IV SA/Wr 149/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant sekretarz sądowy Ewa Zawal po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Rektora Politechniki W. z dnia [...] stycznia 2019 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów z naruszeniem prawa oddala skargę w całości. Rektor Politechniki W. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. na podstawie art.104, art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1257) po przeprowadzeniu wznowionego postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Rektora Politechniki W. nr [...] z dnia [...]07.2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] numer [...] z dnia [...]03.2018r. w sprawie skreślenia Pana G. M. z listy studentów studiów stacjonarnych pierwszego stopnia, na kierunku [...], na Wydziale [...] Politechniki W. stwierdził wydanie decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. oraz poprzedzającej jej decyzji Dziekana Wydziału [...] numer [...] z dnia [...]03.2018r. w sprawie skreślenia Pana G. M. z listy studentów studiów stacjonarnych pierwszego stopnia, na kierunku [...], na Wydziale [...] Politechniki W. z naruszeniem prawa i odmówił ich uchylenia bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłyby by zapaść wyłącznie decyzje odpowiadające w swej istocie decyzjom dotychczasowym. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy: W dniu [...] marca 2018 r. Dziekan Wydziału [...] Politechniki W. pismem nr [...] wszczął postępowanie w sprawie skreślenia strony z listy studentów z powodu stwierdzenia braku postępów w nauce, o czym został skutecznie zawiadomiony w dniu [...] marca 2018 r. Jednocześnie strona została wezwana do osobistego stawienia się w dziekanacie Wydziału [...] do dnia [...] marca 2018 r. w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na wynik postępowania. Zainteresowany w okresie od [...] marca 2018 r. do [...] marca 2018 r. nie pojawił się w dziekanacie i nie złożył żadnych wyjaśnień. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. Dziekan Wydziału [...] skreślił zainteresowanego z listy studentów studiów stacjonarnych I stopnia, kierunku Ochrona Środowiska ze względu na brak postępów w nauce. 1 Jako podstawę wydanej decyzji wskazano art. 190 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.- Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 19 ust. 1 pkt 6 w związku z § 25 ust. 2 Regulaminu Studiów Wyższych w Politechnice W. Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący. Po rozpatrzeniu odwołania Rektor Politechniki W. decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. Dziekana Wydziału [...] o skreśleniu G. M. z listy studentów studiów stacjonarnych I stopnia, kierunku [...] ze względu na brak postępów w nauce. Zainteresowany wniósł skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego, a jednocześnie pismem (brak daty) skierowanym do Dziekana Wydziału [...] Politechniki W. i doręczonym dnia [...] sierpnia 2018 r. z zachowaniem miesięcznego terminu wniósł o wznowienie postępowania w sprawie o skreślenie z listy studentów Wydziału [...]. Wnioskujący powołał się na przesłankę braku udziału strony bez własnej winy w postępowaniu - art. 145 §1 pkt.4 k.p.a. zarówno w postępowaniu w I jak i II instancji. Strona przywołała treść przepisu art.10 §1 k.p.a. stwierdzając, że jedynie ograniczono się do poinformowania jej o wszczęciu postępowania pismem z dnia [...] marca 2018 r. Ponadto podał wyłącznie, że nie dopełniono w postępowaniu w I jak i II instancji obowiązku zapoznania strony ze zgromadzonym materiałem dowodowym poprzez pisemne zawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i wyznaczeniu terminu na jego przeglądanie oraz umożliwienia złożenia końcowego oświadczenia. Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. Rektor Politechniki W. odmówił wznowienia postępowania ale po rozpatrzeniu zażalenia strony postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2018 r. podzielając poglądy wyrażone w zażaleniu, uchylił zaskarżone postanowienie nr [...] z dnia [...] września 2018 r. o odmowie wznowienia postępowania i orzekł jednocześnie o wznowieniu postępowania. Organ podniósł, że pismem nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nadanym listem poleconym na podstawie art.10 § 1 k.p.a. poinformował stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Adresat mimo dwukrotnego awizowania nie podjął przesyłki. Organ pismem nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nadanym listem poleconym ponownie poinformował zainteresowanego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w toczącym się postępowaniu. W tym przypadku pomimo doręczenia przesyłki adresatowi nie skorzystał on do dnia wydania niniejszej decyzji z zawartej w piśmie możliwości, o której mowa powyżej. W obu sytuacjach na potrzeby zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie organ w trybie przepisu art. 36 k.p.a. przedłużał termin do załatwienia sprawy o czym informował pisemnie G. M. Rektor Politechniki W. wskazując na obowiązujące przepisy prawa oraz stan faktyczny w przedmiotowej sprawie, zważył, co następuje: W pierwszej kolejności podkreślił, że podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 3275/14 gdzie wskazano, że w toku postępowania wznowieniowego organ nie dokonuje ponownej oceny zebranego uprzednio w sprawie materiału dowodowego co do przyczyn skreślenia strony z listy studentów. Granice postępowania wznowieniowego zakreśla strona wskazując, jakie w jej ocenie zaistniały przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania. Organ zobowiązany jest więc do zbadania wyłącznie czy te przyczyny zaistniały, a jeżeli tak, jaki wpływ miały na wynik sprawy już raz rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Organ wskazał, że we wniosku o wznowienie jej autor nie powołał się na żadne inne okoliczności, które mogłyby być ewentualnie potraktowane jako przywołanie innych przesłanek wznowieniowych niż brak udziału strony bez swej winy w postępowaniu. Skoro strona powołała się na treść art.10 §1 k.p.a. oraz art. 145 §1 pkt.4 k.p.a. i nie wskazała żadnych innych informacji, które mogłyby wykazywać, że w jej ocenie decyzje podjęte w trakcie postępowania o skreślenie dotknięte jest innymi jeszcze wadami, wymienionymi w art. 145 § 1 k.p.a., organ ograniczony był do badania na etapie postępowania po wznowieniu postępowania, materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie postępowania wznowieniowego, w zakresie związanym z powołaną przez stronę podstawą wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt.4 k.p.a. Zgodnie z przepisem art. 10 §1 k.p.a. "Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań." Wobec wskazania we wniosku o wznowienie postępowania przyczyny wymienionej w art. 145 §1 pkt.4 k.p.a. - iż strona nie brała udziału bez swej winy w postępowaniu - co rozpatrywać należy w powiązaniu z przywołanym wyżej przepisem art.10 §1 k.p.a., organ przeanalizował przebieg postępowania o skreślenie strony z listy studentów pod tymże kątem i ustalił bezspornie, że pismem z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie nr [...] Dziekan Wydziału [...] wszczął wobec strony postępowanie o skreślenie z listy studentów wydziału. Pismo zostało doręczone stronie, co potwierdza treść znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru z podpisem zainteresowanego jako odbiorcy, obok wpisanej przez niego odręcznie daty [...] marca 2018 r., który w ten sposób potwierdził doręczenie mu pisma w tym dniu listem poleconym za pośrednictwem operatora publicznego Poczta Polska. W treści pisma strona, została wezwana do stawienia się w dziekanacie wydziału w celem wyjaśnienia wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na przebieg postępowania. Na powyższe wezwanie strona nie zareagowała i nie stawiła się. Organ zauważył, że zarówno w treści ww. pisma z dnia [...] marca 2018 r. jak i w okresie do wydania decyzji w I instancji nie została skierowana przez Dziekana Wydziału do strony pisemna informacja w trybie art. 10 §1 k.p.a. obejmująca powiadomienie o możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Organ przyjął, że owo "wyjaśnienie wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na przebieg postępowania" obejmuje w istocie poinformowanie strony o uprawnieniu do zajęcia aktywnej postawy w zakresie realizacji przez nią czynnego udziału w postępowaniu. Nie sposób zaprzeczyć, że strona należycie dbając o swe interesy, winna w reakcji na tak sformułowane pismo organu, dot. tak istotnej kwestii jak potencjalne skreślenie strony z listy studentów podjąć aktywne działania celem zapoznania się z materiałem dowodowym. Wskazał, że na ów materiał dowodowy składały się dokumenty dot. osiągniętych przez nią wyników w nauce zgromadzone w trakcie kontynuowania przez nią studiów stacjonarnych I stopnia w semestrze zimowym roku akademickiego 2017/2018, będącym ostatnim semestrem studiów dla strony. Odnośnie przebiegu postępowania na etapie odwoławczym organ podniósł, że materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu w I instancji został w postępowaniu II-instancyjnym, toczącym się na skutek wniesienia przez stronę odwołania, powiększony o materiały stanowiące dowody dołączone przez stronę do odwołania oraz złożone później w uzupełnieniu odwołania z dnia [...] czerwca 2018 r. W aktach sprawy w zakresie postępowania w II instancji brak jest natomiast powiadomiona strony w trybie art.10 § 1 k.p.a., o możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych w postępowaniu odwoławczym żądań. W sprawie nie zaistniały okoliczności wskazane w art. 10 § 2 k.p.a. Wobec powyższego organ orzekający w postępowaniu po wznowieniu postępowania uznał, że miały miejsce w niniejszej sprawie na etapie postępowania w I i II instancji uchybienia o znamionach naruszenia prawa w polegające braku zastosowania przez organy wprost przepisu art.10 §1 k.p.a., które stanowiły przesłankę określoną w przepisie art. 145 §1 pkt.4 k.p.a. do wznowienia postępowania. Jednocześnie organ stwierdził, że niezwykle istotne jest w tym miejscu wskazanie znaczenia przepisu art. 146 § 2 k.p.a. zgodnie z którym, nie uchyla się decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Przepis ten zakłada, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie strona zarzuciła brak czynnego udziału w postępowaniu bez swej winy. Rozpatrzyć zatem należało czy wymieniona powyżej wada postępowania miała, a jeżeli tak to jaki wpływ, bądź nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia. W tym zakresie organ przeanalizował przebieg postępowania zarówno w I jak i w II instancji, w tym w zakresie wydanych w obu instancjach decyzji tj. decyzji Dziekana o skreśleniu strony z listy studentów oraz decyzji Rektora utrzymującej w mocy decyzję Dziekana pod kątem przyczyny wznowienia podanej przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania. Organ stwierdził, że w zakończonym postępowaniu na etapie obu instancji wydanie orzeczeń miało miejsce na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który na etapie postępowania odwoławczego został zgromadzony z uwzględnieniem materiałów przedłożonych przez stronę w załączeniu do odwołania od decyzji, a następnie dodatkowo powiększony przez stronę w uzupełnieniu odwołania od decyzji. Materiał ten został wszechstronnie rozpatrzony przez organ, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w szczególności wydanej w postępowaniu w II instancji. W konsekwencji w ocenie organu orzekającego na obecnym etapie po wznowieniu postępowania, naruszenie prawa polegające na braku zastosowania przez organy przepisu art.10 §1 k.p.a., co stanowiło przesłankę określoną w przepisie art. 145 §1 pkt.4 k.p.a. do wznowienia postępowania, nie wpłynęło negatywnie na rozstrzygnięcie w oparciu o prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego tj. §19 ust.1 pkt.6 w związku z §25 ust.2 Regulaminu studiów w Politechnice W. będących podstawą orzeczenia o skreśleniu strony z listy studentów. Konkludując, organ przyjął, że w sprawie doszło do naruszenia prawa procesowego, przez brak zapewnienia stronie pełnego w nim udziału, ale jednocześnie brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania i tak wydana byłaby decyzja tożsama z decyzją pierwotną, co organ szczegółowo uzasadnił w uzasadnieniu niniejszej decyzji. Zasadnie jest zatem wydanie niniejszej decyzji na podstawie art. 146 § 2 k.p.a., zgodnie z którym nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Stosownie zaś do art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146§ 2 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Skargę na decyzję [...] o odmowie uchylenia decyzji [...] oraz [...] o skreśleniu z listy studenta i wnioskiem o jej uchylenie złożył wnioskodawca. Zarzucił jej – naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez brak zapewnienia czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania (w związku z art. 10 k.p.a.). W uzasadnieniu podał, że mimo prób usunięcia naruszenia, które Rektor w zaskarżonej decyzji stwierdził są one wciąż niewystarczające. Ponieważ stwierdzono naruszenie art. 10 k.p.a. przez organ I i II instancji, więc właściwym działaniem powinno być dwukrotne ustalenie zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego. Jednokrotne niestawiennictwo strony nie przekreśla uprawnienia do prawa czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Przyczyną niestawiennictwa była kolizja wyznaczonego terminu z terminem oddania projektu, który musiał oddać do [...]01. Zapomniał o możliwości skorzystania z art. 58 k.p.a. o przywrócenie terminu procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej. Uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji odniósł się do zarzutów odwołania. Ustosunkowując się zaś do zarzutów skargi dodatkowo podniósł, że zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. jest nieuzasadniony. Skarżący bowiem dwoma pismami z dnia [...] listopada 2018 r. oraz [...] grudnia 2018 r. został powiadomiony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym; pierwszego zawiadomienia