IV SA/Wr 144/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2005r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania z dniem [...]r. za osobę bezrobotną po wznowieniu postępowania w sprawie uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 13 ust. 3 pkt 1 oraz art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (T.j. Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz.514 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji Starosty Powiatu W., z dnia [...]r., znak: [...], w której po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...], uchylono decyzję Starosty Powiatu, z dnia [...]r., w sprawie uznania B. K. z dniem [...]r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. oraz postanowiono odmówić uznania B. K. z dniem [...]r. za osobę bezrobotną - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia stwierdzono, że na podstawie akt ustalono, iż B. K. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w W. w dniu [...]r., po okresie pozostawania w stosunku pracy od [...]r. do [...]r. i po okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego od [...]r. do [...]r. Strona przedłożyła wypis z treści lekarza orzecznika ZUS z dnia [...]r., w którym podano, że została uznana za zdolną do pracy oraz decyzję ZUS z dnia [...]r., w której podano, że po rozpatrzeniu wniosku B. K. z dnia [...]r., o przedłużenie świadczenia rehabilitacyjnego ZUS postanawia odmówić prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od dnia [...]r. Decyzją z dnia [...]r. uznano ją z dniem [...]r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia [...]r., w wysokości [...]zł miesięcznie, podlegającej waloryzacji na zasadach ustawowych. Następnie, na podstawie informacji "oświadczenie bezrobotnego o uzyskanych dochodach" ustalono, że w dniu [...]r. i [...]r. skarżąca oświadczyła, że nie osiągnęła dochodów. W dniu [...]r. do Powiatowego Urzędu Pracy w W. wpłynęło pismo ZUS, z dnia [...]r., w którym wystąpiono o udzielenie informacji, czy B. K. pobierała faktycznie zasiłek dla bezrobotnych od [...]r., bowiem z dokumentów będących w posiadaniu ZUS wynika, że pobierała świadczenie rehabilitacyjne do [...]r. Następnie w dniu [...]r. do Powiatowego Urzędu Pracy w W. wpłynęła decyzja ZUS z dnia [...]r., w której postanowiono uchylić decyzję z dnia [...]r., znak: [...], przyznać prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od [...]r. do [...]r. tj. 3 miesiące. w wysokości 75% wynagrodzenia, które stanowiło podstawę wymiaru zasiłku chorobowego, dokonać wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego za ten okres wraz z należnymi odsetkami po upływie terminu określonego w art. 64 ustawy z dnia 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...]r.. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie uznania B. K. z dniem [...]r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku od dnia [...]r., w wysokości [...] zł miesięcznie, a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję Starosty Powiatu z dnia [...]r., w sprawie uznania B. K. za osobę bezrobotną z dniem [...]r. i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. oraz odmówiono uznania B. K. za osobę bezrobotną z dniem [...]r. W odwołaniu od tej decyzji B. K. wniosła o jej zmianę i ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wyjaśniła, że od [...]r. do [...]r. przebywała na świadczeniu rehabilitacyjnym, w dniu [...]r. została zarejestrowana jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia [...]r. Skarżąca podała, że wówczas złożyła do Sądu Pracy w Ś. odwołanie od decyzji ZUS wnosząc o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego na 9 miesięcy, a po rozpatrzeniu sprawy przyznano jej świadczenie rehabilitacyjne na okres 3 miesięcy tj. od [...]r. do [...]r. - decyzję ZUS otrzymała [...]r. Skarżąca stwierdza, że wyrównanie świadczenia rehabilitacyjnego za okres od [...]r. do [...]r. otrzymała w październiku i udała się do Powiatowego Urzędu Pracy w W. i oznajmiono jej wówczas, że to nie jest ich sprawa ani jej, tylko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. i nadal skarżąca pobierała zasiłek. Dalej skarżąca podała, że udała się do ZUS w W. celem wyjaśnienia tej sytuacji i oznajmiono jej. że pieniądze, które otrzymała za okres trzech miesięcy są wyłącznie dla niej a ostatni zasiłek skarżąca pobrała za miesiąc [...]r. w [...]r. Skarżąca wyjaśnia, że dnia [...]r. "była rejestrować się na zasiłek" i została poinformowana o uchyleniu decyzji o przyznaniu zasiłku, jak również o zwróceniu zasiłku za 7 miesięcy. Skarżąca podała, że jej odwołanie podyktowane jest tym. iż nie z jej winy nie poinformowano ją w Urzędzie Pracy w W., a wręcz błędnie pokierowano jej sprawą. Poza tym skarżąca podnosi, że nie posiada żadnych dochodów i ma na utrzymaniu dziecko w wieku szkolnym w klasie podstawowej. W aktach sprawy znajduje się notatka służbowa, sporządzona przez pracownika Powiatowego Urzędu Pracy w W., w dniu [...]r., w której podano, że po otrzymaniu w dniu [...]r. pisma ZUS znak: [...], dotyczącego B. K. została przeprowadzona rozmowa telefoniczna z pracownikiem ZUS Panią S., w trakcie której ustalono, że na okoliczność przywrócenia świadczenia rehabilitacyjnego we [...]r. B. K. otrzymała decyzję, której nie przedłożyła w Urzędzie Pracy. W notatce tej podano również, że na prośbę pracownika PUP, ZUS przesłał kopię decyzji, która wpłynęła do PUP [...]r. Poza tym podano, że B. K. nie informowała pracownika urzędu o otrzymaniu świadczenia rehabilitacyjnego, co znajduje potwierdzenie w oświadczeniu o dochodach uzyskanych przez osobę bezrobotną. Rozpatrując odwołanie Wojewoda D. stwierdził, że organ I instancji właściwie przyjął, że istniała podstawa do wznowienia postępowania, bo istotnie w sprawie skarżącej zaistniały przesłanki określone w przepisie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Zgodnie zaś z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu bezrobotnym oznacza to osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, o ile nie nabyła prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Skarżąca nabyła prawo do świadczenia rehabilitacyjnego od dnia [...]r. tj. od daty określonej w decyzji ZUS z dnia [...]r., dlatego zgodzić należy się ze stanowiskiem organu I instancji, że istniała podstawa, po wznowieniu postępowania, do uchylenia prawomocnej decyzji Starosty Powiatu w W., z dnia [...]r., w sprawie uznania B. K. z dniem [...]r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. oraz uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem [...]r. Trudna sytuacja materialna skarżącej oraz fakt, iż ma na utrzymaniu dziecko w wieku szkolnym nie może mieć wpływu na zmianę decyzji. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego B. K. uznała ją za krzywdzącą. Podniosła, że o decyzji ZUS z dnia [...]r. przyznającej jej wyrównanie świadczenia rehabilitacyjnego za okres 3 miesięcy: od [...]r. do [...]r. powiadomiła pracownika PUP w W., lecz po przedłożeniu decyzji otrzymała odpowiedź, że to urzędu nie interesuje, gdyż jest to sprawa ZUS. W ZUS oświadczono jej, że pieniądze, które otrzymała są do jej dyspozycji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podlegająca kontroli Sądu decyzja organu I instancji z dnia [...]r. została podjęta w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty W. z dnia [...]r. w sprawie uznania B. K. za osobę bezrobotną i przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W postanowieniu z dnia [...]r. o wznowieniu postępowania jako podstawę prawną wznowienia wskazano art. 145 § 1 pkt 8 kpa, motywując, że na mocy wyroku sądu przyznano skarżącej świadczenie rehabilitacyjne za okres [...]r. - [...]r. W decyzji pierwszoinstancyjnej jako podstawę wznowienia wskazano art. 145 § 1 pkt 5 kpa. tymczasem, w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej stwierdzono, że organ I instancji właściwie przyjął, że istniała podstawa do wznowienia postępowania ze względu na przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Abstrahując od faktu, że obie wskazane przesłanki wznowienia postępowania zostały ujęte w sposób alternatywny, a nie koniunktywny, co mogłoby wskazywać, że również sam organ nie był pewien co do ustalenia prawidłowej przesłanki wznowieniowej stwierdzić należy, że wystąpienie w sprawie powołanych podstaw prawnych wznowienia jest wątpliwe. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Z treści tego unormowania wynika, że wznawia się postępowanie na tej podstawie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe; 2) okoliczności te lub dowody istniały w dniu wydawania decyzji ostatecznej; 3) nie były one znane organowi, który wydał decyzję. Z akt sprawy wynika, że B. K. od [...]r. do [...]r. pobierała świadczenie rehabilitacyjne, następnie wraz z ustaniem tego prawa zgłosiła się do organu zatrudnienia i z dniem [...]r. została uznana za osobę bezrobotną wraz z prawem do zasiłku od dnia [...]r. Należy zauważyć, że z dniem [...]r. skarżąca utraciła status osoby pobierającej świadczenie rehabilitacyjne na mocy decyzji ZUS w W. z dnia [...]r. Od decyzji tej odwołała się do sądu powszechnego, który wyrokiem z dnia [...]r. zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i przyznał skarżącej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na dalsze 3 miesiące, t.j. do dnia [...]r. Skarżąca kierując do sądu powszechnego odwołanie od niekorzystnej dlań decyzji organu rentowego, nie mogła wiedzieć jakie orzeczenie zapadnie w jej sprawie, zatem - w związku z utratą finansowych podstaw egzystencji - niezwłocznie zarejestrowała się jako bezrobotna z prawem do zasiłku. Zwłoka w rejestracji związana np. z oczekiwaniem na sądowe rozstrzygnięcie sprawy mogłaby narazić ją na ryzyko utraty przesłanek prawa do zasiłku zawartych w art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w wypadku gdyby orzeczenie Sądu okazało się dla niej niekorzystne. W konkluzji należy stwierdzić, że w dniu wydawania decyzji o rejestracji w charakterze bezrobotnej /[...]r./ skarżąca nie posiadała statusu osoby pobierającej świadczenie rehabilitacyjne. Status ten przywrócono jej dopiero w wyniku wyroku sądowego z dnia 21 sierpnia 2003r. Oznacza to, że wbrew twierdzeniom organów decyzyjnych w dacie podejmowania decyzji w tej sprawie nie istniała okoliczność w postaci pobierania przez stronę świadczenia rehabilitacyjnego, okoliczność ta zaktualizowała się dopiero w wyniku orzeczenia sądowego, co jednak nastąpiło już po dniu wydania decyzji w tej sprawie. Powyższe jest równoznaczne z uznaniem, że w sprawie nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki, wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa /w dniu wydawania decyzji nie istniała okoliczność w postaci pobierania przez skarżącą świadczenia rehabilitacyjnego/, a w konsekwencji podstawa wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Dodać należy, że z uwagi na zakres regulowania, w sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 29 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu, zgodnie z którym bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie, którym przyznano prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia za okres, za który wypłacono zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium, świadczenie przedemerytalne lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe, które przyznały świadczenie, wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków, dodatków szkoleniowych, stypendiów, świadczeń przedemerytalnych lub innych świadczeń pieniężnych przed odliczeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i przekazują te kwoty na konto Funduszu Pracy właściwego powiatowego urzędu pracy. Jednakże, zgodnie z art. 18 ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa /Dz.U. z 2005r., nr 31, poz. 267/ świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego lub do świadczenia przedemerytalnego oraz do urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na podstawie odrębnych przepisów. Podstawę wznowienia postępowania nie mógł, zdaniem Sądu, stanowić art. 145 § 1 pkt 8 kpa, zgodnie z którym wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Wskazana norma obejmuje sytuację, gdy decyzja została oparta na kompetentnym rozstrzygnięciu sądu lub innego organu, zaś rozstrzygnięcie to wchodziło w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej /por. B. Adamiak /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2002, wyd. IV, s. 631/. W analizowanym przypadku sytuacja taka nie zachodzi. W sprawie nie ustosunkowano się także do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia obowiązku poinformowania jej o sytuacji faktycznej i prawnej dotyczącej zasiłku dla bezrobotnych w związku z wyrokiem sądowym, a następnie decyzją ZUS przyznającą jej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, co należy uznać za uchybienie procesowe organu. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. Sąd nie orzekał o kosztach, gdyż skarżąca korzystała z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a fakt poniesienia innych kosztów nie został przez nią wykazany. Wobec tego, że zaskarżona decyzja pozbawia skarżącą przyznanych uprawnień wraz z płynącymi stąd konsekwencjami, na podstawie art. 152 ustawy powołanej wyżej, orzeczono, że nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.