IV SA/Wr 138/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Henryk Ożóg Sędziowie: Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) Asesor WSA - Ewa Kamieniecka Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej oddala skargę. Orzeczeniem z dnia [...] r., nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ł. uznała M. K. za zdolnego do służby wojskowej- kategoria "A", rozpoznając obniżenie ostrości wzroku, nieznacznie zaburzenie rozróżniania barw oraz uraz głowy w wywiadzie bez odchyleń w przedmiotowym stanie nurologicznym. Powyższych ustaleń dokonano w oparciu o przeprowadzone badania specjalistyczne dokonane przez lekarzy specjalistów cywilnych i wojskowych: okulistę, otolaryngologa, neurologa i chirurga - specjalistę chirurgii urazowej i ortopedii. W odwołaniu od tego orzeczenia poborowy zwrócił się do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. o ponowne rozpatrzenie powyższego orzeczenia, ponieważ stan jego zdrowia zarówno fizycznego jak i psychicznego zmienił się na niekorzyść. Odwołujący się podniósł, iż jest w trakcie leczenia na dowód czego przedłożył zaświadczenie lekarskie z poradni neurologicznej i ortopedycznej. Ponadto poborowy wskazał, iż jest słuchaczem [...]-[...] semestru szkoły średniej i bardzo zależy mu na jej ukończeniu i zdaniu egzaminu dojrzałości. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z [...] r. nr [...] po analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, nie stwierdziła uchybień orzeczniczych i zaskarżone orzeczenie utrzymała mocy. W uzasadnieniu orzeczenia Komisja uznała, iż stwierdzone schorzenia oraz stopień ich nasilenia ustalony w wyniku specjalistycznych badań lekarskich kwalifikują M. K. do ustalonej przez organ pierwszej instancji kategorii zdolności do służby wojskowej. Ponadto Komisja stwierdziła, że przedstawiona przez odwołującego się dokumentacja medyczna nie stoi w sprzeczności z ustaleniami badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości wywodząc, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. oparła swoje rozstrzygniecie tylko i wyłącznie na analizie przedłożonej dokumentacji. Zdaniem skarżącego treść tej dokumentacji dawała podstawy do powtórnej oceny Jego stanu zdrowia przez przeprowadzenie uzupełniających badań lekarskich. W załączeniu skargi skarżący przedstawił wyniki takich badań z dnia [...] r. i z dnia [...] r., wykonanych w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w P. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., podtrzymując swoje stanowisko wyrażone zaskarżonym orzeczeniu, w wniosła o jego oddalenie. Komisja wskazała, iż ustalenie stanu zdrowia M. K. oparto na wynikach specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzonych przez lekarzy uprawnionych do badań dla potrzeb orzeczniczych wojskowych komisji lekarskich, a ustalenia zdolności do służby wojskowej dokonano zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 57, poz. 278 z późn. zm.). Zgodnie z § 32 ust. 2 rozporządzenia wojskowa komisja lekarska rozpoznaje odwołanie, orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich, w razie potrzeby komisja może przeprowadzić ponowne badanie, skierować na obserwację szpitalną, jak również dodatkowe postępowanie dowodowe. Z uwagi jednak na brak danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do wyników badań przeprowadzonych przez uprawnionych do tego lekarzy specjalistów, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. nie stwierdziła potrzeby ponownego badania skarżącego. Jeśli, jak twierdzi skarżący, po wydaniu orzeczenia przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską we W. stan zdrowia skarżącego uległ pogorszeniu, to mógł on na zasadzie art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 1992 r., nr 4, poz. 16 z późn. zm.), zwrócić się do wojskowego komendanta uzupełnień o skierowanie do komisji lekarskiej celem przeprowadzenia ponownych badań. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. W skardze zarzucono, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. pominęła, podnoszone przez skarżącego w odwołaniu, okoliczności dotyczące stanu jego zdrowia oraz podjętego leczenia co w konsekwencji spowodowało wydanie przez wojskowe komisje lekarskie obu instancji orzeczenia o zdolności skarżącego do służby wojskowej - kat. "A". Analizując zatem pod tym kątem treść zarzutów skargi uznać należało, iż skarżący zarzuca naruszenie przepisów proceduralnych poprzez zaniechanie przez organ administracji publicznej czynności zmierzających do zebrania całości materiału dowodowego. Do kompetencji sądu należy kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej będącego decyzją administracyjną organu wojskowego pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowane jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Zatem, o ile organ administracji nie naruszy zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. oraz innych przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności traktujących o obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wyczerpującego zebrania całokształtu materiału dowodowego, to brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. W świetle powyższego, kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu poborowego za zdolnego do służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się więc do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności poborowego do służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej. Realizują one zadania i funkcje związane z administracją rezerw osobowych dla celów powszechnego obowiązku obrony. Niewątpliwie sprawy dotyczące oceny przydatności poborowego do służby wojskowej należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym, gdy chodzi o instytucję poboru do wojska. Powoduje to szczególną troskę zarówno ustawodawcy jak i organów stosujących prawo o to, aby w tej procedurze urzeczywistniać gwarancje materialne i formalne eliminujące naruszenia praw jednostki w tej sferze (por. uchwała SN z 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, wyroki NSA: z 2 października 1998 r., III SA 7225/98 i z 27 września 2000 r. III SA 2000/00). W świetle ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz zgodnie z regulacją szczegółową zawartą w § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 57, poz. 278 z późn. zm.), zasadą jest orzekanie przez odwoławczą komisję lekarską na podstawie dokumentacji zawartej w aktach orzeczniczo-lekarskich zgromadzonych w pierwszej instancji. Ponowne badanie lekarskie jest sytuacją wyjątkową. W odpowiedzi na skargę zasadnie wskazano, iż z uwagi na brak przesłanek mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do wyników badań przeprowadzonych przez uprawnionych do tego lekarzy specjalistów, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska nie stwierdziła potrzeby ponownego badania skarżącego. Jeżeli zatem, po wydaniu orzeczenia przez Komisję, stan zdrowia skarżącego uległ pogorszeniu, to mógł on na zasadach określonych art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 1992 r., nr 4, poz. 16 z późn. zm.) zwrócić się do wojskowego komendanta uzupełnień o skierowanie do komisji lekarskiej celem przeprowadzenia ponownych badań. Podkreślić należy, iż istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale stwierdzenie przydatności do służby wojskowej i określenie rodzaju tej przydatności na podstawie wykazu chorób i ułomności (przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej), stanowiącego załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia. W związku z załączonym do skargi zaświadczeniem lekarskim, w nawiązaniu do pouczenia o kompetencji sądu administracyjnego, wyjaśnienia wymaga, iż Sąd bada legalność decyzji administracyjnej na dzień jej wydania przy uwzględnieniu istniejącego w tym czasie stanu faktycznego. Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu z chwili wykonania badania lekarskiego. Słusznie zatem przedłożone przez skarżącego zaświadczenia z dnia [...] r. i z dnia [...] r. nie były przedmiotem rozważań organu odwoławczego, gdyż wydane zostały po wydaniu orzeczenia przez organ II instancji w dniu [...] r. W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).