nie odebrał, na drugie nie zareagował. Dodał, że organ wyznaczył 6 terminów do zapoznania się z aktami administracyjnymi zatem zarzut dotyczący kolizji wyznaczonego terminu z terminem oddania projektu studenckiego nie jest do przyjęcia. Kolizja mogła dotyczyć jednego terminu a nie sześciu. W ocenie organu skarżący miał dużo czasu aby zapoznać się z aktami administracyjnymi, ponadto jak zauważył NSA w wyroku II OSK 1788/16 jakkolwiek zasady ogólne k.p.a. mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, nie zwalniają jej jednak od wszelkiej dbałości o własne interesy i od aktywności procesowej. Zauważył również, wobec wskazania przez skarżącego na art. 58 k.p.a., że gdyby strona działała z należytą starannością to nawet bez znajomości prawa, mogła zawiadomić organ o ewentualnej kolizji terminów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm) – dalej p.p.s.a. Oznacza to między innymi, że Sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczyć się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwość kontrolowanego aktu podnieść z urzędu. W skardze do Sądu Administracyjnego skarżący zakwestionował decyzję Rektora Politechniki W. z dnia [...] stycznia 2019 r. Zarzucił jej naruszenie art. 15 w zw. z art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego – ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) – dalej k.p.a. Powołane przepisy brzmią: Art. 10 § 1 k.p.a. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Art. 15: Postępowanie administracyjnej jest dwuinstancyjne, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Sąd nie podziela zarzutów skargi, naruszenia art. 15 w zw. z art. 10 k.p.a. Są one w ocenie Sądu niezasadne. Z dokumentów – akt administracyjnych sprawy, wynika, że skarżący został zawiadomiony dwukrotnie o możliwości skorzystania ze swoich uprawnień wynikających z art. 10 k.p.a. Pierwsze pismo w tej sprawie nosiło datę [...] listopada 2018 r. i określiło termin zapoznania się z aktami na [...] grudnia 2018 r. Zostało ono awizowane, wróciło do nadawcy. Organ był uprawniony pozostawić powyższe pismo ze skutkiem doręczenia (art. 44 k.p.a.), nie uczynił tego. Wyznaczył nowy termin pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. na dzień [...] stycznia 2019 r. Jednocześnie przedłużył termin do wydania rozstrzygnięcia. Skarżący nie zareagował na powyższe doręczenie. Dopiero na etapie skargi zainteresowany mówi o kolizji wyznaczonego terminu – nie wskazując, którego, z terminem oddania pracy. Zainteresowany w skardze twierdzi, że zapomniał o art. 58 k.p.a. i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd tę wypowiedź nie traktuje jako złożenie takiego wniosku, z uwagi na brak sformułowania takiego wniosku wprost. Ponadto wskazane terminy (wynikające z art. 10 k.p.a.) nie mają charakteru terminów procesowych a tylko instrukcyjnych, technicznych i nie podlegają przywróceniu. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzyga w granicach danej sprawy. Zgodnie z art. 1 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd bada, czy zaskarżona decyzja nie naruszyła prawa. W ocenie sądu postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z art. 145 – 151 ustawy kodeks postępowania administracyjnego. Dokonano właściwej oceny zebranego materiału; prawidłowe jest stwierdzenie, że w toku postępowania o skreśleniu wnioskodawcy z listy studentów organy obu instancji naruszyły art. 10 k.p.a. nie informując strony o przysługujących jej wszystkich uprawnieniach z wyżej powołanego przepisu. W toku postępowania wznowieniowego mimo zakreślenia terminu do złożenia wniosków dowodowych takowe nie zostały złożone, skarżący nie zapoznał się także z zebranym materiałem w sprawie. Organ wydając zaskarżoną decyzję oparł się na materiale dowodowym zebranym przez organy wydające decyzję o skreśleniu strony z listy studentów i w toku postępowania odwoławczego. Jak wyżej stwierdzono skarżący nie przejawił na etapie wznowienia postępowania żadnego merytorycznego działania. W tych okolicznościach ocena zebranego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, w postępowaniu wznowieniowym, odpowiadała ocenie dokonanej w postępowaniu rozpoznawczym o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Dawała więc podstawy do zastosowania art. 146 § 2 k.p.a. Sąd jednocześnie – dodatkowo wobec zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a. wskazuje na treść art. 52 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżącego pouczono o możliwości złożenia pisma o ponowne rozpoznanie sprawy, skarżący nie skorzystał z tego prawa i wniósł na podstawie powołanego przepisu skargę do tutejszego Sądu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak wyżej.