IV SA/Wr 140/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-07-06

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest zbędny, jeśli strona jest już zwolniona z tych kosztów na mocy przepisu szczególnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest zbędny, ponieważ strona skarżąca jest już zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne na podstawie art. 249a PPSA. Jednocześnie, przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, reprezentowana przez kuratora, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Strona wskazała na swoją trudną sytuację materialną, utrzymując się z niskiego zasiłku, z którego część jest przeznaczana na opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej. Sąd rozpoznał wniosek, przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych umorzył jako zbędny.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. II. Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. B., reprezentowanego przez kuratora K. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi R. B., reprezentowanego przez kuratora K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Strona skarżąca, [...], reprezentowana przez kuratora, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu strona podała, że jest osobą samotną i utrzymuje się z zasiłku [..] w kwocie [...] zł, co potwierdziła aktualną decyzją przyznającą ten zasiłek, z której wynika ponadto, że strona skarżąca jest mieszkańcem domu pomocy społecznej i ma orzeczony stopień niepełnosprawności. Z decyzji tej wynika ponadto, że cześć zasiłku [...] w wysokości [...] zł jest przekazywana jako opłata na rzecz domu pomocy społecznej, a pozostała część w kwocie [..] zł do rąk kuratora, która zgodnie z danymi zawartymi we wniosku o prawo pomocy jest przeznaczona na żywność strony. Wydatki na leki wynoszą 100 zł. Podała, że nie posiada mieszkania ani innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, oszczędności i wierzytelności. Strona skarżąca podała także, że nie posiada środków na ustanowienie pełnomocnika, nie zna przepisów prawa i wnosi o wyznaczenie konkretnego adwokata w osobie mecenas P. P. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że strona skarżąca jest osobą [....], przebywającą w domu pomocy społecznej i utrzymującą się z niskiego zasiłku [...] z pomocy społecznej przysługującego osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, które spełniają określone w ustawie niskie kryterium dochodowe oraz wysokość ponoszonej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przyjąć trzeba, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów w pkt I sentencji przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Ponadto w myśl art. 244 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W tej sytuacji Sąd przesyłając na podstawie art. 253 § 1 p.p.s.a. odpis postanowienia przyznającego prawo pomocy poinformuje zgodnie z art. 244 § 3 p.p.s.a. właściwą okręgową radę adwokacką, iż strona skarżąca we wniosku o prawo pomocy wskazała konkretnego adwokata. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło