IV SA/Wr 15/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Marcin Miemiec Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. P. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę. Komendant Miejski Policji w J. G. orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...]uznał asp. szt. R. P. winnym naruszenia § 7 i § 23 zasad etyki zawodowej policjanta, stanowiących załącznik do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. (Dz. Urz. KGP nr 1 poz. 3 z 2004 r.) i wymierzył mu karę dyscyplinarną – nagany. W uzasadnieniu orzeczenia podał, że asp. szt. R. P. w dniu [...]r., ok. godz. [...], wychodząc z sali sprzedaży hipermarketu [...] w J. G. z nieustalonych przyczyn uaktywnił bramkę zabezpieczającą a następnie odmówił pracownikom ochrony poddania się kontroli i udania się do pomieszczenia służbowego ochrony do czasu przybycia wezwanego na miejsce patrolu z Komisariatu Policji w J. G. – Z.. R. P. znany jest personelowi sklepu, jako policjant, a powyższym zachowaniem naruszył nakazy poprawnego zachowania i dbałości o społeczny wizerunek Policji jako formacji. Od powyższego orzeczenia R. P. złożył odwołanie, w którym zakwestionował w całości dokonaną przez Komendanta Miejskiego Policji w J. G. ocenę zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu podał, że po uaktywnieniu się alarmu bramki zabezpieczającej udał się do banku mieszczącego się w pasażu handlowym i po wyjściu z niego odmówił udania się do pomieszczenia przeszukań i podania się kontroli osobistej. Dalej wskazał, iż ze sklepu nie uciekał, a ochronie sklepu proponował aby go ujęto, ale odmówiono mu informując go, że nie mają takich uprawnień. Prowadzone postępowanie nie potwierdziło jego nagannego zachowania, nie było podejrzenia co do kradzieży towaru ze sklepu. Gdy odjeżdżał z parkingu sklepu został zatrzymany przez patrol policji, któremu zaproponował, żeby przeszukali samochód i jego rodzinę, ale odmówiono mu. Komendant Wojewódzki Policji we W. orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...]r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Komendanta Miejskiego w J. G.. W uzasadnieniu podał, że z zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] r. ok. godz. [...]w hipermarkecie [...] w J. G. asp. szt. R. P. przechodząc obok kasy uaktywnił bramkę kontrolną, co spowodowało interwencję pracownika ochrony A. K., a następnie dowódcy zmiany ochrony S. Ż.. Z treści ich zeznań wynika, że asp. szt. R. P., po uaktywnieniu bramki, odmówił dobrowolnego wyjaśnienia powodów włączenia się urządzenia kontrolnego, tzn. sprawdzenia detektorem czy nie posiada przy sobie przedmiotów, które nie zostały zdeaktywowane przy kasach sklepowych. Odmówił również czekania na przyjazd wezwanego przez pracowników ochrony patrolu policyjnego i opuścił sklep. Na parkingu przed sklepem odmówił również interweniującym policjantom okazania paragonu za zakupiony towar, co wynika z zeznań asp. S. C. i sierż. szt. A. H.. W swoich wyjaśnieniach obwiniony potwierdza, że przechodząc obok kasy uaktywnił bramkę kontrolną i odmówił użycia detektora. Stwierdza przy tym, że gdyby był formalnie zatrzymany (ujęty) przez pracowników ochrony, to oczekiwałby na przyjazd patrolu i się nie oddalał. Obwiniony stwierdza ponadto, że interweniującym na parkingu policjantom, a następnie dyżurnemu komisariatu sugerował dokonanie przeszukania jego osoby, jego żony oraz samochodu, co miało doprowadzić do wykazania, że nie posiada towaru który nie został zdeaktywowany w kasie sklepu. Czynności takie, z formalnych przyczyn, nie mogły być jednak przeprowadzone, z czego obwiniony zdawał sobie sprawę. Po odmowie użycia detektora i po opuszczeniu przez niego sklepu zarówno pracownicy ochrony, jaki i interweniujący policjanci nie mieli podstaw prawnych do przeprowadzania tego typu czynności procesowych. Komendant Wojewódzki Policji we W. uznał, że zachowanie asp. szt. R.P., polegające na uniemożliwieniu wyjaśnienia powodów włączenia się urządzenia kontrolnego w trakcie przechodzenia obok kasy, narusza zasady etyki zawodowej opisane w treści zarzutu i ujemnie wpływa na społeczny wizerunek Policji ponieważ pozostawia wrażenie u osób postronnych, iż policjant usiłował uniknąć odpowiedzialności za swój naganny postępek. Nie bez znaczenia dla sprawy są zeznania pracowników ochrony, z których wynika, że obwiniony był im znany wcześniej jako policjant i wcześniej powodował uaktywnienie się urządzenia kontrolnego w tym samym sklepie, odmawiając użycia detektora. Dlatego też jego wina w nieprzestrzeganiu opisanych w zarzucie zasad etyki zawodowej policjanta nie budzi wątpliwości w ocenie organy odwoławczego. Wymierzona asp. szt. R. P. kara nagany, najniższa w hierarchii kar dyscyplinarnych, jest adekwatna do popełnionego przewinienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący R. P. zarzucił orzeczeniu Komendant Wojewódzki Policji we W. rażące naruszenie § 7 i 23 zasad etyki zawodowej policjanta, stanowiących załącznik do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji przez przyjęcie, że odmowa podania się kontroli osobistej pracownikom ochrony nie posiadającym ustawowego uprawnienia do dokonywania tych czynności stanowi naruszenie w/w przepisów i jest przewinieniem służbowym. Skarżący podał, że jego zachowanie było zgodne z obowiązującym prawem, zasadami współżyć społecznego i w żaden sposób nie naruszył zasad etyki. Powołał się na art. 41 i 50 Konstytucji wskazując, że gwarantuje ona każdemu nietykalność osobistą i wolność osobistą oraz zapewnia nienaruszalne mieszkania. Przedmiotowo prawa mogą być ograniczone jedynie w sposób określony w ustawie. Przeszukanie (w każdej postaci, w tym też kontrola osobista) jest ingerencją w sferę chronioną prawem nietykalności osobistej oraz prawem do prywatności. Kontrola osobista jest zatem czynnością, która równie może się odbywać tylko na podstawie ustawowego uprawnienia, w granicach i zakresie określonym w ustawie. Czynność kontroli osobistej bardzo silnie ingeruje w prawa jednostki i w związku z tym musi być podejmowana na postawie ustawowego uprawnienia. Skarżący uznał, że nie miał obowiązku poddania się kontroli osobistej, skoro ustawa takiego obowiązku na niego nie nakłada. Wobec tego stwierdził, że miał prawo sprzeciwić się wykonaniu przez pracowników ochrony czynności sprzecznej z prawem. Przestrzeganie porządku prawnego, nie może być mu przypisane jako naruszenie zasad etyki zawodowej policjanta, skoro to jego prawa zostały naruszone i jego zmuszono do poddania się czynności, której pracownicy ochrony nie maj ą prawa wykonywać. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne podane w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując akt administracyjny sąd bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Orzeczenie administracyjne jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego było orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w J. G. z dnia [...]r. nr [...]o uznaniu winnym asp. sztab. P. R. P. i wymierzeniu mu kary nagany za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegających na tym, że w dniu [...]r. około godz. [...] podczas opuszczania sali sprzedażnej Hipermarketu [...] w J. G. z nieustalonych przyczyn uaktywnił bramkę zabezpieczającą, a następnie odmówił pracownikom ochrony poddania się kontroli i udania się do pomieszczenia służbowego ochrony do czasu przybycia wezwanego na miejsce patrolu z Komisariatu Policji w J. G.-Z., przez co jako policjant, naruszył nakazy poprawnego zachowania oraz dbałości o społeczny wizerunek Policji jako formacji określone w § 7 oraz § 23 Zasad Etyki Zawodowej Policjanta. Skarżący został ukarany dyscyplinarnie za nie przestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta. Zachowanie się asp. szt. R. P., polegające na uniemożliwieniu wyjaśnienia powodów włączenia się urządzenia kontrolnego w trakcie przechodzenia obok kasy, narusza zasady etyki zawodowej opisane w treści zarzutu i ujemnie wpływa na społeczny wizerunek Policji, ponieważ pozostawia wrażenie u osób postronnych, że policjant usiłował uniknąć odpowiedzialności za swój naganny postępek. Nie bez znaczenia dla sprawy są zeznania pracowników ochrony, z których wynika, że obwiniony był im znany wcześniej jako policjant i spowodował uaktywnienie się urządzenia kontrolnego w tym samym sklepie, odmawiając użycia detektora. Naruszenie przez skarżącego zasad etyki zawodowej policjanta nie budzi wątpliwości w ocenie sądu. Ocena w tym zakresie winna być dokonana nie w świetle obowiązków policjanta jako zwykłego obywatela, ale osoby na której, ze względu na jego szczególna funkcje w społeczeństwie, względem tego społeczeństwa ciąża szczególne obowiązki i konieczność wykazania się odpowiednią postawą. Zarządzenie Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. nakłada na policjanta większe obowiązki niż na zwykłego obywatela, co wynika z jego służebnej roli wobec społeczeństwa, przy uwzględnieniu problematyki moralnej w wykonywaniu zawodu policjanta. Stanowią dla adresatów tych zasad, którymi są wszyscy policjanci dyrektywy takiego postępowania aby ich działania były przykładem praworządności, prowadziły do tworzenia społecznego wizerunku Policji i służyły budowaniu zaufania do niej. Stosownie do treści § l pkt. l Zasad, ich przestrzeganie jest obowiązkiem policjanta. To właśnie ta okoliczność, że pracownikom ochrony skarżący był znany jako policjant, chociaż nie występował w mundurze, nakazywała się zachować tak jak to stanowi § 2 Zasad Etyki Zawodowej Policjanta: "w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji". Zachowanie się skarżącego nie odpowiadało tym dyrektywom etycznego zachowania wyrażonym w tym przepisie. Przez to też nie odpowiadało dyrektywie zachowania się wyrażonej w § 7 i § 23. Nie można bowiem powiedzieć, że zachowanie się skarżącego jako policjanta, było zgodne z powyższymi zasadami, że swoim zachowaniem dbał o społeczny wizerunek Policji i że działania przez niego podjęte służyły budowaniu zaufania do niej. Zwłaszcza to ostatnie trzeba ocenić krytycznie w świetle dania przez pracowników ochrony wyrazu temu, że takie postępowanie obwinionego nie buduje zaufania do Policji. Odmowa poddania się kontroli osobistej pracownikom ochrony nie posiadającym ustawowego uprawnienia do dokonywania czynności jest zasadna, ale powinien on był wyjaśnić zaistniałą sytuację oczekując na przybycie patrolu Policji jako organu uprawnionego do tego typu czynności. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.