IV SA/Wr 131/05
WyrokWSA we Wrocławiu2005-09-14
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Jerzy Krupiński, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skierowaniu osoby do domu pomocy społecznej dla przewlekle nerwowo-psychicznie chorych może zostać utrzymana w mocy, jeśli osoba ta kwestionuje istnienie u niej choroby psychicznej i nie została wyjaśniona kwestia odpowiedniego typu placówki?Ratio decidendi
Decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej dla przewlekle nerwowo-psychicznie chorych została uznana za przedwczesną, ponieważ organy nie wyjaśniły, czy skarżąca rzeczywiście wymaga umieszczenia w tego typu placówce, mimo jej zarzutów o braku choroby psychicznej. Naruszono tym samym zasady postępowania administracyjnego dotyczące wyjaśnienia stanu faktycznego i wydania decyzji zgodnej z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca A. J. została decyzją organu I instancji skierowana do Domu Pomocy Społecznej w B. ze względu na stan zdrowia wymagający całodobowej opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała zasadność skierowania, podnosząc, że nie jest chora psychicznie i nie stanowi zagrożenia, a Dom Pomocy Społecznej w B. jest przeznaczony dla osób przewlekle nerwowo-psychicznie chorych. Skarżąca wniosła skargę do WSA we Wrocławiu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Jolanta Sikorska Sędziowie NSA – Jerzy Krupiński Asesor WSA – Maria Tkacz-Rutkowska Protokolant Magdalena Domańska- Byskosz Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. przy udziale --- sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Starszy Specjalista Pracy Socjalnej Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta, skierował skarżącą A. J. do Domu Pomocy Społecznej w B., bez określania terminu przyjęcia.
W uzasadnieniu powyższej decyzji powołano się na postanowienie Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...]r. oraz własne ustalenia, stwierdzając, że skarżąca ze względu na stan zdrowia wymaga ciągłej i systematycznej opieki, której gmina ani rodzina nie jest w stanie zapewnić w miejscu zamieszkania.
Od przedmiotowej decyzji skarżąca odwołała się, podając, że jest osobą samodzielną, nie cierpi na chorobę psychiczną, poradzi sobie w miejscu zamieszkania przy pomocy pracownika socjalnego. Ponadto podniosła, że nie stanowi zagrożenia dla otoczenia ani dla siebie i nie wymaga umieszczenia w domu pomocy społecznej. Ponadto dodała, że w wyniku badania przeprowadzonego w Wojewódzkim Szpitalu Psychiatrycznym w S. Ś. nie stwierdzono u niej choroby psychicznej. Podniosła, że decyzja zaskarżonej treści jest wyrazem ignorowania rzeczywistych potrzeb skarżącej.
W dniu [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 17 pkt 16, art. 54 ust. 1 i 4 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) wydało decyzję o Nr [...], którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy wynika, że A. J. ma [...] lat, mieszka samotnie i utrzymuje się z renty w wysokości około [...] zł.
W dniu [...]r. Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. wystąpił do Sądu Rejonowego w Ś. z wnioskiem o zastosowanie określonego postępowania leczniczego względem skarżącej względnie o wydanie orzeczenia o skierowaniu w/w bez jej zgody do domu pomocy społecznej w oparciu o art. 38 i 39 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.
Sąd Rejonowy w Ś. postanowieniem z dnia [...]r. w sprawie sygn. akt [...] postanowił skierować skarżącą do domu pomocy społecznej.
W związku z powyższym postanowieniem Sądu organ I instancji wydał w dniu [...]r. decyzję, od której skarżąca złożyła odwołanie.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.
W przypadku gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej lub po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej lub dom pomocy społecznej obowiązane są do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna – prokuratora (art. 54 ust. 4 cytowanej ustawy).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zaskarżona odwołaniem decyzja została wydana w wyniku wskazanego wyżej postanowienia Sądu, który na rozprawie uznał, że zachodzą warunki do umieszczenia strony w domu pomocy społecznej. Podstawą do wydania decyzji był art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, iż decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.
Organ odwoławczy wskazał, iż niezależnie od twierdzeń zawartych w odwołaniu z akt sprawy wynika, że skarżąca jest osobą, która z powodu wieku i choroby nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu. Świadczy o tym treść notatki z dnia [...]r. wraz z dokumentacją fotograficzną oraz treść zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r.
