IV SA/Wr 128/08

IV SA/Wr 128/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Protokolant Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi A. W. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr. [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji. Decyzją Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. W. od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie uznania go w Gr I - za zdolnego do czynnej służby wojskowej - Kat. A. utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie. W podstawie prawnej wskazano art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 2002r. Nr 21, poz. 205 z póź.zm./ oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości /Dz.U. Nr 151, poz. 1594/ oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dn. 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. Nr 151, poz. 1595 z póź. zm./. W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wskazano, że skarżący odwołał się od orzeczenia Nr [...] z dn. [...]r. TWKL w P. wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poddanie szczegółowym badaniom lekarskim. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania, analizie całości dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymała je w mocy. W świetle przeprowadzonego badania lekarskiego specjalistycznego ortopedycznego nie wynika, by aktualny stopień nasilenia zaburzeń ze strony narządu ruchu upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie orzekanego w Gr I osób badanych za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. W tej sytuacji TWKL w P. prawidłowo uznała, że przebyte, prawidłowo wygojone złamanie kostki bocznej lewej bez przemieszczenia z podmiotowym zespołem bólowym stawu skokowego mieszczące się w zakresie pojęciowym § 75 p 2 z zał. Nr 2 do rozp. MON z dnia 25.06.2004r. /Dz.U. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm./ kwalifikuje do w/w kategorii "A" - zdolności do czynnej służby wojskowej. Przedstawiona przez skarżącego dokumentacja w postaci kserokopii historii choroby z Gabinetu Specjalistycznej Praktyki Ortopedycznej w P. przy ul. [...], karty informacyjnej z leczenia w SP ZOZ w G. z dn. 9.03.2006r. nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny badającego dla potrzeb orzeczniczych lekarza specjalisty. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego A. W. wniósł o jej uchylenie i wydanie orzeczenia w przedmiocie jego przydatności do służby wojskowej. Orzeczenie uznał za niezgodne ze stanem faktycznym, wydane na podstawie nieadekwatnych /w jego ocenie/ dokumentów. Wniósł o wydanie orzeczenia o jego przydatności do odbywania zasadniczej służby wojskowej na podstawie załączonej adekwatnej /jego zdaniem/ opinii z dnia 11.06.2007r. lekarza ortopedy-traumatologa. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie. Stwierdzono, że zaskarżone orzeczenie w opinii komisji odpowiada przepisom prawa. Z należytą starannością w orzeczeniu jest uwzględnione stwierdzone u skarżącego schorzenie, ze strony narządu ruchu, którego rodzaj i stopień nasilenia został ustalony w oparciu o całość zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej /w tym załączonej przez skarżącego dokumentacji medycznej/ i wynik przeprowadzonej dla potrzeb orzeczniczych TWKL w P. konsultacji lekarskiej specjalistycznej ortopedycznej, a kwalifikacji orzeczniczej dokonano adekwatnie do tych ustaleń zgodnie z przepisami rozp. MON z dn. 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, w myśl których schorzenie to kwalifikuje do § 75 p 2 z zał. Nr 2 do w.w. rozp. MON i uzasadnia uznanie M. W. za zdolnego do czynnej służby wojskowej Kat. "A". RWKL we W. rozpatrując odwołanie - w myśl § 23 ust. 2 rozp. MON z dnia 25.06.2004r. /Dz.U. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm./, orzekła na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, ponieważ w jej ocenie załączona przez skarżącego dokumentacja medyczna nie stoi w sprzeczności z oceną badającego dla potrzeb orzeczniczych wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji lekarza specjalisty, a podnoszona w skardze przez zainteresowanego opinia lekarska z dnia 11.06.2007r. lekarza ortopedy-traumatologa nie może być jedyną podstawą do oceny sprawności narządu ruchu w aspekcie zdolności do czynnej służby wojskowej. Wobec powyższego RWKL we W. wnosi jak na wstępie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153, poz. 1269/ kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności postanowienia /art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."/. Uprawnienia orzecznicze sądów administracyjnych mają w zasadzie charakter kasacyjny, co oznacza, że nie mogą one rozstrzygać co do istoty sprawy. Mogą one jedynie utrzymać zaskarżone orzeczenie w mocy lub wyeliminować je z obrotu prawnego, jeżeli jest ono sprzeczne z prawem. Powyższe tłumaczy, dlaczego Sąd nie mógł spełnić żądania skargi w sprawie wydania orzeczenia merytorycznego w przedmiocie przydatności skarżącego do służby wojskowej. Przystępując do meritum sprawy stwierdzić należy, że decyzją ostateczną Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. utrzymano orzeczenie I instancji orzekające wobec skarżącego kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej. Uznano, że przebyte, prawidłowo wygojone złamanie kostki bocznej bez przemieszczenia z podmiotowym zespołem bólowym stawu skokowego, jako mieszczące się w zakresie pojęciowym § 75 pkt 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z 25 czerwca 2004r. powołanego wyżej, kwalifikuje skarżącego do kategorii A zdolności do czynnej służby wojskowej. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się dostarczony przez stronę odpis historii choroby skarżącego /z 9.III.2006r. i 11.VI.2007r./, z którego wynika, że sporządzający go lekarz zdiagnozował u skarżącego dolegliwości, o których nie ma mowy w orzeczeniach wojskowych komisji lekarskich /np. obrzęk pochewki ścięgna mięśnia czterogłowego uda, obrzęki kaletki, niestabilność stawu, i inne/. Ustosunkowując się do tych dokumentów stwierdzono lapidarnie, że "nie zawierają danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny badającego dla potrzeb orzeczniczych lekarza specjalisty, że "opinia lekarska z dnia 11.VI.2007r. lekarza ortopedy - traumatologa nie może być jedyną podstawą do oceny sprawności narządu ruchu w aspekcie zdolności do czynnej służby wojskowej". Powyższe uchybia regułom zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Z przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa wynika, iż postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy administracji państwowej obowiązane są także przeprowadzić dowody wskazane przez stronę. Stosownie do art. 78 § 1 kpa - z żądaniem przeprowadzenia dowodu strona może wystąpić zawsze. Skuteczność prawna tegoż żądania jest uzależniona od spełnienia przesłanek określonych w art. 78 kpa. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w kpa zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Zarówno w nauce jak i w praktyce orzeczniczej podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj.: po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa, po drugie - ocena, powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 kpa szczególną moc dowodową. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, - po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z prawidłami logiki. Zatem w sytuacji, gdy organ dysponuje rozbieżnymi opiniami w sprawie, nie może uchylić się od oceny wiarygodności tych dowodów, a tym samym, od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy /art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a./. Jeżeli jedno z dwóch twierdzeń jest prawdziwe, a drugie fałszywe, należy dokonać stosownego wyboru, wskazując kryteria, jakimi kierował się organ uznając daną okoliczność za udowodnioną. Takiego postępowania w sprawie nie przeprowadzono, co oznacza, że ustalenia organu całkowicie wymykają się spod kontroli Sądu. Powyższe stanowi samoistną przyczynę uchylenia zaskarżonych decyzji. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że do skargi na ostateczne orzeczenie Komisji A. W. dołączył opinię lekarza specjalisty z dnia 25 stycznia 2008r. wystawioną przez dr n. medycznych W. R. - ortopedę i traumatologa. W opinii tej stwierdzono, co następuje: Rozpoznanie - przewlekła pourazowa niestabilność stawu skokowego lewego z uszkodzeniem więzadła strzałkowo-skokowego przedniego i strzałkowo piętowego. Opis i zalecenia: - w badaniu rtg - asymetria szczeliny stawu skokowego świadcząca o niestabilności. Pourazowe zapalenie kaletek więzadła nogi lewej. Niestabilność - uszkodzenie trwałe. Wymaga rehabilitacji - zakaz przeciążenia stawu skokowego lewego i kolana lewego /kolano skoczka/. Powyższe stanowi podstawę, by organ ocenił, czy dołączona do skargi opinia lekarska z 25 stycznia 2008r. zawiera takie same informacje o stanie zdrowia skarżącego, jakie figurują w aktach administracyjnych sprawy, czy też zawiera odmienną ocenę stanu zdrowia skarżącego, co mogłoby oznaczać wystąpienie przesłanki wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego /k.p.a./, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Należy podkreślić, że użyty w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. łącznik "lub" /"nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody"/ wskazuje jednoznacznie na to, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy /"nowych okoliczności faktycznych" bądź "nowych dowodów" - tzw. alternatywa zwykła/ stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania, o ile równocześnie są spełnione pozostałe przesłanki prawne wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, a mianowicie: po pierwsze - są one "istotne dla sprawy", po drugie - istniały w dniu wydania decyzji /nie ma przy tym znaczenia czy wcześniejsze nieujawnienie tych okoliczności lub dowodów wynikało z niewłaściwie prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy też z zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę/; oraz po trzecie - nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wprawdzie sam dowód nie mógłby być podstawą wznowienia postępowania, gdyż nie istniał w dniu wydania decyzji, jednak za podstawę taką można uznać nowe okoliczności faktyczne /fakty/ z opinii tej wynikające /por. np. wyrok NSA z 27.X.1998r., III SA 1165/97, Lex nr 36900/. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. Sąd nie orzekał o kosztach, gdyż skarżący nie miał obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a poniesienia innych kosztów nie wykazał. Ze względu na charakter decyzji, nie orzekano także w przedmiocie jej wykonalności.