IV SA/Wr 134/18
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-04-19
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która jest uprawniona do świadczeń z pomocy społecznej i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej oraz ma zły stan zdrowia, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli sprawa dotyczy statusu osoby bezrobotnej?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym. W przypadku spraw dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, strona jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędny, a postępowanie w tej sprawie podlega umorzeniu.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną spowodowaną chorobą i korzystaniem z pomocy społecznej. Do wniosku dołączono decyzje przyznające zasiłek celowy na leki i leczenie oraz zasiłek stały z powodu długotrwałej choroby. Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego ustalono, że rodzina strony spełnia kryteria uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej, a dochód rodziny wynosi 0 zł. Strona wskazała również na brak posiadanych nieruchomości, oszczędności i przedmiotów wartościowych.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. II. Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..], nr [..] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 26 marca 2018 r. strona złożyła wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie z kosztów sądowych ze względu na brak środków finansowych z powodu choroby oraz ze względu na [..] z powodu których nie jest w stanie dopilnować swoich spraw.
Wraz z tym pismem w celu udokumentowania swojej sytuacji dochodowej strona przedłożyła dwie aktualne decyzje organu [..] z dnia [..] bieżącego roku, tj. decyzję przyznającą w marcu tego roku zasiłek [..] na pokrycie kosztów leków i leczenia w kwocie [..]zł oraz decyzję przyznającą zasiłek [..] aż do odwołania z powodu długotrwałej choroby w kwocie [..] zł.
Z treści tych decyzji wynika, że po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego ustalono, że rodzina strony spełnia kryteria uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej oraz że kryterium dochodowe rodziny wynosi [..]zł, dochód rodziny wynosi 0 zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu podał, że pozostaje w separacji żoną i ze względu na bezradność i pogorszenie stanu zdrowia wnosi o ustanowienie pełnomocnika, a dokumentację medyczną przesłał do organu. Ze względu na [..] nie pamięta gdzie posiada zaświadczenia o stanie zdrowia. W rubryce dochody podał, że korzysta z pomocy społecznej, a opłaty za media wynoszą około [..] zł miesięcznie.
W formularzu tym wskazał także, że nie posiada domu ani innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych, wierzytelności.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega złożony na urzędowym formularzu z dnia 5 kwietnia 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając zatem na uwadze, że skarżący jest uprawniony do świadczeń z pomocy społecznej, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej oraz zły stan zdrowia, brak majątku i realizację prawa do sądu, przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "b" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej.
W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "b" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło