IV SA/Wr 146/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-06-09
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wpisać do dowodu osobistego adres zameldowania niezgodny ze stanem faktycznym, jeśli taki adres figurował w poprzednim dowodzie osobistym na skutek błędu pisarskiego?Ratio decidendi
Wpisy w dowodzie osobistym mają charakter wtórny i rejestracyjny, dlatego muszą być zgodne z danymi zawartymi w rejestrach i ewidencjach. Organ administracji nie ma obowiązku wpisywania do dowodu osobistego adresu, który nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących rejestrach, nawet jeśli taki adres figurował w poprzednim dowodzie na skutek błędu pisarskiego lub został wpisany niezgodnie z prawem.Stan faktyczny
Skarżący B.W. złożył wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego, domagając się wpisania adresu zameldowania, który figurował w jego poprzednim dowodzie osobistym. Organ I instancji odmówił wpisania tego adresu, stwierdzając, że skarżący został wymeldowany z tego adresu i nie posiada aktualnego zameldowania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił błędy w postępowaniu i niezgodność wpisów w dowodzie z jego wnioskiem. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi B.W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wpisania do dowodu osobistego adresu zameldowania niezgodnego ze stanem faktycznym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda D., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B.W. od decyzji Burmistrza J.-L. z dnia [...] nr [...] odmawiającej wpisania do dowodu osobistego adresu zameldowania niezgodnego ze stanem faktycznym, kwestionowaną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu 11 sierpnia 2008 r. B.W. zwrócił się do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta i Gminy J.-L. z wnioskiem o wydanie nowego dowodu osobistego w zamian za posiadany nieważny książeczkowy dokument tożsamości [...]. We wniosku o wydanie dowodu osobistego w rubryce "adres miejsca zamieszkania na pobyt stały, a w razie jego braku - na pobyt czasowy ponad trzy miesiące" wnioskodawca wpisał adres: J.-L. ul. O. [...].
Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich unieważniania, wymiany, zwrotu lub utraty (Dz.U. z 2009 r., nr 47, poz. 384) w przypadku, gdy dane zawarte we wniosku o wydanie dowodu osobistego są zgodne z dostępnymi dokumentami, rejestrami i ewidencjami gromadzącymi dane tej osoby, organ gminy sporządza formularz (jego wzór określa załącznik nr 2 do ww. rozporządzenia), z którego dane są przekazywane w drodze teletransmisji danych do Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA celem wyprodukowania gotowego dokumentu tożsamości. Po weryfikacji danych z zapisami figurującymi w gminnym zbiorze meldunkowym pracownik przyjmujący wniosek stwierdził, że strona była zameldowana pod nr [...] przy ul. O. w J.-L. i została decyzją Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. nr [...] z dnia [...] wymeldowana z tego adresu, przy czym od decyzji tej nie odwołała się i w dacie składania wniosku o wydanie dowodu osobistego nie posiadała zameldowania ani na pobyt stały, ani na czasowy.
Wobec powyższego, w dniu 13 sierpnia 2008 r., skierowano do wnioskodawcy wezwanie w celu wyjaśnienia rozbieżności adresowych. W dniu 19 września 2008 r. B.W. złożył pisemne oświadczenie, że w posiadanym książeczkowym dowodzie osobistym figuruje adres "J.-L. ul. O. [...]" i nie wymeldowywał się z tego adresu.
W postępowaniu wyjaśniającym stwierdzono, że w Karcie Osobowej Mieszkańca wpisano, iż B.W. od dnia 15 marca 1965 r. zameldowany był pod nr [...] przy ul. O. Taki sam adres figuruje na metryczce dowodu osobistego [...] podpisanej przez wnioskodawcę. Na wniosku o wydanie tego dokumentu B. W. wpisał wprawdzie adres z nr "[...]", jednakże pracownik przyjmujący wówczas wniosek poprawił ten adres na prawidłowy z nr domu "[...]". Wpisany w wydanym dowodzie osobistym adres z nr "[...]" był błędem pisarskim osoby wypisującej ten dokument. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie strona ponownie oświadczyła, że zameldowana jest przy ul. O. pod nr [...], co potwierdza wpis w starym dowodzie osobistym i nie wymeldowywała się z tego adresu.
W tym stanie rzeczy Burmistrz J.-L. wydał w dniu [...] decyzję nr [...] odmawiającą wpisania w nowym dowodzie osobistym żądanego przez wnioskodawcę adresu zameldowania jako niezgodnego ze stanem faktycznym.
Od powyższej decyzji B.W. złożył odwołanie. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda D. umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe, gdyż żądanie wydania dowodu osobistego zostało zaspokojone przez wydanie tego dokumentu z adresem pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące (wnioskodawca, w dniu 21 października 2008 r., zameldował się na taki pobyt w J.-L. przy ul. H. [...]). W wyniku złożenia przez stronę skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 54/09 uchylił decyzję organu odwoławczego i nakazał Wojewodzie D. ponowne rozpoznanie sprawy oraz wydanie rozstrzygnięcia orzekającego co do istoty żądania wnioskodawcy.
Ponownie analizując akta sprawy organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w celu wyjaśnienia rozbieżności adresowych między danymi podanymi przez wnioskodawcę, a figurującymi w rejestrach gminnych.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w dowodzie osobistym zamieszcza się "adres miejsca zameldowania na pobyt stały, a w razie jego braku zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; w przypadku braku zameldowania na pobyt stały albo pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące danych o adresie nie zamieszcza się".
Postępowanie wykazało, że wnioskodawca nie posiadał zameldowania ani na pobyt stały, ani na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące. Od decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego w J.-L. przy ulicy O. numer [...] B.W. nie odwołał się, natomiast adres "J.-L. ul. O. [...]" został wpisany w poprzednim dowodzie osobistym na skutek błędu pisarskiego. Ponadto, wpisy w dowodzie osobistym mają charakter wtórny i rejestracyjny, a przy wymianie na nowy powinny być zgodne z dokumentami, rejestrami i ewidencjami gromadzącymi dane tej osoby (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 405/09). Zatem, zgodnie ze stanem faktycznym w nowym dowodzie osobistym strony nie powinny być zamieszczone dane o adresie.
Wobec powyższego organ I instancji prawidłowo wydał decyzję odmawiającą wpisania żądanego adresu zameldowania. Zauważyć jedynie należy, iż postępowanie w sprawie wydania dowodu osobistego prowadzi się na wniosek strony, a nie z urzędu, jednakże uchybienie to nie wpłynęło na wydane rozstrzygnięcie.
W skardze na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu B.W. podał, że w dowodzie osobistym [...] z dnia 17 września 1998 r. jest zamieszczony wpis "zameldowany na pobyt stały J. L. ul. O. [...]". Nie jest to zdaniem skarżącego pomyłka, tylko świadome działanie. Jak wskazał, po powodzi w 1997 r., posesja przy ulicy O. [...] została trwale zniszczona, a budynek uszkodzony i zamieszkiwanie w nim stało się niemożliwe. W roku 1998 został zameldowany pod adresem O. [...], wypełnił wniosek o wydanie dokumentu stwierdzającego tożsamość, gdzie wpisał swoje dane osobowe i okoliczności utraty poprzedniego dowodu. Wniosek został przyjęty w związku z czym otrzymał dowód osobisty [...]. Przy odbiorze dowodu nie stwierdził rozbieżności zamieszczonych w nim zapisów z tymi we wniosku. Zmiany zostały naniesione z naruszeniem prawa w późniejszym terminie. W 2007 i 2008 roku, podczas próby wymiany tego dowodu na nowy, Kierownik Wydziału Spraw Obywatelskich kilkakrotnie nie chciał mu wyjaśnić dlaczego dane osobowe w dowodzie są różne od tych we wniosku. Za każdym razem, podawano inną przyczynę zaistniałego faktu. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym sprawy skarżący stwierdził, że we wniosku o wydanie dowodu DD [...] został zmieniony nie tylko adres zamieszkania ale i data utracenia wcześniejszego dowodu, a data urodzenia została przekreślona i napisana obok. Zauważył też nieczytelny podpis przy poprawionej dacie urodzenia.
Nadto, skarżący wyartykułował zarzuty co do postępowania w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego przy ulicy O. [...] w J.-L..
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.).
Na wstępie podkreślić należy, że wpisy dokonywane w dowodzie osobistym mają charakter wtórny i rejestracyjny, winny zatem być, także przy wymianie dowodu osobistego, zgodne z dokumentami, rejestrami i ewidencjami gromadzącymi dane osoby - § 8 i § 9 w związku z § 23 wydanego w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 44 powołanej wyżej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich unieważniania, wymiany, zwrotu lub utraty (Dz.U. nr 47, poz. 384). Dotyczy to niewątpliwie również danych adresowych, w myśl art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zamieszczanych w dowodzie osobistym.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa zamieszczenia w dowodzie osobistym zapisu określonej treści, spornej co do adresu zameldowania skarżącego. Skarżący, we wniosku o wydanie dowodu osobistego, zażądał zawarcia w nim wpisu dotyczącego miejsca zamieszkania, niezgodnego z materiałami rejestracyjnymi, ewidencyjnymi prowadzonymi przez organy właściwe, gromadzącymi jego dane.
Otóż, decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy J.-L. stwierdzając, że skarżący przybywa pod adresem J.-L. ulica O. [...], orzekł o wymeldowaniu go z pobytu stałego w lokalu przy ulicy O. [...]. Decyzji tej skarżący w żaden sposób nie zakwestionował. Przy czym, niezmiernie istotnym jest, że stwierdzenie przez organ administracyjny w decyzji o wymeldowaniu, że strona de facto przebywa pod innym adresem, nie zastępuje automatycznie czynności zameldowania w nowym miejscu. Tymczasem, z akt sprawy nie wynika aby skarżący podjął jakiekolwiek próby zameldowania się pod innym adresem, w szczególności zaś przy ulicy O. [...] w J.-L.
Składając w dniu 11 sierpnia 2008 r. wniosek o wymianę dowodu osobistego w rubryce dotyczącej miejsca zamieszkania skarżący wskazał powyższy adres, jednakże po przeprowadzeniu, zgodnie z regułami prawa procesowego, postępowania wyjaśniającego w sprawie organy orzekające stwierdziły, że w żadnych rejestrach nie widnieje zapis o zameldowaniu skarżącego pod tym adresem. Co prawda skarżący, w dniu 21 października 2008 r., zameldował się na pobyt czasowy w lokalu przy ulicy L. H. [...] w J.-L. niemniej jednak, w chwili złożenia wniosku, jak i wydania decyzji I i II instancji, nie posiadał żadnego miejsca zameldowania, ani na pobyt stały, ani czasowy.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są ewentualne poprawki dotyczące adresu skarżącego naniesione na wniosku o wydanie dowodu osobistego z roku 1998 r. lub też pomyłki, gdyż każdorazowo, dane wskazane we wniosku o wydanie/wymianę dowodu osobistego podlegają kontroli zgodności ze stosownymi materiałami źródłowymi i ich prawdziwość winna zostać przez organ administracyjny sprawdzona, co w myśl obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa zostało w sprawie uczynione. Przy czym, wydając zaskarżoną decyzję, Wojewoda D. w pełni zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 54/09.
Z kolei, postępowanie w przedmiocie wymeldowania skarżącego było postępowaniem odrębnym, a decyzja wydana w jego wyniku jest ostateczna i wszelkie obecnie podnoszone zarzuty dotyczące tej kwestii nie znajdują żadnego uzasadnienia.
Z podanych wyżej względów - skoro podniesione w skardze zarzuty są niezasadne, a zaskarżona decyzja nie uchybia prawu – skarga, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), podlegała oddaleniu o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło