IV SA/Wr 145/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-05-15
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu zaległych opłat za pobyt w domu opieki, poniesionych zastępczo przez gminę, może zostać wydana bez uprzedniego skonkretyzowania i zindywidualizowania obowiązku ponoszenia tych opłat w decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Obowiązek ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, ciążący z mocy prawa na określonych podmiotach (zstępnych), wymaga uprzedniego skonkretyzowania i zindywidualizowania, zarówno co do wysokości, jak i osoby nim obciążonej. Może to nastąpić w drodze decyzji administracyjnej ustalającej opłatę, która może obejmować okres przed jej wydaniem, ponieważ konkretyzuje ona obowiązek powstający z mocy prawa. W przypadku niewywiązywania się z tego obowiązku, gmina ma prawo dochodzić zwrotu poniesionych wydatków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji ustalającej skarżącej wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu zaległych opłat za pobyt jej ojca w domu opieki, poniesionych zastępczo przez gminę. Organ I instancji ustalił kwotę 11.085,04 zł za okres od stycznia do sierpnia 2014 r. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję w części dotyczącej ustalenia wysokości należności, ale wydłużył termin płatności. Skarżąca kwestionowała decyzję, podnosząc zmianę swojej sytuacji rodzinnej, materialnej i zdrowotnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant: Asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu zaległych opłat za pobyt w domu opieki i ustalenia terminu zwrotu wydatków z tytułu opłat za pobyt w domu opieki oddala skargę w całości.
Prezydent Miasta L. (dalej jako organ I instancji) ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], ustalił R. P. (dalej jako strona lub skarżąca) odpłatność za pobyt jej ojca – J. M. w Domu Opieki "A" w L. w zmiennej wysokości za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 marca 2013 r., zaś począwszy od dnia 1 kwietnia 2013 r. w kwocie 1.385,63 złotych miesięcznie.
Organ I instancji, zawiadomieniem z dnia 11 czerwca 2014 r., poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu wydatków poniesionych zastępczo przez gminę na pokrycie kosztów pobytu jej ojca w domu opieki.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego co do sytuacji majątkowej skarżącej, organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 6 ust. 3 – 4 i ust. 14, art. 8, art. 61 ust. 3, art. 104, art. 110 ust. 7 – 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm., dalej u.p.s.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.), ustalił skarżącej wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu zaległych opłat za pobyt ojca w domu pomocy społecznej za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 sierpnia 2014 r. na kwotę 11.085,04 zł, jednocześnie zobowiązując skarżącą do jej uiszczenia do dnia 20 grudnia 2014 r.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że ojciec skarżącej przebywa w domu pomocy społecznej od dnia 14 grudnia 2005 r. Miesięczny koszt utrzymania w tej placówce do marca 2014 r. wynosił 3.900 zł, natomiast od kwietnia 2014 r. koszt ten kształtuje się na poziomie 4.200 zł miesięcznie. Ojciec skarżącej wnosi opłatę za pobyt w wysokości 70% dochodu tj. 1.019,98 zł. Jego żona nie żyje, co oznacza, że obowiązek pokrycia opłat w pozostałej części obciąża jego pięcioro dzieci. Córki K. M. i B. D. nie zostały zobowiązane do partycypowania w kosztach pobytu ojca w domu opieki z uwagi na ich sytuację dochodową. Córka T. W. do kwietnia 2014 r. powinna wnosić opłatę w wysokości 281,28 zł, zaś od maja 2014 r. w wysokości 426,47 zł miesięcznie. Wobec syna E. M. ustalono odpłatność w kwocie 794,28 zł miesięcznie w marcu 2014 r., a od kwietnia 2014 r. w kwocie 1.367,92 zł. Skarżąca zaś od kwietnia 2013 r. była zobligowana do regulowania odpłatności w wysokości ustalonej decyzją z dnia 9 maja 2013 r., tj. 1.385,63 zł miesięcznie. Z uwagi na niewywiązywanie się strony z nałożonego na nią obowiązku, organ zastępczo pokrył koszty pobytu ojca w domu pomocy społecznej. Z tego tytułu powstała jednak po stronie skarżącej zaległość wynosząca 11.085,04 zł za okres od stycznia 2014 r. do sierpnia 2014 r.
Wobec tego, że strona nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego, organ dokonał oceny jej sytuacji dochodowej na podstawie zgromadzonego przez siebie materiału dowodowego. Na jego podstawie ustalił, że skarżąca zamieszkuje wraz z mężem i córką, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Łączny dochód rodziny w czerwcu 2014 r. wynosił 5.155,37 zł (1.718,46 zł na osobę w rodzinie) i były wyższy niż 300 % kryterium dochodowego rodziny o kwotę 1.051,37 zł. Z kolei w lipcu 2014 r. dochód rodziny wynosił 5.494,36 zł (1.831,45 zł na osobę w rodzinie) i był wyższy niż 300 % kryterium dochodowego rodziny o kwotę 1.390,36 zł.
Sytuacja dochodowa skarżącej – zdaniem organu I instancji – pozwalała zatem na nałożenie na nią obowiązku zwrotu należności za pobyt jej ojca w domu opieki poniesionych zastępczo przez gminę za okres od stycznia 2014 r. do sierpnia 2014 r. z terminem płatności do dnia 20 grudnia 2014 r.
Odwołując się od wskazanej decyzji skarżąca podała, że zmianie uległa jej sytuacja rodzinna, materialna i zdrowotna. W związku z czym nie jest w stanie zwrócić ustalonej kwoty w wyznaczonym terminie. Wniosła również o całkowite zwolnienie jej z obowiązku utrzymania ojca w domu pomocy społecznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej jako organ II instancji, organ odwoławczy lub Kolegium) decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi, uchylając ją jednocześnie co do terminu płatności i orzekając, że zapłata orzeczonej kwoty winna nastąpić do dnia 20 stycznia 2015 r.
Kolegium podkreśliło, że w świetle ustawy o pomocy społecznej zasadą jest odpłatność pobytu w domu pomocy społecznej. Przepis art. 61 ust. 1 u.p.s. wskazuje enumeratywnie krąg podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, którymi są: mieszkaniec domu, a jeśli nie ponosi on pełnej opłaty, to małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. W przypadku nie wywiązania się przez członka rodziny z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej ustawodawca zobowiązał gminę do zastępczego wykonania powyższego obowiązku. Jednocześnie przyznał gminie prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków od osoby zobowiązanej do wnoszenia opłaty.
Organ II instancji wskazał, że skarżącej, na podstawie decyzji z [...] maja 2013 r., ustalono odpłatność za pobyt jej ojca w domu opieki począwszy od stycznia 2012 r., przy czym od kwietnia 2013 r. odpłatność miesięczna wynosi 1.385,63 zł. Strona nie wywiązywała się z obowiązku dokonywania wpłat, w związku z czym organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości należności podlegających zwrotowi wraz z terminem ich zwrotu oraz podjął czynności zmierzające do ustalenia aktualnej sytuacji rodzinnej i dochodowej skarżącej.
Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo ustalił zarówno kwotę należności przypadającej do zwrotu, jak też okres, za który jest ona dochodzona. W związku zaś z argumentacją strony co do zmiany sytuacji dochodowej jej rodziny organ odwoławczy uznał za uzasadnione ustalenie innego terminu zwrotu należności, umożliwiającego stronie na złożenie wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu wskazanej kwoty i jego rozpoznanie przez organ pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona ponownie zwróciła uwagę na zmianę jej sytuacji rodzinnej, materialnej i zdrowotnej stwierdzając, że nie jest w stanie wykonać wydanej decyzji. Podkreśliła, że jej mąż stracił pracę, w związku z czym to ona została jedynym żywicielem rodziny. Uzyskiwany dochód nie wystarczy na pokrycie wszystkich wydatków, w tym kosztów kształcenia córki, a także uiszczanie tak wysokiej opłaty za pobyt ojca w domu opieki, do którego został on skierowany na własną prośbę. Dlatego też skarżąca zwróciła się o zwolnienie jej z odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej i zaprzestanie prowadzonej egzekucji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 906/14, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (pkt I) oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu (pkt II).
W uzasadnieniu tut. Sąd stwierdził, że możliwość domagania się przez gminę zwrotu zastępczo poniesionych kosztów pobytu mieszkańca w domu pomocy społecznej uzależniona jest od uprzedniego wydania decyzji ustalającej tę odpłatność. W niniejszej zaś sprawie obowiązek ponoszenia opłaty nie został ukształtowany w sposób jaki przewiduje to art. 59 ust. 1 u.p.s. Organ w sposób nieuprawniony określił zatem wysokość należności z tytułu pobytu ojca skarżącej w domu pomocy społecznej, poniesionych zastępczo przez gminę.
W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej wniesionej przez organ odwoławczy, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 2490/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
W zasadniczych motywach swojego orzeczenia NSA wskazał, że konkluzja sądu I instancji, sprowadzająca się do uznania, że w sprawie nie wydano decyzji ustalającej odpłatność skarżącej za pobyt ojca w domu pomocy społecznej, została wywiedziona z pominięciem zgromadzonych w sprawie i przesłanych przez organ akt administracyjnych. Ostateczną decyzją z [...] maja 2013 r. skierowaną do skarżącej i wydaną m.in. na podstawie art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b oraz art. 61 ust. 3 u.p.s., organ I instancji ustalił bowiem odpłatność za pobyt jej ojca w domu opieki od 1 kwietnia 2013 r., nie zakreślając jednak daty końcowej. Pominięcie zatem pozostającej w obrocie prawnym decyzji ustalającej opłatę, jaką zobowiązana była uiszczać skarżąca, czyniło wadliwym orzeczenie sądu I instancji. Powyższe nakazywało – zdaniem NSA – uwzględnić skargę kasacyjną i uchylić zaskarżony wyrok przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Formułując wskazania co do dalszego postępowania NSA podał, że sąd I instancji zobowiązany będzie dokonać kontroli legalności zaskarżonej decyzji mając w szczególności na uwadze, że decyzja wymiarowa za okres od 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 sierpnia 2014 r. została wydana w dniu [...] maja 2013 r. i jest ostateczna bowiem nie została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. W tej sytuacji sąd wojewódzki winien objąć swą uwagą pozostałe warunki ustawowe pozwalające na zastosowanie w sprawie art. 104 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 u.p.s.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.).
Przypomnieć wypada, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie związany był oceną prawną i wskazaniami wynikającymi z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 2490/15. Zgodnie bowiem z art. 190 u.p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną wydanego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 54 ust. 1 tej ustawy, osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.
Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.), zaś sam pobyt w domu pomocy społecznej jest co do zasady odpłatny (art. 60 ust. 1 u.p.s.).
Jak wynika z art. 61 ust. 1 u.p.s., obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:
1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej,
– przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i pkt 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.
W myśl art. 61 ust. 2 u.p.s., opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:
1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:
a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium;
b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.
W przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków (art. 61 ust. 3 u.p.s.)
W toku rozważań natury prawnej nie można również pominąć, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy związane było z uprzednim rozpatrzeniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wniosku Prokuratora Generalnego o podjęcie uchwały abstrakcyjnej mającej na celu wyjaśnienie przepisów ustawy o pomocy społecznej wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Prokurator Generalny zawnioskował mianowicie o wyjaśnienie czy obowiązek wnoszenia przez osoby wskazane w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., opłat za pobyt w domu pomocy społecznej umieszczonej w nim osoby, a w konsekwencji wydanie decyzji o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez gminę na podstawie art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 tej ustawy, wymaga uprzedniego skonkretyzowania i zindywidualizowania tego obowiązku począwszy od dnia jego powstania w stosunku do każdej ze zobowiązanych osób w decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, a także w drodze umowy zawartej na podstawie art. 103 ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 64 u.p.s. ?
Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 11 czerwca 2018 r., sygn. akt I OPS 7/17, przyjął, że obowiązek wnoszenia przez osoby wskazane w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. opłat za pobyt w domu pomocy społecznej umieszczonej w nim osoby, a w konsekwencji wydanie decyzji o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez gminę na podstawie art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 tej ustawy, wymaga uprzedniego skonkretyzowania i zindywidualizowania tego obowiązku, począwszy od dnia jego powstania w stosunku do każdej ze zobowiązanych osób w decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty, wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy lub w drodze umowy zawartej na podstawie art. 103 ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 64 u.p.s.
Zdaniem NSA, wynikający z mocy ustawy obowiązek ponoszenia opłaty za osobę przebywającą w domu pomocy społecznej, ciążący z mocy prawa na określonych podmiotach, wymaga swego skonkretyzowania i zindywidualizowania, zarówno co do wysokości, jak i osoby nim obciążonej. Odpłatność ta musi zostać ustalona albo w drodze umowy zaakceptowanej przez organ albo w drodze decyzji, wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy przez właściwy organ administracji.
