jakikolwiek dodatkowy dochód. Niemniej jednak znane organowi i wymienione wyżej informacje o dochodzie rodziny wskazują, że miesięczny dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe, które wynosi 1.800 zł (3x600 zł). Pismem z dnia 25 sierpnia 2023 r. organ pierwszej instancji zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania dowodowego oraz poinformował ją o możliwości wypowiedzenia się – w terminie 3 dni - odnośnie do zgromadzonych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz o możliwości przedłożenia dodatkowych dowodów celem wykazania spełnienia przesłanek do uwzględnienia żądania. Wskazał, że w szczególności strona powinna umożliwić pracownikowi socjalnemu przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Decyzją z dnia 29 września 2023 r. (nr MOPS/ZTPS 2/ZCS/001299/2023) organ pierwszej instancji odmówił stronie przyznania specjalnego zasiłku celowego powołując się m.in. na art. 41 ust. 1 oraz art. 107 ust. 1-4 i ust. 4a u.p.s. Odwołując się do treści tego pierwszego przepisu wskazał, że zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nie przekraczającej odpowiednio – kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Zaznaczył jednocześnie, że w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i dochodowej osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej przeprowadza się wywiad środowiskowy, zaś w przypadku ubiegania się o świadczenie ze środków publicznych po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu środowiskowego. Zaznaczył, że nawet w przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację wywiadu sporządza się nie rzadziej nic co 6 miesięcy, mimo braku danych. W nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy organ podniósł, że wnioskodawczyni zwraca się o pomoc z pomocy społecznej po raz kolejny. Ostatni wywiad środowiskowy został przeprowadzony w jej miejscu zamieszkania ponad 3 lata temu. Poprzednie wywiady środowiskowe zostały przeprowadzone w innych postępowaniach, a organ nie może bazować na gromadzonych - w okresie korzystania z pomocy finansowej ze środków publicznych – dokumentach bez rozeznania, czy nie nastąpiły zmiany w sytuacji wnioskodawczyni i jej rodziny oraz z pominięciem aktualizacji tej sytuacji. Zaznaczył także (nawiązując do treści wniosku z dnia 25 lipca 2023 r. w którym strona nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania powołując się na istniejącą pandemię Covid), że w zawiadomieniu z dnia 28 lica 2023 r. strona została po raz kolejny poinformowana o tym, że z dniem 1 lipca 2023 r. przestał obowiązywać w kraju stan zagrożenia epidemicznego, wprowadzony w związku z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. W podsumowaniu organ pierwszej instancji wskazał, że w myśl art. 107 ust. 4a u.p.s. niewrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego lub jego aktualizację przez osoby lub rodziny ubiegające się lub korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia. W ocenie organu, ustalony w sprawie stan faktyczny podpada pod hipotezę w/w przepisu i uzasadnia odmowę przyznania stronie specjalnego zasiłku celowego. Od tej decyzji strona wiosła odwołanie. SKO powołaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ przywołał regulacje art. 2, art. 3 i art. 8 oraz art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 901 ze zm., dalej jako u.p.s.) traktujące o instytucji i zadaniach pomocy społecznej, w tym również dotyczące przyznania zasiłku celowego. Dalej - powołując przepisy art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 i ust. 4a u.p.s. – SKO zwróciło uwagę, że decyzję w sprawach świadczeń z pomocy społecznej wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji oraz że brak zgody na przeprowadzenie tych czynności skutkuje odmową przyznania świadczenia. Wskazało także, że zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2021 r. poz. 893) wywiad przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy podmiotu uprawnionego albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. Nawiązując do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych SKO wskazało, że organ pomocy społecznej zaproponował stronie dwa terminy na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, tj. w dniu 11 sierpnia 2023 r. oraz w dniu 23 sierpnia 2023 r. Jak odnotowało, wprawdzie zawiadomienie o tym fakcie strona odebrała w dniu 16 sierpnia 2023 r. a więc po upływie pierwszego z wyznaczonych jej terminów, to jednak w dniu doręczenia jej wspomnianego zawiadomienia nie minął jeszcze drugi z wyznaczonych terminów, przypadający na dzień 23 sierpnia 2023 r. Na tle tych ustaleń organ drugiej instancji stwierdził, że w sprawie strona została w sposób prawidłowy zawiadomiona o planowanej czynności przeprowadzenia z nią wywiadu środowiskowego, jednak swoim postępowaniem uniemożliwiła przeprowadzenie tej czynności, nie wpuszczając pracowników socjalnych do domu w którym mieszka ani na teren posesji. Takie postępowanie strony uzasadniało odmowę przyznania jej wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 107 ust. 4a u.p.s. Uzupełniająco organ drugiej instancji podniósł, że zarówno we wniosku o przyznanie pomocy finansowej, jak i w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej strona wyraźnie wyartykułowała, że jest zmuszona przeprowadzić wywiad wyłącznie telefonicznie i pisemnie, w formie oświadczenia. W nawiązaniu do powyższego organ ten objaśnił, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w sposób przewidziany w art. 15o ustawy covidowej, w tym na podstawie rozmowy telefonicznej oraz oświadczenia, ma charakter fakultatywny i jest możliwe szczególnie w sytuacji poddania osoby kwarantannie w związku z podejrzeniem zakażenia lub choroby zakaźnej. Odwołując się do orzecznictwa sądowego SKO zwróciło uwagę, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy jest zasadą, natomiast przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w formie przewidzianej w art. 15o ustawy covidowej jest wyjątkiem od tej zasady i jako taki przepis ten nie powinien być nadużywany. Na tle tych uwag organ drugiej instancji stwierdził, że sytuacja zdrowotna strony nie uniemożliwiała przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w jej miejscu zamieszkania albowiem strona nie była poddana kwarantannie czy izolacji. Jednocześnie wnosząc odwołanie nie wskazała na zaistnienie innego typu przeszkód które uniemożliwiałyby przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu w którym mieszka. Organ drugiej instancji zwrócił nadto uwagę, że strona nie podjęła żadnej próby nawiązania kontaktu z pracownikiem socjalnym celem ustalenia nowego terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego czy ustosunkowania się do zawiadomienia z dnia 25 sierpnia 2023 r. dotyczącego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w którym ponownie podkreślono konieczność przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego wskazując również na skutki prawne w przypadku uniemożliwienia jego przeprowadzenia. Nadmienił, że trudności w kontakcie ze stroną mają miejsce od kilku miesięcy a pracownicy socjalni nie mają możliwości nawiązania z nią kontaktu telefonicznego ani tez możliwości wejścia na teren posesji w której mieszka (z uwagi na zamknięcie bramy łańcuchem i kłódką oraz brak dzwonka). Wskazał także, że w okresie, w którym strona umożliwiała organowi ustalenie jej aktualnej sytuacji życiowej organ wspierał finansowo stronę w zaspokajaniu zgłaszanych potrzeb. Dodał, że z uwagi na wieloletnie korzystanie z pomocy społecznej, strona doskonale wie, że zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych z udziałem środków publicznych musi zostać poprzedzone ich weryfikacją, w szczególności poprzez przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona opisała swoją sytuację rodzinną i zdrowotną , która w jej ocenie uzasadnia przyznanie wnioskowanego świadczenia. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ustanowiony, w ramach przyznanego prawa pomocy, adwokat z urzędu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. podtrzymał wnioski i zarzuty zawarte w skardze w pełnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę wskazane kryteria kontroli należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotem sporu pozostaje ocena, czy zasadnie odmówiono stronie przyznania zasiłku celowego z uwagi na uniemożliwienie przez nią przeprowadzenia w wyznaczonym przez organ pierwszej instancji terminie rodzinnego wywiadu środowiskowego w jej miejscu zamieszkania. Na wstępie zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 8 u.p.s. zasadą jest, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom, których dochód nie przekracza ustawowo określonego kryterium, wynoszącego dla osób samotnie gospodarujących i osób w rodzinie odpowiednio po 776 zł i 600 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 – pkt 15 u.p.s., tj. m. in. niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby. Przyznaniu celowej pomocy finansowej służy zasiłek celowy, który w myśl art. 39 u.p.s. może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (ust. 1), w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2 ). Stosownie do art. 41 pkt 1 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Warto w tym miejscu dodać, że system pomocy społecznej oparty jest na zasadzie współdziałania, co wynika z art. 4 u.p.s.. Wspomniana zasada oznacza, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Stosownie zaś do art. 106 ust. 4 u.p.s., decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. W myśl z kolei art. 107 ust. 1 i ust. 4 u.p.s., rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u osób, o których mowa w art. 103. W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu; w przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się, mimo braku zmiany danych - nie rzadziej niż co 6 miesięcy, a w przypadku osób przebywających w domach pomocy społecznej - nie rzadziej niż co 12 miesięcy. Według natomiast art. 107 ust. 4a u.p.s., niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Zgodnie z regulacjami § 3 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2021 r., poz. 893) wywiad przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy podmiotu uprawnionego, albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. Wywiad przeprowadza się w terminie 14 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o konieczności jego przeprowadzenia. Z powyższego wynika, że wywiad środowiskowy jest podstawowym narzędziem procesowym służącym do ustalania sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób ubiegających się o pomoc ze środków publicznych oraz że brak współdziałania przez wnioskodawcę lub beneficjenta pomocy społecznej z organem w zakresie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego stanowi obligatoryjną przesłankę do wydania decyzji odmawiającej udzielenia pomocy. Podkreślić należy, że brak zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego może przejawiać się nie tylko w jednoznacznym formułowaniu odmowy udziału w jego przeprowadzeniu, ale także w unikaniu ustalenia miejsca i terminu jego przeprowadzenia, czy też uniemożliwiania organowi niezbędnego kontaktu ze stroną w celu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 977/22 ). W ocenie Sądu zawarta w zaskarżonej decyzji konstatacja organu, że w sprawie wystąpiły okoliczności określone hipotezą art. 107 ust. 4a u.p.s.a. jest prawidłowa. Jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji zawiadomieniem z dnia 28 lipca 2023 r. (doręczonym skarżącej w dniu 16 sierpnia 2023 r.) powiadomił stronę o zamiarze przeprowadzenia wywiadu środowiskowego wyznaczając jednocześnie dwa terminy przeprowadzenia tego wywiadu (11 sierpnia 2023 r. i 23 sierpnia 2023 r.) oraz godziny jego przeprowadzenia. Trafnie zwraca uwagę SKO w zaskarżonej decyzji, że jakkolwiek strona odebrała to zawiadomienie po upływie pierwszego z wyznaczonych terminów, to jednak zawiadomienie to należało ocenić jako skuteczne jako że w dacie doręczenia jej wspomnianego zawiadomienia nie minął jeszcze drugi z wyznaczonym terminów przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W rezultacie należało przyjąć, że zawiadomienie o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego wyznaczonego na dzień 23 sierpnia 2023 r. strona odebrała na 7 dni przed datą proponowanego terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania. Warto nadmienić, że w zawiadomieniu tym strona została poinformowana o tym, że gdyby proponowany przez organ termin (terminy) przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie dopowiadały stronie, to powinna ona skontaktować się z pracownikiem socjalnym celem ustalenia dogodnego dla niej, innego, terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W sprawie jest bezsporne, że strona po otrzymaniu zawiadomienia z dnia 28 lipca 2023 r. nie skontaktowała się pracownikiem socjalnym w sprawie ewentualnej zmiany terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w jej miejscu zamieszkania. W konsekwencji należało przyjąć, że obowiązkiem skarżącej było umożliwienie organowi pierwszej instancji przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w jej miejscu zamieszkania. Tymczasem jak wynika z notatki urzędowej organu pierwszej instancji z dnia 25 sierpnia 2023 r., w dniach 11 sierpnia 2023 r. i 23 sierpnia 2023 r. pracownicy socjalni udali się do miejsca zamieszkania strony zgodnie z wyznaczonym w zawiadomieniu terminem wywiadu w celu jego przeprowadzenia. Brama wejściowa na teren posesji była zamknięta na kłódkę. Na posesji nie było nikogo. Strona nie skontaktowała się z organem pomocy społecznej w sprawie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego także po tym, jak otrzymała zawiadomienie o zakończeniu postępowania administracyjnego wszczętego jej wnioskiem z dnia 25 lipca 2023 r. (pismo organu z dnia 25 sierpnia 2023 r.), w którym wskazano, że w terminie 3 dni od doręczenia tego zawiadomienia może wypowiedzieć się co do zebranych przez organ dowodów, przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek do uwzględnienia żądania, w szczególności zaś – powinna umożliwić pracownikowi socjalnemu przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w jej miejscu zamieszkania. Sąd podzielił też stanowisko organów w kwestii braku podstaw do zastosowania w sprawie szczególnej formy ustaleń, określonej w art. 15o specustawy. Zgodnie bowiem z art. 15o ust. 1 specustawy, z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, ilekroć zgodnie z ustawą o pomocy społecznej wymagane jest przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji, w szczególności z osobą lub rodziną, które zostały poddane kwarantannie w związku z podejrzeniem zakażenia lub choroby zakaźnej, ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej zamiast przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji może nastąpić na podstawie: 1) rozmowy telefonicznej z pracownikiem socjalnym, a w przypadku osób niepełnosprawnych z powodu dysfunkcji narządu słuchu przy wykorzystaniu środków wspierających komunikowanie się, o których mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się (Dz. U. z 2023 r. poz. 20), oraz, 2) dokumentów lub oświadczenia, o których mowa w art. 107 ust. 5b ustawy o pomocy społecznej, a także ich kopii, w tym elektronicznych, uzyskanych od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc lub 3) informacji udostępnionych przez podmioty, o których mowa w art. 105 tej ustawy. Jak trafnie wyjaśniły organy, skoro stan zagrożenia epidemicznego zniesiony został z dniem 1 lipca 2023 r., a nadto skarżąca nie podnosiła, że ona lub inny członek gospodarstwa domowego poddani zostali kwarantannie, to nie było podstaw do rezygnacji z wywiadu środowiskowego na rzecz ustaleń określonych w art. 15o specustawy. Wniosek skarżącej o zastosowanie szczególnego trybu dowodowego nie mógł więc zostać uwzględniony. Jednocześnie, za trafne należy uznać wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko organów orzekających w sprawie co do konieczności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (jego aktualizacji) ze stroną, pomimo tego, że z uwagi na wcześniejsze korzystanie przez stronę z pomocy społecznej organ pierwszej instancji dysponował wiadomościami o sytuacji rodzinnej i majątkowej strony, uzyskanymi w toku innych postępowań. W nawiązaniu do tej uwagi należy zauważyć, że ostatni wywiad w miejscu zamieszkania strony miał miejsce w lutym 2020 r. Ostatni kontakt miał miejsce w kwietniu 2021 r. (wywiad telefoniczny z uwagi na COVID-19). Ustawodawca wymaga, aby aktualizacja wywiadu środowiskowego była przeprowadzana nie rzadziej niż co 6 miesięcy. Dysponowanie przez organ materiałem dowodowym zebranym zatem wcześniej, w toku innych postępowań, nie zwalniał strony od obowiązku poddania się rygorom procesowym z ustawy. Końcowo już tylko należy dodać, że w przypadku ubiegania się pomoc społeczną, finansowaną ze środków publicznych, potencjalni beneficjencie tej pomocy nie mogą odmawiać ujawnienia informacji dotyczących ich sytuacji osobistej majątkowej i dochodowej powołując się na ochronę danych osobowych i prawo do prywatności. Konkludując wskazać należy, że organ pierwszej instancji miał uzasadnione podstawy do przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony i prawidłowo przeprowadził postępowanie w tym zakresie, ponieważ strona skutecznie została zawiadomiona o wyznaczonym terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a następnie prawidłowo poinformowana o możliwości umówienia innego dogodnego terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Organ prawidłowo zastosował regulacje procesowe i materialne, zwłaszcza art. 7 w zw. z art. 41, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 4a u.p.s., a także art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co w konsekwencji nie doprowadziło do naruszenia przepisów prawa. Zasadna była zatem odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 107 ust. 4a u.p.s. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I wyroku. O wynagrodzeniu pełnomocnika ustawionego w ramach pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).