IV SA/Wr 139/15

WyrokWSA we Wrocławiu2015-09-29

Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Tadeusz Kuczyński, Julia Szczygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu niewłaściwego rzeczowo o odmowie wznowienia postępowania może zostać stwierdzone jako nieważne w trybie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania wydane przez organ, który nie był właściwy rzeczowo do rozpoznania wniosku (organ inny niż ten, który wydał decyzję w ostatniej instancji), jest nieważne z mocy art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ administracji publicznej jest obowiązany z urzędu przestrzegać swojej właściwości, a naruszenie tej właściwości powoduje nieważność decyzji lub postanowienia bez względu na merytoryczną trafność rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Wnioskodawca Z. R. złożył podanie o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji Prezydenta W. z 12 kwietnia 2013 r. odmawiającej mu zasiłku okresowego. Prezydent W. odmówił wznowienia postępowania postanowieniem z 2 września 2014 r. Wnioskodawca zaskarżył to postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które stwierdziło nieważność postanowienia Prezydenta W. z powodu naruszenia właściwości organu. Organ właściwy do wznowienia był SKO w L., który wydał decyzję w ostatniej instancji w sprawie zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca) Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta W. z dnia 2 września 2014 r. nr [...] odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie, w której Prezydent W. wydał decyzję z dnia 12 kwietnia 2013 r. nr [...] odmawiającą przyznanie zasiłku okresowego oddala skargę w całości. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 149 § 3 i 4 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 i § 2, art. 148, art. 150 k.p.a. odmówił Z. R., dalej: wnioskodawca, strona, skarżący, wznowienia postępowania w sprawie decyzji wydanej w dniu [...], nr [...], odmawiającej stronie udzielenia pomocy w formie zasiłku okresowego. Otrzymawszy w dniu 9 września 2014 r. w/w postanowienie Prezydenta W., wnioskodawca złożył podanie skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., będące wnioskiem o "stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 Kpa Postanowień Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej ZTPS1 we W. z dnia 2 września 2014 r. nr [...], [...], [...] postanawiające o odmowie wznowienia postępowania w sprawie decyzji Prezydenta W. z dnia 12 kwietnia 2013 r." Domagając się "Uchylenia Postanowień" wskazał, że decyzje Prezydenta W. z dnia 12 kwietnia 2013 r. nie są "tymi wydanymi w ostatniej instancji, od których przysługuje mi wznowienie postępowania (...)". Następnie, w dniu 22 września 2014 r. wnioskodawca złożył "Skargę", w której wniósł o stwierdzenie nieważności m. in. postanowienia Prezydenta W. z dnia 2 września 2014 r., nr [...]. Wskazał, że "orzeczono w sprawie na orzeczenie, które nie kończy sprawy bowiem nie wydano je w ostatniej instancji". Powołał się również na uzasadnienie podania z dnia 10 września 2014 r. Odpowiadając na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 24 października 2014 r. do wyjaśniania, czy "skarga" z dnia 22 września 2014 r. jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności, wraz z podaniem z dnia 6 listopada 2014 r. wnioskodawca przedłożył kartę konsultacyjną z izby przyjęć z dnia 5 listopada 2014 r., mającą potwierdzać "istnienie dla życia i zdrowia mojego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji MOPS ZTPS1 z 12 IX 2014 r. nr 84/2014 i z 2 IX 2014 r. nr [...], [...], [...] na podania z dnia 22 IX 2014 r. 10 IX 2014 r." Wyjaśnił, że karta informacyjna została wydana "przez Ośrodek Zdrowia Psychicznego na żądanie Policji po zatrzymaniu mnie we własnym mieszkaniu na skutek szykan z państwa strony i postanowienia prokuratora". Postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 156 § 1 w związku z art. 157 § 1 i § 2, art. 150 § 1 k.p.a. stwierdziło nieważność w/w postanowienia Prezydenta W. z dnia 2 września 2014, nr [...]. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że choć wniosek o stwierdzenie nieważności (z dnia 10 września 2014 r.) dotyczył postanowienia nieostatecznego, nie znalazło przeszkód do jego rozpatrywania w tym trybie. Nie ma bowiem przeszkód do stwierdzenia nieważności nieostatecznego postanowienia na wniosek strony złożony przed upływem terminu do wniesienia zażalenia, byleby był to wniosek wyraźnie wskazujący na dokonanie przez stronę wyboru trybu nadzwyczajnego postępowania (o ile oczywiście w sprawie nie złożono zażalenia - w tym wypadku pierwszeństwo ma tryb odwoławczy). W uznaniu Kolegium wnioskodawca wyraźnie zażądał w dniu 10 września 2014 r. "stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 156 Kpa"; tryb ten wskazywał również w dwóch kolejnych podaniach kierowanych do Kolegium. Kolegium następnie wskazało, że z uwagi na bardzo dużą ilość spraw inicjowanych przez stronę, organ I instancji wydał omyłkowo dwa takie same postanowienia z dnia 2 września 2014 r., dotyczące decyzji Prezydenta W. z dnia 12 kwietnia 2013 r. [...], różniące się jedynie numerami – [...] i [...]. Niewątpliwie, w takiej sytuacji jedno z nich musiałoby zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Ponieważ oba postanowienia dotknięte są (w konsekwencji omyłki organu pierwszej instancji) tą samą wadą, wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., oba zostają wyeliminowane z obrotu prawnego, z tym samym uzasadnieniem. Kolegium podkreśliło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji (postanowienia zaskarżalnego zażaleniem), jeżeli jest ona dotknięta wadliwością określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Wzruszenie decyzji (postanowienia) w tym trybie może nastąpić wyłącznie z przyczyn enumeratywnie wymienionych w § 1 powołanego artykułu. Zaznaczyć należy, że organ administracyjny właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty, lecz działa jako organ kasacyjny. W swej decyzji (postanowieniu) rozstrzyga zatem wyłącznie co do nieważności decyzji (postanowienia). Wskazano też, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 126 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność postanowienia (na które służy zażalenie i postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a.), które zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. (w sprawach wznowienia postępowania) jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, a więc ten, który prowadził postępowanie i orzekł w danej sprawie jako ostatni. Organ wskazał, że wnioskodawca złożył odwołanie od wskazanej na wstępie decyzji Prezydenta W. z dnia 12 kwietnia 2013 r., które rozpatrzyło merytorycznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (decyzją z dnia 10 lipca 2013 r., nr [...]) utrzymując w mocy w/w decyzję Prezydenta W. z dnia 12 kwietnia 2013 r. To Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (nie zaś Prezydent W.) orzekało w sprawie jako ostatnie, co oznacza, że Prezydent W. nie był organem właściwym do wznowienia postępowania. Zdaniem Kolegium, opisane na wstępie postanowienie Prezydenta W. z dnia 2 września 2014 r. zostało więc wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co wyczerpuje przesłankę wskazaną przez ustawodawcę w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Podkreślono, że naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji powoduje nieważność decyzji (postanowienia) bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Przepisy o właściwości mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swojej właściwości. Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2014 r. wnioskodawca zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Kolegium - w dniu 13 listopada 2014 r. - wydało postanowienie stwierdzające nieważność postanowienia Prezydenta W. z dnia 2 września 2014 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca stwierdził, że "prawdopodobnie występuje nieważność rozstrzygnięcia", ponieważ w sprawie orzekali członkowie SKO "wyłączeni z rozpoznania sprawy z urzędu, bowiem są stroną postępowania albo pozostają z nią w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa i obowiązki". Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia 13 listopada 2014 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że już w postanowieniu z dnia 13 listopada 2014 r. Kolegium opisało okoliczności faktyczne, które poprzedziły jego wydanie. Szczegółowo wyjaśniło również okoliczności prawne, które zadecydowały o podjęciu rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności, wydanego z upoważnienia Prezydenta W., postanowienia z dnia 2 września 2014 r., nr [...]. Orzekając w przedmiotowej sprawie - w ramach rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - Kolegium uznało te wyjaśnienia za prawidłowe i kompletne, nie znajdując jednocześnie podstaw do zmiany wcześniej zajętego stanowiska. Przypomniano, że ww. postanowienie z dnia 2 września 2014 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co wyczerpuje przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy jest oczywiście bezzasadny. Wbrew twierdzeniom strony, Prezes Kolegium nie był członkiem składu orzekającego, który wydał postanowienie objęte wnioskiem, zatem zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 1 k.p.a. uznano za bezprzedmiotowy. Mając na względzie wyżej powiedziane, Kolegium nie znalazło postaw prawnych i faktycznych do zmiany lub uchylenia własnego postanowienia z dnia 13 listopada 2014 r. Pismem z dnia 30 stycznia 2015 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na w/w postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 17 grudnia 2014 r. Wnosząc "O stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i nieważności postanowień w trybie art. 156 kpa" oraz wznowienie "postępowania w sprawach ze względu na słuszny, czyli uzasadniony interes strony i społeczny, jak wynika z ustawy zasadniczej - Konstytucji RP i Ustawy o pomocy społecznej", autor skargi domagał się "wymierzenia grzywny organowi za przewlekłość w postępowaniu i bezczynność w przedmiocie weryfikacji zarówno orzeczeń prezydenta W., jak i Kolegium w trybie art. 154 i 145 kpa w związku z obrazą art. 127 § 3 kpa i art. 128 kpa. na wnioski wniesione przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". Skarżący stwierdził, że "Funta kłaków nie dam za to, iż Sąd zrozumie, jaki jest cel tej paranoi w wyniku której Kolegium wydało zaskarżone postanowienia i od czego to wszystko się zaczęło. Ja sam mam obecnie trudności w rozszyfrowaniu toku przebiegu sprawy, a co mówić o człowieku, którego to nie boli, jakim jest sędzia, wobec okoliczności, że doręczone mi postanowienia Kolegium nic nie wyjaśniają a skupiają się na twierdzeniu, że moje żądania są bezzasadne i, jak napisano w innym postanowieniu kieruję się jedynie pieniactwem. To są chamy i zbrodniarze totalitarnego państwa, jak Ukraińcy i Czerwoni Kmerzy mordujący swych braci za pomocą siekiery i motyki". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentacje wydaną w zaskarżonym postanowieniu. Kolegium jednocześnie wskazało, że przez ostatnie kilkanaście miesięcy skarżący zainicjował w Kolegium setki spraw, w których prowadzeniu przez Kolegium - z czym się należy zgodzić - trudno doszukać się sensu, a tym bardziej wpływu na sytuację życiową wnioskodawcy. Oczywisty fakt, że podejmowane przez Kolegium rozstrzygnięcia nie satysfakcjonują skarżącego nie spowoduje jednak, iż Kolegium zacznie orzekać w sposób, jaki za właściwy uznaje autor skargi. Nie odbierając skarżącemu prawa do dokonywania "autorskiej" wykładni przepisów prawa procesowego, Kolegium nie widzi jakichkolwiek powodów, aby uznać ją za prawidłową tylko dlatego, że skarżący uważa ją za jedynie słuszną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, tym samym skarga nie może być uwzględniona, ponieważ kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie wykazała by postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów o których stanowi art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zważyć przy tym należy, że przedmiotem oceny sądowej było jedynie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 17 grudnia 2014 r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie tegoż Kolegium z dnia 13 listopada 2014 r., nr [...] - wydane w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Wrocławia z dnia 2 września 2014 r., nr [...]. Istotny zatem w niniejszej sprawie jest przepis art. 16 § 1 k.p.a., który ustanawia ogólną zasadę trwałości tak decyzji administracyjnych, jak i postanowień. Od tej reguły ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji/postanowienia na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., przy czym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia uregulowane zostało przepisami art. 156 k.p.a. do art. 159 k.p.a. I tak wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji /postanowienia następuje na żądanie strony lub z urzędu (art.157 § 2 k.p.a.). Przedmiotem zaś postępowania w tym nadzwyczajnym trybie jest jedynie ustalenie istnienia jednej z wadliwości decyzji/postanowienia, taksatywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a także stwierdzenie, czy nie występują przesłanki negatywne wymienione w art. 156 § 2 k.p.a.. Z przepisu art. 156 § 1 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 157 § 2 k.p.a. wynika, że jeśli w sprawie zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., organ nadzoru - niezależnie od tego, czy postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na żądanie strony, czy z urzędu - jest obowiązany wydać decyzję/postanowienie stwierdzającą nieważność wadliwej decyzji /postanowienia lub stwierdzającą, że została ona wydana z naruszeniem prawa, ze wskazaniem okoliczności, z powodu których nie stwierdził jej nieważności. Oznacza to, że granice w jakich strona żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia, nie wiążą organu nadzoru. W niniejszym postępowaniu nie można było zatem rozpatrywać sprawy co do jej istoty jak w postępowaniu odwoławczym, z tej to przyczyny, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia jest ograniczone jedynie do weryfikacji decyzji/postanowienia z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowana decyzja/postanowienie. Uruchomienie nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia, nie prowadzi bowiem do zastępowania mechanizmu kontroli instancyjnej decyzji/postanowienia, a zatem merytorycznego rozpoznania sprawy. Tryb postępowania nieważnościowego różni się w zasadniczy sposób od postępowania zwykłego. Analiza akt sprawy, jak i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., a także poprzedzającego go postanowienia tegoż Kolegium z dnia 13 listopada 2014 r. - mając przy tym na uwadze, że istnienie jednej z przesłanek o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. musi być oczywiste - pozwala na stwierdzenie, że kwestionowane przez skarżącego postanowienie z dnia 2 września 2014 r. dotknięte było jedną z wad określonych w w/w art. 156 § 1 k.p.a. Treść wydanych w niniejszej sprawie, a zaskarżonych do Sądu postanowień Kolegium, pozwala zaś na stwierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ze szczególną starannością i wnikliwością przeprowadziło postępowanie celem ustalenia, czy zachodzą przesłanki wymienione w art.156 § 1 k.p.a. Sąd w pełni podziela stanowisko Kolegium, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest postępowaniem nadzwyczajnym, a jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Numerus clausus wad decyzji administracyjnej skutkujących jej nieważnością zawiera dyspozycja art. 156 § 1 k.p.a. Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji/postanowienia jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności orzeczenia wynikającej z art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy orzeczenie organu dotknięte jest w sposób niewątpliwy (oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Sąd w pełni akceptuje stanowisko Kolegium, które oceniło, przedstawiając w tym względzie bardzo szczegółową argumentację i trafnie wywodząc, że w sprawie zachodzi przesłanka do stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia 2 września 2014 r. wskazana w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a z którą to oceną Sąd w pełni się zgadza. Kwestionowana w trybie wznowieniowym decyzja Prezydenta W. z dnia 12 kwietnia 2013 r. odmawiająca skarżącemu udzielenia pomocy w formie zasiłku okresowego poddana była kontroli instancyjnej. W wyniku tej kontroli Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 10 lipca 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Przypomnieć w tym miejscu należy, że wprawdzie zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, to jednocześnie art. 150 § 1 k.p.a. stanowi, iż organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. – tj. w sprawie wznowienia postępowania oraz przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy – jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jednocześnie z art. 149 § 1 i 3 wynika, że zarówno wznowienia postępowania, jak i odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. W świetle powyższych regulacji oczywistym jest, że choć podanie o wznowienie postępowania wnosi się zawsze do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, to organ ten jest organem właściwym do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia tylko, o ile decyzja nie przechodziła trybu odwoławczego, tzn. stała się ostateczna po jej wydaniu przez ten organ. Jeżeli natomiast decyzja przeszła tok instancji, organ, do którego podanie wniesiono, winien jedynie uporządkować akta administracyjne sprawy i przekazać je wraz z podaniem do organu odwoławczego (właściwego). Organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest bowiem tej organ administracji, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, a więc ten, który prowadził postępowanie i orzekał w danej sprawie jako ostatni. W myśl art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Przepis ten ustanawia ogólny obowiązek organu administracji publicznej przestrzegania swojej właściwości z urzędu. W istocie treść tego obowiązku oznacza powinność organu administracji publicznej przestrzegania przepisów określających właściwość rzeczową i miejscową organu, co wynika także z zasady praworządności zawartej w art. 6 k.p.a. Przestrzeganie tego obowiązku, z urzędu oznacza, że organ bada swoją właściwość bez oczekiwania na wniosek, zarzut, czy też stanowisko strony w tym przedmiocie. Podkreślić należy, że organ administracji publicznej jest obowiązany przestrzegać z urzędu swojej właściwości w całym toku postępowania administracyjnego. Powyższa zasada obowiązuje we wszystkich rodzajach postępowania administracyjnego, z zatem w szczególności w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, postępowaniu odwoławczym oraz w postępowaniach nadzwyczajnych, a także na wszystkich etapach tych postępowań. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż organem właściwym do rozpoznania złożonego wniosku o wznowienie postępowania był nie Prezydent W., lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., albowiem to ten organ orzekał w sprawie jako ostatni. Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania przez Prezydenta W. nastąpiło zatem z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 150 § 1 w zw. z art. 19 k.p.a.), a więc stanowiło istotną wadę, będącą przesłanką stwierdzenia nieważności tego postanowienia w myśl art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W konsekwencji powyższego, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, nie wykazała by postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło