IV SA/Wr 15/14

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym kolejnego wniosku Z. Z. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący pismem z dnia 30 października 2014 r. wniósł o ustanowienie kolejnego adwokata z urzędu, specjalizującego się w prawie administracyjnym, w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, ponieważ wyznaczony z urzędu adwokat R. K. nie sporządził skargi kasacyjnej, a jedynie opinię o braku podstaw do jej wniesienia nie kontaktując się w tej kwestii ze skarżącym. W piśmie tym dodał, że wniosek ten zasugerował mu wyznaczony wyżej pełnomocnik z urzędu. Wskazał również, że w wnosił do Sądu o udzielenie pomocy prawnej w celu napisania skargi konstytucyjnej. Wyznaczony pełnomocnik stwierdził, że nie posiada pełnomocnictwa do napisania skargi konstytucyjnej. Wniosek skarżącego z dnia 30 października 2014 r. został zakwalifikowany jako kolejny wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W myśl art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu. Z treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy wynika, że ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Wniosek skarżącego o ustanowienie kolejnego (nowego) pełnomocnika, jest bezprzedmiotowy, gdyż z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 września 2014 r. skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W celu realizacji tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia [...] wyznaczyła wskazanego wyżej pełnomocnika z urzędu. Wyznaczony adwokat, pismem z dnia 16 października 2014 r., sporządził opinię o braku podstaw o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 11 czerwca 2014 r. oddalającego skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do zmiany osoby pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Radę Adwokacką. Sąd wydaje jedynie postanowienie w sprawie przyznania prawa pomocy, wskazane w art. 252 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po spełnieniu przez skarżącego przesłanek uprawniających do przyznania tego prawa, określonych w art. 246 ustawy, natomiast wyznaczenie konkretnego pełnomocnika należy do właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej, co wynika z treści art. 253 tej ustawy. W przypadku wątpliwości dotyczących pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu strona zainteresowana winna zwrócić się o ich rozstrzygnięcie do okręgowej rady adwokackiej (art. 28 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, Dz. U. tj. z 2002 r. nr 123, poz. 1058 ze zm.). Podkreślenia wymaga, że sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej mieści się w zakresie czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu i oznacza, że pomoc prawna została skarżącemu udzielona (post. NSA z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II GZ 26/10, LEX nr 663543). Z tych względów, wniosek skarżącego o ustanowienie kolejnego pełnomocnika z urzędu, należało uznać za bezprzedmiotowy, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 ustawy. Odnośnie zaś kwestii udzielenia pomocy prawnej w celu sporządzenia skargi konstytucyjnej wskazać należy, iż pełnomocnik ustanowiony z urzędu na podstawie przepisów ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest uprawniony do sporządzenia skargi konstytucyjnej. W myśl bowiem z art. 243 § 1 ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie natomiast do § 2 tego artykułu, przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. Zgodnie natomiast z art. 39 pkt 1 ustawy i uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10 pełnomocnik wyznaczony z urzędu reprezentuje stronę również w sprawie o wznowienie postępowania. Powyższe oznacza, że prawo pomocy w postaci przyznania pełnomocnika z urzędu na podstawie przepisów ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje postępowanie przed sądem administracyjnym w obu instancjach (do czasu prawomocnego zakończenia sprawy), postępowanie egzekucyjne oraz postępowanie zainicjowane skargą o wznowienie postępowania. Prawo to może być również przyznane w celu wszczęcia postępowania (np. w celu wniesienia skargi) przed sądem administracyjnym. Stosownie do treści art. 48 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 102, poz. 648 ze zm.), w razie niemożności poniesienia kosztów pomocy prawnej, skarżący może zwrócić się do sądu rejonowego jego miejsca zamieszkania o ustanowienie dla niego adwokata lub radcy prawnego z urzędu na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego. Wniosek o przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi konstytucyjnej rozpoznaje więc sąd rejonowy właściwy według miejsca zamieszkania skarżącego. Sądy administracyjne nie są zatem właściwe, do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie wniesienia skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 i art. 245 § 3 oraz 253 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.