NSA wskazał również, że wydanie decyzji na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. w celu ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może obejmować okres przed wydaniem decyzji, albowiem decyzja ta konkretyzuje obowiązek powstający z mocy prawa z dniem zaistnienia takiego zdarzenia prawnego, jak umieszczenie osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej.
Uwzględniając wykładnię prawną wynikającą z przytoczonej uchwały, jak i wskazania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego przekazującego sprawę tutejszemu Sądowi do ponownego rozpatrzenia, należało stwierdzić, że organ I instancji, przed wydaniem decyzji zobowiązującej skarżącą do zwrotu opłat poniesionych zastępczo przez gminę z tytułu pobytu jej ojca w domu pomocy społecznej, skonkretyzował i zindywidualizował obciążający ją ustawowy obowiązek do ponoszenia tych opłat. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], zobligował ją bowiem do partycypowania w kosztach pobytu ojca, począwszy od dnia 1 stycznia 2012 r. Przy czym od dnia 1 kwietnia 2013 r. przypadającą na stronę opłata kształtowała się na poziomie 1.385,63 zł. Obowiązywała ona więc również w okresie objętym zaskarżoną decyzją, tj. od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 sierpnia 2014 r., albowiem decyzja ją ustalająca była ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.
W takiej sytuacji należało podzielić stanowisko Kolegium, że skarżąca zobligowana była do ponoszenia odpłatność za pobyt ojca w domu opieki w wysokości wynikającej z powyższej decyzji. Zaś wobec braku wpłat z jej strony i pokrycia przypadającej na nią części opłaty zastępczo przez gminę, istniały podstawy do wydania w stosunku do niej kwestionowanego obecnie rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do ustaleń organu w zakresie możliwości płatniczych skarżącej, korespondujących z podniesionymi przez nią w skardze okolicznościami pogorszenia jej sytuacji materialnej należało stwierdzić, że nie miały one wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Trzeba bowiem zauważyć, że do wydania decyzji zobowiązującej stronę do zwrotu poniesionych zastępczo przez gminę nakładów z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej wystarczające było ustalenie, czy istniał obowiązek ponoszenia tej odpłatności oraz czy strona się z niego wywiązywała. Jej sytuacja dochodowa pozostawała zatem bez jakiegokolwiek związku z niniejszą sprawą, choć oczywiście mogła mieć ona znaczenie w innego rodzaju postępowaniach mających chociażby na celu zmianę wysokości należnej opłaty.
W tym miejscu należy również podzielić stwierdzenie Kolegium, że żądania zawarte w odwołaniu, a następnie powielone w skardze, strona winna skierować do organu I instancji, występując o przyznanie jej ulgi w spłacie należności (art. 104 ust. 4 u.p.s.), względnie zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia opłaty na przyszłość (art. 64 u.p.s.). Przedmiotem niniejszej sprawy było bowiem tylko określenie wymiaru należności podlegającej zwrotowi z tytułu opłat poniesionych zastępczo przez gminę za skarżącą, nie zaś nałożenie na stronę obowiązku ich regularnego uiszczania. W tym zakresie w mocy pozostawały postanowienia wynikające z ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia 9 maja 2013 r.
Jednakże wobec tego, że strona wystąpiła z takim żądaniem w ramach niniejszego postępowania, organ odwoławczy zasadnie uznał za stosowne przedłużenie terminu płatności do dnia 20 stycznia 2015 r., dając tym samym skarżącej szansę na skorzystanie z przysługujących jej uprawnień do ubiegania się o zastosowanie ulgi w spłacie ustalonej należności.
Reasumując należało stwierdzić, że skarżąca, będąc zobowiązaną do partycypowania w kosztach pobytu ojca w domu opieki za okres od stycznia 2014 r. do sierpnia 2014 r., nie wywiązywała się z tego obowiązku. W związku z czym odpłatność z tego tytułu była ponoszona zastępczo przez gminę, która miała prawo domagać się jej zwrotu. Stąd też należało uznać, że zostały spełnione wszelkie przesłanki do wydania zaskarżonej decyzja, pozwalające na obciążenie stronę obowiązkiem zwrotu pełnej kwoty odpłatności, do której wniesienia była zobligowana.
Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., wniesioną skargę należało oddalić w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło