IV SA/Wr 13/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-05-26
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który jest tożsamy z wnioskiem już rozpoznanym prawomocnie, podlega umorzeniu, a czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony później, ale spełniający przesłanki częściowego przyznania, powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w sprawie wniosków o przyznanie prawa pomocy, które były tożsame z wnioskami już prawomocnie rozpoznanymi. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżąca wykazała spełnienie przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz stan zdrowia matki. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uznany za zbędny do rozpoznania ze względu na przepis szczególny (art. 239 § 1 pkt 1 lit. b PPSA) zwalniający osoby skarżące decyzje dotyczące statusu bezrobotnego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Wojewody dotyczącą statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Wnioski te były tożsame z wcześniej złożonymi i prawomocnie odrzuconymi. Skarżąca wykazała trudną sytuację materialną i zdrowotną swoją oraz matki, a także utratę prawa do zasiłku dla bezrobotnych.Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie wszczęte wnioskami z dnia 8 grudnia 2016 r. o przyznanie prawa pomocy; II. przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; III. umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosków D. S. z dnia 8 grudnia 2016 r. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika i wniosków o ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych (data wpływu 24 marca i 18 maja 2017 r.) w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji uznającej za osobę bezrobotną i przyznającej prawo do zasiłku, odmowy uznania za osobę bezrobotną i umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku postanawia: I. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskami z dnia 8 grudnia 2016 r. o przyznanie prawa pomocy; II. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; III. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 9 marca 2017 r. utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SO/Wr 62/16 odmawiające przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i umarzające postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego skargi na decyzję, która została zaskarżona przez skarżącą w niniejszej sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 13/17.
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SO/Wr 62/16 Sąd odrzucił zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie Sądu z dnia 9 marca 2017 r. W jego uzasadnieniu Sąd wskazał, że zażalenie podlega odrzuceniu uwagi na to, że zostało ono wniesione na prawomocne postanowienie Sądu, od którego ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje środków zaskarżenia.
W postanowieniu tym wskazano również, iż ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony wraz ze wspomnianym zażaleniem (data wpływu do Sądu 24 marca 2017 r.) zostanie rozpoznany.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt IV SO/Wr 62/16 stwierdzono prawomocność powyższego postanowienia Sądu z dnia 9 marca 2017 r. utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SO/Wr 62/16.
W związku z uprawomocnieniem się powyższego postanowienia Sądu z dnia 9 marca 2017 r. zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 maja 2017 r. akta sprawy o sygn. akt IV SO/Wr 62/16 zostały włączone do akt niniejszej sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 13/17, w której w dniu 13 stycznia 2017 r. została zarejestrowana skarga skarżącej wniesiona za pośrednictwem organu na zaskarżoną decyzję.
Wraz z tą skargą skarżąca złożyła pismami z dnia 8 grudnia 2016 r. wniosek o ustanowienie obrońcy z urzędu i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (k-18 i k-23- data wpływu do Sądu w dniu 12 stycznia 2017 r.). Pisma te mają tożsamą treść, co pisma z dnia 8 grudnia 2016 r., które zostały zarejestrowane pod sygn. akt IV SO/Wr 62/16 jako wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy przed wniesieniem skargi do Sądu za pośrednictwem organu. Do pism z dnia 8 grudnia 2016 r. znajdujących się w niniejszej sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 13/17 skarżąca dołączyła te same dokumenty co w sprawie o sygn. akt IV SO/Wr 62/16, tj. decyzję uznającą ją za osobę bezrobotną i przyznającą jej zasiłek w wysokości [...] zł brutto, który po upływie 90 dni posiadania ulegnie zmniejszeniu do kwoty [...] zł brutto, a także zeznanie podatkowe za 2015 r., z którego wynika, że dochód ze stosunku pracy wyniósł [...] zł oraz oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i źródłach utrzymania obowiązujące w postępowaniu przed sądem powszechnym, w którym podała m. in., że posiadane zasoby pieniężne wynoszą [...] zł i odcinek emerytury matki za listopad 2016 r. na kwotę [...] zł.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, który skarżąca złożyła wraz ze skarga przesłaną przez Wojewodę, zawarty w pismach z dnia 8 grudnia 2016 r. dotyczących ustanowienia obrońcy z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych (k-18 i k-23- data wpływu do Sądu w dniu 12 stycznia 2017 r.).
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega również wniosek o przyznanie prawa pomocy, który skarżąca złożyła wraz z zażaleniem na postanowienie Sądu z dnia 9 marca 2017 r. (data wpływ do Sądu w dniu 24 marca 2017 r. k-84). Wniosek ten nie zawierał podpisu i na wezwanie referendarza sądowego z dnia 4 maja 2017 r. został uzupełniony podpisem skarżącej w dniu 12 maja 2017 r. poprzez złożenie kolejnego formularza wniosku zawierającego wymagany podpis skarżącej k-107 do k-110.
W myśl art 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej p.p.s.a..) prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zawarty w opisanych wyżej pismach z dnia 8 grudnia 2016 r. wniosek o ustanowienie obrońcy z urzędu i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (k-18 i k-23- data wpływu do Sądu w dniu 12 stycznia 2017 r.). Pisma te mają tożsamą treść, co pisma z dnia 8 grudnia 2016 r., które zostały zarejestrowane pod sygn. akt IV SO/Wr 62/16 jako wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy przed wniesieniem skargi do Sądu za pośrednictwem organu. Zatem w pismach tych zostały powołane te same okoliczności i argumenty, co w pismach zarejestrowanych w sprawie o sygn. akt IV SO/Wr 62/16, jako wniosek o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego w istocie skargi na decyzję, która została wniesiona w niniejszej sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 13/17. Postępowanie w sprawie sygn. akt IV SO/Wr 62/16 zakończyło się postanowieniem Sądu z dnia 9 marca 2017 r. utrzymującym w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2017 r. odmawiające przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i umarzające postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
W świetle powyższego skoro pisma z dnia 8 grudnia 2016 r. wniesione w niniejszej sprawie są tożsame w treści, co pisma z dnia 8 grudnia 2016 r., zarejestrowane w sprawie o sygn. akt IV SO/Wr 62/16, która zakończyła się wspomnianym postanowieniem Sądu z dnia 9 marca 2017 r., to rozpoznanie identycznego wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 8 grudnia 2016 r. (k-18 i k-23, data wpływu do Sądu w dniu 12 stycznia 2017 r.) orzeczono w pkt I sentencji.
Merytorycznemu rozpoznaniu podlega natomiast w niniejszej sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 13/17 wniosek o przyznanie prawa pomocy, który skarżąca złożyła wraz z zażaleniem na postanowienie Sądu z dnia 9 marca 2017 r. (data wpływ do Sądu w dniu 24 marca 2017 r. k-84). Wniosek ten nie zawierał podpisu i na wezwanie referendarza sądowego z dnia 4 maja 2017 r. został uzupełniony podpisem skarżącej w dniu 12 maja 2017 r. poprzez złożenie kolejnego formularza wniosku zawierającego wymagany podpis skarżącej k-107 do k-110.
Z analizy zażalenia i dwóch formularzy, a w szczególności drugiego z nich wynika, że rozpoznawany obecnie wniosek zawiera żądanie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych.
W myśl art 245 § 3 p.p.s.a. ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym, które na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca podała w nim, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z przewlekle chorą matka, której stan zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu, co potwierdziła dokumentacją lekarską, z której wynika, że matka przebywała w szpitalu. Dodała, że matka wymaga całodobowej opieki. Ponadto podała, że obecnie jej sytuacja uległa pogorszeniu, ponieważ utraciła prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych z powodu upływu okres jego pobierania, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy decyzja urzędu pracy, z której wynika, że okres pobierania zasiłku upływa z dniem [...] stycznia 2017 r. Obecnie zatem źródło utrzymania skarżącej i jej matki stanowi świadczenie emerytalne matki w wysokości [...] zł netto miesięcznie (odcinek za maj 2017 r.). Wyjaśniła przy tym, że wszelkie środki, które posiadają wspólnie z matka są i będą przeznaczone na konieczne leczenie matki. Podała, że posiada środki pieniężne w wysokości [...] zł, a koszty utrzymania jej i matki wraz z leczeniem wynoszą 800 zł. Wskazała, że nie posiada nieruchomości, wierzytelności, przedmiotów i papierów wartościowych. Matka nie posiada majątku.
Z zeznania podatkowego za 2016 r. wynika, że skarżąca uzyskała przychód w kwocie [...] zł. Z karty wypłaty świadczeń z urzędu pracy wynika, że w lutym bieżącego roku świadczenie wyniosło [...], a w styczniu [...] zł. Z informacji organu rentowego wynika, że przychód matki za 2016 r. z tytułu emerytury wyniósł [...] zł. Skarżąca przedłożyła także zaświadczenie lekarski dotyczące przeciwskazań zdrowotnych do pracy związanej z obciążeniem układu ruchu i dźwiganiem ciężarów.
Mając na uwadze, że obecnie sytuacja skarżącej uległa pogorszeniu, ponieważ utraciła ona prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego maksymalnego pobierania i że w tej sytuacji jedynym źródłem utrzymania skarżącej i jej matki jest niska emerytura matki oraz brak majątku i niską kwotę posiadanych środków pieniężnych i zły stan zdrowia skarżącej i jej matki, przyjąć trzeba, iż wykazała ona, że obecnie spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, uzasadniające ustanowienie adwokata z urzędu.
Z tych względów, po rozpoznaniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika, który wpłynął do Sądu w dniu 24 marca 2017 r. (pierwszy formularz) i w dniu 18 maja 2017 r. (drugi formularz podpisany dnia 12 maja 2017 r. ), należało w pkt II sentencji przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Odnośnie zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazać należy, iż z treści przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit "b" p.p.s.a. wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej.
Strona skarżąca jest zatem, na podstawie powołanego wyżej art. 239 § 1 pkt 1 lit "b" p.p.s.a. zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych.
Z tych względów rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt III sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art 249a oraz art. 239 § 1 pkt 1 lit "b" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło