IV SA/Wr 15/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu. W niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 23 września 2014 r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał Z. Z. (dalej strona, skarżący) prawo pomocy, po wydaniu wyroku w tej sprawie, w zakresie objętym wnioskiem tj. obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Pismem z dnia 16 października 2014 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego złożył opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej. Skarżący pismem z dnia 30 października 2014 r. wniósł o ustanowienie kolejnego adwokata z urzędu, specjalizującego się w prawie administracyjnym, w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, ponieważ wyznaczony z urzędu adwokat nie sporządził skargi kasacyjnej, a jedynie opinię o braku podstaw do jej wniesienia nie kontaktując się w tej kwestii ze skarżącym. W piśmie tym dodał, że wniosek ten zasugerował mu wyznaczony wyżej pełnomocnik z urzędu. Wskazał również, że wnosił do Sądu o udzielenie pomocy prawnej w celu napisania skargi konstytucyjnej. Wyznaczony pełnomocnik stwierdził, że nie posiada pełnomocnictwa do napisania skargi konstytucyjnej. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2014r. referendarz sądowy umorzył postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący złożył w ustawowym terminie sprzeciw od powyższego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – wedle § 3 w art. 245 p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie prawo pomocy zostało już przyznane skarżącemu postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 września 2014 r. we wnioskowanym zakresie tj obejmującym ustanowienie adwokata. Ustanowiony z urzędu pełnomocnikiem skarżącego adw. R. K. w dniu 16 października 2014r. złożył opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej. W odniesieniu do ponownego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata należy zatem wskazać, że skarżący w obecnie toczącym się postępowaniu korzysta z prawa pomocy, w formie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego (adwokata), przyznanego we wcześniej wskazanym postanowieniu referendarskim. W tym kontekście należy wskazać, że ewentualna zmiana osoby wyznaczonego z urzędu adwokata lub przyznania kolejnego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sytuacji gdy dotychczasowe prawo pomocy w tym zakresie obowiązuje, nie należy do kompetencji Sądu. Rola Sądu w kwestii prawa pomocy ogranicza się bowiem jedynie do jego przyznania (ale bez możliwości oznaczenia konkretnej osoby pełnomocnika) lub do odmowy przyznania tego prawa. Sąd nie ma wpływu na to, jaką osobę organ samorządu właściwej korporacji wyznaczy na pełnomocnika dla strony, chyba że strona stosownie do regulacji art. 244 §3 p.p.s.a. we wniosku (pierwotnie złożonym ) wskaże konkretną osobę. Co do zasady podejmowanie decyzji w tym zakresie (w tym potencjalnie wyznaczenie innego pełnomocnika) należy do suwerennej prerogatywy danego organu samorządu zawodowego. Tylko ten organ (a nie Sąd) może być adresatem zarzutów kierowanych przez stronę pod adresem wyznaczonego pełnomocnika. Tylko do tego organu (Okręgowej Rady Adwokackiej we W.) należy więc kierować ewentualne wnioski (należycie umotywowane) o zmianę osoby pełnomocnika. Podsumowując stwierdzić trzeba, że w przedmiotowej sprawie skarżący korzysta z przyznanego mu już wcześniej prawa pomocy, w całym wnioskowanym zakresie. Nadal są zatem zachowane, przysługujące stronie (w jej sytuacji rodzinnej i materialnej), gwarancje realizacji prawa do sądu. Istotny przy rozpoznaniu aktualnego, ponowionego wniosku jest fakt, iż prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (tj. ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego) zostało już stronie przyznane prawomocnym postanowieniem referendarskim i uprawnienie to pozostaje aktualne. Dlatego też postępowanie wszczęte formalnie ponownym wnioskiem strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za bezprzedmiotowe. W konsekwencji, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3) p.p.s.a., Sąd postanowił to postępowanie umorzyć. Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w sentencji postanowienia. Odnośnie zaś kwestii udzielenia pomocy prawnej w celu sporządzenia skargi konstytucyjnej ponownie wskazać należy, iż pełnomocnik ustanowiony z urzędu na podstawie przepisów ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest uprawniony do sporządzenia skargi konstytucyjnej. Prawo pomocy w postaci przyznania pełnomocnika z urzędu na podstawie przepisów ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje postępowanie przed sądem administracyjnym w obu instancjach (do czasu prawomocnego zakończenia sprawy), postępowanie egzekucyjne oraz postępowanie zainicjowane skargą o wznowienie postępowania. Prawo to może być również przyznane w celu wszczęcia postępowania (np. w celu wniesienia skargi) przed sądem administracyjnym. Stosownie do treści art. 48 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 102, poz. 648 ze zm.), w razie niemożności poniesienia kosztów pomocy prawnej, skarżący może zwrócić się do sądu rejonowego jego miejsca zamieszkania o ustanowienie dla niego adwokata lub radcy prawnego z urzędu na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego. Z powyższego wynika, że wniosek o przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi konstytucyjnej rozpoznaje sąd rejonowy właściwy według miejsca zamieszkania skarżącego.