IV SA/Wr 132/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie sędzia NSA Julia Szczygielska, sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie, w której Prezydent W. wydał decyzję z dnia [...] kwietnia.2013 r., nr [...] odmawiającą przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], które po rozpatrzeniu wniosku Z. R. (dalej skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. - postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...]) - stwierdziło nieważność postanowienia Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. działającego z upoważnienia Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie, w której Prezydent W. wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]), odmawiającą przyznania skarżącemu zasiłku celowego. W dniu 10 września 2014 r. skarżący wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej SKO, Kolegium) z wnioskiem o "stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 k.p.a. Postanowień Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej ZTPS[...] we W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...],[...] i [...] postanawiające o odmowie wznowienia postępowania w sprawie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r." Domagając się "Uchylenia Postanowień" skarżący wskazał, że decyzje Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie są "tymi wydanymi w ostatniej instancji, od których przysługuje mi wznowienie postępowania (...)". Kolejnym pismem z dnia 22 września 2014 r. skarżący uzupełnionym następnie pismem z dnia 6 listopada 2014 r. ponowił wniosek o stwierdzenie nieważności postanowień Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r. (nr [...], nr [...], nr [...]) oraz z dnia [...] września 2014 r. (nr [...]). Dodatkowo przedłożył kartę konsultacyjną z izby przyjęć z dnia 5 listopada 2014 r., mającą potwierdzać istnienie zagrożenia dla jego życia i zdrowia. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Kolegium postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, związku z art. 157 § 1 i § 2 i art. 150 § 1 k.p.a. stwierdziło nieważność postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...]. W motywach swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 126 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza - nieważność postanowienia (na które służy zażalenie i postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a.) które zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. (w sprawach wznowienia postępowania) jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, a więc ten, który prowadził postępowanie i orzekł w danej sprawie jako ostatni (Cz. Martysz, Komentarz do art. 150 k.p.a., LEX). Organ podkreślił, że z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] września 2014 r., nr [...] wynika, że skarżący złożył odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., które zostało rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] utrzymującą w mocy opisaną na wstępie decyzję Prezydenta W. Z tego wynika, że to Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekało w sprawie jako ostatnie. Tym samym Prezydent W. nie był organem właściwym do wznowienia postępowania. Z tej racji postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r. wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości, co wyczerpuje przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazano dalej, że naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji powoduje nieważność decyzji (postanowienia) bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Przepisy o właściwości mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swojej właściwości. Końcowo zauważono, że w sprawie brak jest przesłanek negatywnych zawartych w art. 156 § 2 k.p.a. wyłączających stwierdzenie nieważności kwestionowanego postanowienia. Skarżący złożył w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego uzasadnieniu podał, że "prawdopodobnie występuje nieważność rozstrzygnięcia bowiem w sprawie orzekali członkowie SKO wyłączeni z rozpoznania sprawy z urzędu". Kolegium po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy opisane wyżej postanowienie tegoż organu z dnia [...] listopada 2014 r. Ustosunkowując się do twierdzeń strony zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazano, że Prezes Kolegium nie był członkiem składu orzekającego, który wydał postanowienie objęte wnioskiem, zatem zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowy. Skarżący złożył w ustawowym terminie skargę na dziewięć postanowień Kolegium z dnia [...] grudnia 2014 r. w tym na powyższe rozstrzygnięcie SKO. Jednocześnie wniósł o "stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i nieważności postanowień w trybie art. 156 kpa oraz wznowienia postępowania w sprawach ze względu na słuszny, czyli uzasadniony interes strony i społeczny, jaki wynika z Konstytucji RP i ustawy o pomocy społecznej", a także o wymierzenie grzywny organowi za przewlekłość w postępowaniu i bezczynność w przedmiocie weryfikacji orzeczeń zarówno Prezydenta W., jak i Kolegium w trybie art. 154 i art. 145 kpa w zw. z obrazą art. 127 § 3 kpa i art. 128 kpa na wnioski wniesione przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdził, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz.1647), w związku z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2012r.,poz.270 ze zm.) dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko Kolegium Odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, bądź stwierdzenia jego nieważności bowiem nie narusza ono prawa co oznacza, że skarga nie może być uwzględniona. Zasadnie Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 126 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza - nieważność postanowienia (na które służy zażalenie i postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a.) które zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie bowiem z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. (w sprawach wznowienia postępowania) jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, a więc ten, który prowadził postępowanie i orzekł w danej sprawie jako ostatni (Cz. Martysz, Komentarz do art. 150 k.p.a., LEX). Tymczasem w sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem taka okoliczność wystąpiła. Bowiem jak słusznie zauważył organ, już z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] września 2014 r. nr [...] odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] wynika, że skarżący złożył odwołanie od tej decyzji, które zostało rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]. W związku z tym Prezydent W. nie był organem właściwym do orzekania w przedmiocie wznowienia postępowania. Wobec tego postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, ponieważ to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., a nie Prezydent W. było organem właściwym do wydania orzeczenia w tym przedmiocie. Powyższe wyczerpuje przesłankę z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Należy podzielić twierdzenie Kolegium, że naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji powoduje nieważność decyzji (postanowienia) bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Przepisy o właściwości mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swojej właściwości. Tym bardziej, że tak jak słusznie stwierdziło Kolegium w sprawie brak jest przesłanek negatywnych zawartych w art. 156 § 2 k.p.a.( wywołania nieodwracalnych skutków prawnych i upływu 10 lat od dnia doręczenia kwestionowanego postanowienia) wyłączających stwierdzenie nieważności kwestionowanego postanowienia. Z tych powodów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Nadto należy wskazać, że nie sposób odnieść się do wniosku skarżącego "o wymierzenie grzywny organowi za przewlekłość w postępowaniu i bezczynność", gdyż nie wynika z niego jakiego organu orzekającego dotyczy, jakiej sprawy administracyjnej i jakie okoliczności faktyczne go uzasadniają. Wobec stwierdzenia powyższych okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.