IV SA/Wr 129/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant Dorota Hurman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006r. sprawy ze skargi D. O. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. w dniu [...] r. na podstawie ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 2992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem, wydała orzeczenie Nr [...], którym uznała D. O. za zdolnego do służby wojskowej przyznając mu kat. "A" Gr I. Komisja rozpoznała u poborowego zaburzenia adaptacyjne u osoby z nieprawidłową osobowością nieznacznie upośledzające sprawność ustroju - § 68 pkt 1 oraz § 69 pkt 1. Od powyższego orzeczenia skarżący złożył odwołanie, w którym podał, iż od pewnego czasu leczy się psychiatrycznie. Matka jego kilkakrotnie przebywała w stanie ciężkiej depresji na oddziale zamkniętym, ojciec skarżącego jest nałogowym alkoholikiem. Ponadto skarżący wskazał, że to on zajmuje się chorą matką, uczy się oraz podejmuje dorywcze prace, aby utrzymać rodzinę. D. O. dodał, że w ostatnim czasie także u niego, jak i u jego matki występują stany lękowe i depresyjne. Skarżący w odwołaniu podkreślił, że badania przeprowadzone przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w P. nie były specjalistycznymi badaniami, jak to zostało sformułowane w orzeczeniu z dnia [...]r., albowiem "całe badanie trwało zaledwie około dwóch minut oraz dokumentacja, którą przy wiózł ze sobą skarżący nie została przeczytana". W związku z odwołaniem skarżącego, w dniu [...] r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16) oraz § 6 pkt 1 i § 32 ust. 1-3 rozporządzenia, wydała orzeczenie [...], którym utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż po rozpatrzeniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej oraz wykonaniu w trybie odwoławczym ponownego badania lekarskiego specjalistycznego psychiatrycznego i psychologicznego nie stwierdził uchybień orzeczniczych mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymał je w mocy. Stwierdzone schorzenia oraz obecny stopień ich nasilenia ustalony w wyniku badania lekarskiego specjalistycznego (psychiatrycznego oraz psychologicznego) - zaburzenia adaptacyjno lękowe u osoby z cechami osobowości bierno-agresywnej zakwalifikowane przez badającego specjalistę do § 68 pkt 1 , a wiec nieznacznie upośledzające zdolności przystosowawcze, zgodnie z załącznikiem Nr 1 do w/w rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej kwalifikują skarżącego - D. O. w I-szej grupie osób badanych do wyżej wymienionej kategorii zdolności do służby wojskowej. Skarżący D. O. wniósł skargę na powyższe orzeczenie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu podał, że przez cały czas pozostaje pod opieką psychiatry oraz powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż skarga jest niezasadna ponieważ ustalenie stanu zdrowia skarżącego oparto na wynikach specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzonych przez lekarzy uprawnionych do badań dla potrzeb orzeczniczych wojskowych komisji lekarskich, a ustalenia zdolności do służby wojskowej dokonano zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. (Dz. U. Nr 57, poz. 278 zm. Dz. U. z 1994 r. Nr31,poz. 113, z 2000 r. Nr 97, poz. 1059). Organ II instancji wskazał, że badający dla potrzeb orzeczniczych lekarz specjalista psychiatra ze [...] Szpitala Wojskowego z Przychodnia w P. jak i w trybie odwoławczym w 4 WSzK z PSP ZOZ we W. psycholog i lekarz specjalista psychiatra nie stwierdzili by obecny stopień nasilenia zaburzeń ze strony stanu psychicznego uzasadniał uznanie skarżącego w pierwszej grupie osób badanych niezdolnym do służby wojskowej. W związku z powyższym Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. uznała, że zaburzenia adaptacyjno-lękowe u osoby z cechami osobowości bierno-agresywnej nieznacznie upośledzają zdolności przystosowawcze i zgodnie z § 68 pkt 1 z załącznika do w/w rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej kwalifikują do kat. "A" zdolności do służby wojskowej. Ponadto Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. dodała, iż w trakcie czynności orzeczniczych skarżący nie przedstawił dokumentacji medycznej mogącej powodować uzasadnione wątpliwości co do wyników badań przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych przez uprawnionych do tego lekarzy specjalistów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności poborowego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95-OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 1 - wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej /Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm./ zwanego w dalszej części tego uzasadnienia rozporządzeniem. Według § 2 ust. 1 rozporządzenia, orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § 1, wydają właściwe komisje lekarskie na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej - według wykazu chorób i ułomności stanowiącego wspomniany wyżej załącznik nr 1 do rozporządzenia. Natomiast w § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia jest mowa, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa /zasada udzielenia informacji/ oraz art. 11 kpa /zasada przekonywania - czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia/. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego /art. 7 i 77 § 1 kpa/. Organ administracyjny ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona /art. 80 kpa/. Komisja I instancji rozpoznała u poborowego schorzenia z § 68 pkt 1 oraz § 69 pkt 1 rozporządzenia. Cytowane rozporządzenie w § 68 pkt 1 wymienia reakcje dezadaptacyjne nieznacznie upośledzające zdolności przystosowawcze, które kwalifikują poborowego do kategorii zdrowia "A" - zdolny do służby wojskowej. Z kolegi § 69 pkt 1 rozporządzenia określa, osobowość nieprawidłową nieznacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne jako kwalifikującą osobę badaną do I gr. kategorii zdrowia "A". Natomiast komisja odwoławcza w zaskarżonym orzeczeniu podała, iż badający specjalista zakwalifikował stwierdzone schorzenie do § 68 pkt 1 rozporządzenia. Jak wynika natomiast z dokumentu z dnia [...]r. lekarze specjaliści /psycholog i psychiatra/ wskazali na rozpoznanie schorzenia z § 68 pkt 1 i § 69 pkt 1 rozporządzenia. Zauważyć przy tym należy, że rozpoznanie schorzenia przez lekarza psychologa nastąpiło na podstawie badania klinicznego i analizy dokumentacji medycznej. Wspomniał również o opinii psychiatrycznej z dnia [...]r. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 kpa. Orzeczenie organu II instancji zawiera jedynie wskazanie jednostki chorobowej z przypisaniem odpowiedniego paragrafu - załącznika do omawianego rozporządzenia. W rozpatrywanej sprawie komisja odwoławcza nie wyjaśniła dokładnie okoliczności, które przesądziły o zakwalifikowaniu rozpoznanych u poborowego schorzeń wyłącznie do § 68 pkt 1 cyt. rozporządzenia /art. 7 i 77 kpa/, nie odniesiono się do dokumentacji medycznej, na którą powołuje się lekarz psycholog w dokumencie z dnia [...]r. /art. 75 i 80 kpa/ nie wskazano jakie badanie kliniczne zostało przeprowadzone skarżącemu i jaki był jego wynik. Nie wyjaśnienie przesłanek podjęcia zaskarżonego orzeczenia poprzez nie zamieszczenie zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w związku z art. 107 § 3 kpa właściwego uzasadnienia uniemożliwia sądowi administracyjnemu odtworzenie procesu myślowego, który towarzyszył organowi orzekającemu o zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej. Zatem wobec naruszenia powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy należało usunąć z obrotu prawnego zaskarżone orzeczenie, co uczyniono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego orzeczenia gdyż orzeczenie o przydatności /lub braku przydatności/ do służby wojskowej nie posiada przymiotu wykonalności /art. 152 - Prawo o postępowaniu /.../.