Organ II instancji dodał, iż w świetle tych dowodów oczywistym jest również, że gmina nie jest w stanie zapewnić skarżącej niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, albowiem musiałyby one być całodobowe. Zaznaczono w uzasadnieniu decyzji, iż bez znaczenia w świetle powołanych powyżej przepisów jest to, że u A. J. nie stwierdzono choroby psychicznej. Nie jest to warunek potrzebny do umieszczenia jej w domu pomocy społecznej.
Na powyższą decyzję skarżąca – A. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, podnosząc w niej zarzuty i twierdzenia zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ponadto dodało, że po przeanalizowaniu zarzutów podniesionych w skardze nie znalazło podstaw do jej uwzględnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Zgodnie z przepisem art. 54 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.): "Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. (ust. 1 ) Osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. (ust. 2) Osoba wymagająca wzmożonej opieki medycznej kierowana jest przez starostę do zakładu opiekuńczo-leczniczego lub placówki pielęgnacyjno-opiekuńczej. (ust. 3) W przypadku gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej lub po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej lub dom pomocy społecznej są obowiązane do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna - prokuratora. (ust. 4)"
Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że skarżąca A. J. ma [...] lat, mieszka samotnie i utrzymuje się z renty w wysokości około [...] zł. W dniu [...]r. Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. wystąpił do Sądu Rejonowego w Ś. z wnioskiem o zastosowanie względem skarżącej określonego postępowania leczniczego względnie o wydanie orzeczenia o skierowaniu skarżącej bez jej zgody do domu pomocy społecznej w oparciu o przepis art. 38 i art. 39 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Sąd Rejonowy w Ś. postanowieniem z dnia .[...] r. w sprawie sygn. akt [...]orzekł o skierowaniu skarżącej do domu pomocy społecznej. W tej sytuacji w związku z powyższym postanowieniem Sądu organ I instancji wydał w dniu [...]r. decyzję o skierowaniu skarżącej do Domu Pomocy Społecznej w B., od której skarżąca złożyła odwołanie a którą organ odwoławczy utrzymał w mocy. Decyzję tą jednak co do skierowania skarżącej do Domu Pomocy Społecznej w B. uznać należy za przedwczesną. Dom Pomocy Społecznej w B. jest - jak wynika to ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu domów pomocy społecznej – Domem dla Przewlekle Nerwowo – Psychicznie Chorych. Skarżąca zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze podnosiła, że nie jest osobą chorą psychicznie i kwestionowała zasadność umieszczenia jej w Domu Pomocy Społecznej w B., który jest Domem dla Przewlekle Nerwowo – Psychicznie Chorych. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do powyższych zarzutów, jak również nie wskazał jakie okoliczności zdecydowały o umieszczeniu skarżącej w tym konkretnym Domu Pomocy Społecznej, który jest Domem Pomocy Społecznej dla Przewlekle Nerwowo – Psychicznie Chorych. Zarówno w odwołaniu, jak i w skardze skarżąca podnosiła brak przesłanek do umieszczenia jej w tym Domu Pomocy Społecznej. Zarzucała, że nie jest osobą chorą nerwowo lub psychicznie, a tym samym, że brak jest podstaw do umieszczenia jej w tego rodzaju domu pomocy społecznej. Organ I instancji nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z jakich przyczyn skarżąca winna być skierowana do tego typu placówki. Organ odwoławczy w ogóle nie wskazał dlaczego nie uwzględnił argumentów podniesionych w odwołaniu, jak również z jakich przyczyn Dom Pomocy Społecznej dla Przewlekle Nerwowo – Psychicznie Chorych w B. jest w jego ocenie placówką odpowiednią dla skarżącej. Zważyć należy, że jak wynika z ust. 2 art. 59 w/w ustawy o pomocy społecznej, osoba , o której mowa w art. 54 ust. 1 w/w ustawy kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej (...).
Z naruszeniem art. 7 i art. 77 kpa organy rozpatrujące sprawę nie wyjaśniły jej w tej części. Powyższe uchybienie jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy skutkowało konieczność uchylenia wydanych decyzji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy ją rozpatrujące wyjaśnią i ustalą istnienie przesłanek do umieszczenia skarżącej w Domu Pomocy Społecznej dla Przewlekle Nerwowo – Psychicznie Chorych.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w wyroku.
Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd orzekł na podstawie art. 152 w/w ustawy, że nie może ona być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło