IV SA/Wr 15/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-06-28
Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Ewa Kamieniecka, Henryk Ożóg
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o potrzebie kształcenia specjalnego dla dziecka z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zakwalifikowały dziecko do kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady czynnego udziału strony, nie mogły odnieść skutku, ponieważ skarżąca nie wykazała, aby uchybienia te uniemożliwiły jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, a tryb odwoławczy nie przewidywał jej udziału w analizie odwołania przez organ I instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o potrzebie kształcenia specjalnego dla syna skarżącej, wydanej przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną, a następnie utrzymanej w mocy przez D. Kuratora Oświaty. Skarżąca kwestionowała ustalony stopień niepełnosprawności intelektualnej jej syna (umiarkowany zamiast lekkiego) oraz zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym brak możliwości czynnego udziału w posiedzeniu zespołu orzekającego. Sąd oddalił skargę, uznając prawidłowość ustaleń organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka, sędzia NSA Henryk Ożóg, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. U.-P. na decyzję D. Kuratora Oświaty we W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie potrzeby kształcenia specjalnego oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi złożonej w tej sprawie jest decyzja D. Kuratora Oświaty (dalej organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz § 17 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno - pedagogicznych (Dz. U. 2008 r. Nr 173, poz. 1072), po rozpatrzeniu odwołania A. U. – P. (dalej skarżąca, strona) , od orzeczenia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. o potrzebie kształcenia specjalnego M. P. (dalej syn skarżącej), wydanego przez Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczną w K. (dalej organ I instancji ) – utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając przyjęty stan sprawy wskazał, że syn skarżącej jest uczniem klasy II Szkoły Podstawowej w Ł. Chłopiec w 2006r. został objęty pomocą psychologiczno - pedagogiczną, początkowo w Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w J., a od 2012r. w Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w K., z powodu stwierdzonego [...] i [...] oraz [...].
W związku z tym Poradnia w J. wydał opinię z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka.
Następną opinię Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczną w K. wydała w dniu [...] czerwca 2012r. o numerze [...] w sprawie odroczenia spełnienia obowiązku szkolnego.
Dalej w dniu [...] czerwca 2013r. Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczną w K. wydała orzeczenie nr [...] w sprawie kształcenia specjalnego syna skarżącej z uwagi na [...] do czasu ukończenia edukacji przedszkolnej.
Z kolei w dniu [...] czerwca 2014r. wydane zostało orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na [...]. Skarżąca w dniu 20 sierpnia 2015r. wystąpiła o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla jej syna. W uzasadnieniu wskazała potrzebę zapewnienia synowi lepszego rozwoju w klasie integracyjnej, a także, że dotychczasowa nauka w ww. klasie przyczyniła się znacząco do rozwoju społecznego jej syna.
W dniu [...] sierpnia 2015r. Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczną w K. wydała orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego syna skarżącej z uwagi na [...].
Z posiedzenia Zespołu Orzekającego sporządzono protokół nr [...] z dnia 24 sierpnia 2015r., w którym podano, że po przeanalizowaniu możliwości rozwojowych dziecka, na podstawie diagnozy psychologicznej, pedagogicznej i logopedycznej opracowanej przez specjalistów Poradni, jak również omówieniu stanu zdrowia chłopca z lekarzem w oparciu o zaświadczenie wydane przez lekarza pediatrę, członkowie Zespołu jednogłośnie podjęli decyzję o wydaniu orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla syna skarżącej.
W uzasadnieniu orzeczenia z dnia 24 sierpnia 2015r. podano, że ze względu na poziom rozwoju umysłowego ([...] i [...]) dziecko wymaga kształcenia programem specjalnym dla dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz zastosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, co pozwoli na prawidłową realizację obowiązku szkolnego. Wnioskodawczyni nie wzięła udziału w posiedzeniu Zespołu Orzekającego.
Powyższe orzeczenie zostało odebrane osobiście przez skarżącą w dniu 27 sierpnia 2015 r., co zostało potwierdzone podpisem na orzeczeniu pozostającym w poradni.
Od tego orzeczenia skarżąca złożyła odwołanie. W uzasadnieniu podała, że wydane orzeczenie jest krzywdzące. Jednocześnie wskazała, że jej syn posiada większościowe cechy z oceny upośledzenia dziecka upośledzonego w stopniu nie więcej niż lekkim, powołując się na własne obserwacje oraz opinie terapeutów. Ponadto w piśmie uzupełniającym z dnia 14 września 2015r. wskazała, że zmiana stopnia upośledzenia syna wpłynie tylko i wyłącznie na ograniczenie mu dalszych możliwości edukacyjnych, ponieważ zmienia mu poziom nauczania, eliminuje mu zajęcia wynikające z regulacji MEN".
Dalej wskazano, ze z akt sprawy wynika, że w dniu 14 września 2015r. do wnioskodawczyni zostało skierowane drogą pocztową zawiadomienie o miejscu, terminie i godzinie rozpatrzenia odwołania (21 września 2015r. godz. 12:00) , a także pouczono o przysługującym prawie wzięcia udziału w posiedzeniu. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że małżonek skarżącej odebrał zawiadomienie w dniu 21 września 2015 r.
Z powyższego posiedzenia Zespołu sporządzono protokół nr [...] z dnia 21 września 2015r. wraz z uzasadnieniem, w którym organ orzekający jednogłośnie utrzymał w mocy stanowisko zawarte w orzeczeniu z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...]
Członkowie Zespołu ponownie uznali, że syn skarżącej wymaga specjalnej organizacji i metod pracy ze względu na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym, co pozwoli na dalszy optymalny rozwój poznawczy, społeczny i emocjonalny chłopca. Wyniki badań psychologicznych i pedagogicznych wskazują na niski poziom opanowania wiadomości i umiejętności szkolnych przewidzianych programem klasy pierwszej.
Wobec podtrzymania wcześniejszego stanowiska i niewydania nowego orzeczenia, organ I instancji , pismem nr [...] z dnia [...] września 2015r. przesłał odwołanie wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego.
Organ odwoławczy w motywach swojego rozstrzygnięcia wskazał, że syn skarżącej aktualnie objęty jest wielostronną i wieloaspektową pomocą medyczną oraz psychologiczno - pedagogiczną ze względu na [...], opóźnioną mowę czynną, niedoczynność tarczycy i niedomykalność zastawki mitralnej serca. Przyznał jednocześnie, że stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. wątpliwości budzi powiadomienie skarżącej o powołaniu zespołu orzekającego w celu rozpatrzenia odwołania od orzeczenia, które dotarło w ten sam dzień w którym odbywało się posiedzenie zespołu, tj. 21 września 2015r. Niemniej jednak analiza przekazanej przez organ pierwszej instancji dokumentacji wskazuje, że u dziecka występuje niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym, o czym świadczą badania psychologiczne wykonane wystandaryzowaną Skalą WISC-R z dnia 20 sierpnia 2015 r. Uzyskany wynika potwierdza u chłopca upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym. Skarżąca nie przedłożyła innych alternatywnych badań lub diagnoz mogących zaświadczać o innym stopniu upośledzenia, co było powodem zaskarżenia wydanego orzeczenia.
W odwołaniu skarżąca podniosła, że na zły wynik badań psychologicznych miał wpływ fakt, że badania kontrolne zostały wykonane w okresie wakacji, co niekorzystnie wpłynęło na zdolność koncentracji i myślenia przez chłopca.
Zdaniem organu odwoławczego istotne z punktu widzenia procesu dydaktycznego są informacje dotyczące poziomu funkcjonowania językowego jak i pisemnego dziecka, sposobu percepcji, stopnia zrozumienia informacji, umiejętności pracy z tekstem czytanym pisanym, tj. zapamiętywanie, analiza, interpretacja. Z tej racji organ orzekający podkreślił, że na podstawie analizy dostarczonej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych badań psychologicznych, pedagogicznych i logopedycznych, organ I instancji zakwalifikował dziecko do grupy osób niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu umiarkowanym.
Organ zwraca uwagę, iż dziecko, które otrzymało orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym, wymaga stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, czyli jest objęte kształceniem specjalnym. W zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego, dzieciom i młodzieży, organizuje się kształcenie i wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację oraz zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę.
Dalej organ odwoławczy dokonał wykładni pojęcia niepełnosprawności intelektualnej w typologii pedagogicznej, Wskazał także, że syn skarżącej jest dzieckiem z [...], co nie pozostaje bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Jednocześnie podkreślił, że dziecko z [...] posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i opracowany indywidualny program edukacyjno - terapeutyczny ma zagwarantowaną możliwość korzystania z zajęć rewalidacyjnych stosownie do zaleceń wskazanych w orzeczeniu. Stanowi o tym § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1113), z którego wynika obowiązek uwzględnienia dla uczniów, w zależności od rodzaju i stopnia niepełnosprawności, zajęć rewalidacyjnych oraz innych zajęć, odpowiednich ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne dziecka lub ucznia (takich jak np. korygujących wady postawy, wady mowy czy innych wynikających z programu rewalidacji).
Reasumując organ II instancji uznał, że analiza dokumentacji dostarczonej przez organ I instancji , potwierdziła, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował chłopca do grupy osób z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym.
Jednocześnie organ odwoławczy zgodnie z zapisem § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno - pedagogicznych (Dz. U. 2008 r. nr 173, poz. 1072) zasięgnął opinii psychologa w celu pozyskania informacji dotyczącej poprawności ilościowej i jakościowej wyników badań psychologicznych. W wyniku tej analizy ustalono, że użyta skala inteligencji WISC-R jest trafnym narzędziem do pomiaru inteligencji, zaś najpewniejszym jej wskaźnikiem jest wynik skali pełnej. Analiza ilościowa testu WISC-R nie wskazuje na uchybienia w zakresie obliczenia poszczególnych podtestów skali słownej i niesłownej (wykonawczej). Wyniki metryczne zostały policzone prawidłowo.
Chłopiec był badany testem WISC-R dwukrotnie w dn. 29 maja 2014 r. oraz 20 sierpnia 2015r. Wynik IQ (skala pełna) uzyskany w pierwszym badaniu również wskazywał na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym. Poradnia w K. wydała jednak orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim. Jest to poprawne działanie Poradni, ponieważ Poradnia decydując się na zmianę w ocenie stopnia niepełnosprawności umysłowej nie opierała się wyłącznie na jednym badaniu, ale także na innych badaniach pedagogicznych w których wynik wyszedł obniżony. Mając na uwadze dobro dziecka i dając mu szansę na realizacje obowiązku szkolnego w klasie I wg podstawy programowej dla dzieci w normie Poradnia ma możliwość monitorowania przebiegu edukacji dziecka, czy radzi sobie w nauce. Kierując się takimi przesłankami Poradnia w K. wydała orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego tylko na 1 rok, a nie na cały etap edukacyjny (kl.I-III). Końcowo podniesiono także, że wskazywany przez rodziców chłopca test Termana, a ściślej mówiąc Skala Inteligencji Terman-Merrill, jako metoda lepsza, uznawany jest za metodę starą, nie używaną w poradniach do oceny inteligencji, gdyż nie posiada ona polskiej normalizacji i nie powinno się jej używać do wyliczania IQ. Skala nie jest rozprowadzana w Polsce legalnie przez Pracownię Testów Psychologicznych (była jeszcze w użyciu do 1984 r.), a jeżeli jest jeszcze stosowana, to tylko do uzupełnienia diagnozy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postepowania. Strona wywiodła zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 §1 k.p.a. poprzez doręczenie skarżącej wezwania na posiedzenie bez zachowania 7 dniowego terminu pomiędzy jego doręczeniem, a terminem przeprowadzenia posiedzenia Zespołu Orzekającego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu; art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 94 § 2 k.p.a. poprzez nieodroczenie posiedzenia Zespołu Orzekającego z powodów wskazanych przez stronę i przez to uniemożliwienie jej wzięcia czynnego udziału w sprawie, naruszając jej prawo do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego oraz art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.
W uzasadnieniu swoich zarzutów strona podała, że doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 k.p.a. poprzez doręczenie skarżącej wezwania na rozprawę bez zachowania 7 dniowego terminu pomiędzy jego doręczeniem, a terminem przeprowadzenia rozprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Uniemożliwiło jej to dokonanie czynności procesowych, tym bardziej, że skarżąca posiadała istotne: dokumenty, które mogłyby wpłynąć na końcową decyzję organu. Zawiadomienie o posiedzeniu Zespołu Orzekającego mającego się odbyć w dniu 21 września 2015r. o godz. 12:00, zostało doręczone mężowi - skarżącej w tym samym dniu o godz. 17:52, a zatem już po terminie posiedzenia w związku z czym zostało skarżącej odebrane prawo do czynnego udziału w posiedzeniu. Ponadto wskazano, że skarżąca informowała organ orzekający, że wraz z synem w terminie od dnia 19 września 2015r. do dnia 26 września 2015r. będą na turnusie logopedycznym, w związku z czym ustalenie terminu na 21 września 2015r. było nieuprawnione.
Strona oświadczyła ponadto, że jej zamiarem było przedłożenie opinii z dnia 10 września oraz 13 października 2015r. Dalej podniosła, że jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji w dniu 10 września 2015r. zleciła przeprowadzenie badania w Centrum Edukacji, Diagnozy i Rozwoju w J., z którego wynikało, iż globalny rozwój intelektualny syna kształtuje się na poziomie upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim. Kolejno po otrzymaniu przedmiotowej decyzji od D. Kuratora Oświaty, skarżąca w dniu 13 października 2015r ponownie zleciła przeprowadzenie kolejnych badań, które potwierdziły, iż stopień upośledzenia syna kształtuje się na poziomie lekkim, a nie jak to wynika z zaskarżonej decyzji na poziomie umiarkowanym. Wskazane naruszenie mogło mieć zatem istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że kwestię trybu rozpoznawania odwołania złożonego w niniejszej sprawie reguluje § 17 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. (Dz.U. 173, poz.1072). Przepis ten nie przewiduje udziału strony w analizie jej odwołania, w przeciwieństwie do trybu określonego w § 6 ust. 10 rozporządzenia odnoszącego się do orzekania w zakresie wniosku o wydanie orzeczenia albo opinii. Zauważono, że w tym zakresie organ I instancji dochował trybu skutecznie zawiadamiając skarżącą o terminie posiedzenia zespołu. Skarżąca jednak nie skorzystała ze swoich uprawnień procesowych .
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. , poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Sąd nie jest natomiast właściwy do oceniania decyzji z punktu widzenia słuszności czy też celowości rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 71b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 ze zm.), kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, określonych w art. 2 pkt 5. Opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego (ust. 3).
W wykonaniu delegacji ustawowej (art. 71 b ust. 6 ustawy) Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. nr 173, poz. 1072) dalej rozporządzenie. Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji musi być odniesiona do ustawy o systemie oświaty oraz do mającego zastosowanie w tej sprawie powołanego wyżej rozporządzenia
Zgodnie z wolą ustawodawcy rozporządzenie powinno uwzględniać jak najpełniejszą realizację potrzeb dziecka, a także zapewnić możliwość dostosowania form przygotowania przedszkolnego oraz form kształcenia do aktualnych możliwości psychofizycznych dziecka. Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych są organizowane i działają, na zasadach określonych w rozporządzeniu, zespoły orzekające, które wydają orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz niedostosowanej społecznie, wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, a także potrzebie indywidualnego nauczania dla dzieci i młodzieży, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły. Zespoły orzekające wydają orzeczenia na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) dziecka( § 5 ust. 1 rozporządzenia).
Wymogi formalne wniosku o wydanie orzeczenia oraz niezbędne załączniki określa § 6 rozporządzenia. Wnioskodawca winien załączyć do wniosku między innymi dokumentację uzasadniającą wniosek, w szczególności wydane przez specjalistów opinie, zaświadczenia oraz wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich (§ 6 ust. 2 i 3). Wniosek o wydanie orzeczenia albo opinii wraz z dokumentacją przewodniczący zespołu kieruje do członków zespołu oraz ustala termin posiedzenia zespołu. Przewodniczący zespołu zawiadamia wnioskodawcę o terminie posiedzenia zespołu. Wnioskodawca może wziąć udział w posiedzeniu zespołu i przedstawić swoje stanowisko (§ 6 ust.8 i 10). Na podstawie tego materiału zespół wydaje orzeczenie większością głosów a z posiedzenia sporządza się protokół, który zawiera w szczególności informację o podjętym rozstrzygnięciu wraz z uzasadnieniem oraz informację o zgłoszonym przez członka zespołu innym stanowisku dotyczącym podjętego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem. Protokół podpisują przewodniczący i członkowie zespołu. (§ 7 rozporządzenia). W przypadku uwzględnienia wniosku o wydanie orzeczenia, zespół wydaje odpowiednio orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia).
Stosownie do § 8 ust 2 w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego określa się zalecane:
1) warunki realizacji potrzeb edukacyjnych, formy stymulacji, rewalidacji, terapii, usprawniania, rozwijania potencjalnych możliwości i mocnych stron dziecka oraz inne formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
2) najkorzystniejsze dla dziecka formy kształcenia specjalnego: w przedszkolu ogólnodostępnym, w tym z oddziałami "integracyjnymi, integracyjnym albo specjalnym, szkole ogólnodostępnej, szkole integracyjnej lub oddziale integracyjnym, szkole specjalnej lub oddziale specjalnym, ośrodku rewalidacyjno – wychowawczym albo w szkole zorganizowanej w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii lub specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym.
W orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego należy wskazać wszystkie zalecane najkorzystniejsze dla danego dziecka formy kształcenia specjalnego spośród form kształcenia wymienionych w ust. 2 pkt 2.
W ocenie Sądu mając na uwadze uregulowany w przepisach ww. rozporządzenia tryb orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego organ orzekający w pierwszej instancji prawidłowo z uwzględnieniem także obowiązku zawiadomienia strony o terminie posiedzenia zespołu rozpatrzył sprawę. Natomiast w zakresie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, należy podkreślić, że Kurator jest organem jednoosobowym, niewyspecjalizowanym tak jak zespół orzekający (w skład którego, stosownie do § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia wchodzi: dyrektor poradni psychologiczno - pedagogicznej, psycholog, pedagog i lekarz, a który to skład może zostać rozszerzony o innych potrzebnych specjalistów, stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia) i może nie dysponować wiedzą specjalistyczną. Zasady oraz szczególny tryb rozpatrzenia odwołania od orzeczenia zespołu określa §17 rozporządzenia. Wnioskodawca może wnieść odwołanie do kuratora, za pośrednictwem zespołu, który wydał orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia (ust. 1) . Jeśli zaś zespół uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, uchyla zaskarżone orzeczenie i wydaje nowe (ust.2). W tym przypadku od nowego orzeczenia służy wnioskodawcy odwołanie, jeśli zaś nie wydał nowego orzeczenia jest obowiązany przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy kuratorowi oświaty w terminie 14 dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie. Po tym fakcie stosownie do § 17 ust. 5 rozporządzenia, kurator oświaty zasięga, w miarę potrzeb, opinii psychologa, pedagoga, lekarza lub innego specjalisty (§ 17 ust. 2 rozporządzenia) co jak wynika z akt sprawy zostało dokonane przez organ odwoławczy (Informacja z dnia 27 października 2015 r. z Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej nr [...]).
Będąc zatem samodzielnym organem merytorycznym, kurator oświaty posiada niezbędne środki prawne, zapewniające mu możliwość sformułowania własnej, merytorycznej oceny sprawy, lecz w zakresie wiedzy specjalistycznej bazuje on na opiniach specjalistów. W analizowanym przypadku opinia powołanego przez organ orzekający kolejnego specjalisty pedagoga stwierdza jednoznacznie że przedłożone wyniki dwukrotnych prawidłowo dokonanych badań testem WISC-R wskazują na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym. Dodatkowo w zakresie wskazanego przez rodziców chłopca testu Termana powołany przez organ II instancji specjalista wskazał, że skala inteligencji Terman – Merrill jest metodą starą (była w użyciu do 1984 r.), nieużywaną w poradniach gdyż nie posada polskiej normalizacji, a jeśli jest jeszcze stosowana to tylko do uzupełnienia diagnozy. W konsekwencji organ uznał, że syn skarżącej wymaga kształcenia specjalnego z uwagi na umiarkowany stopień niepełnosprawności. Kształcenie specjalne to edukacja dziecka wymagająca stosowania specjalnej organizacji nauki i specjalnych metod pracy. Stosowanie zwykłych metod nauki i zwykłych metod pracy nie zapewni "najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka" w zakresie edukacji. Orzeczenie takie daje natomiast dziecku ochronę i komfort w sytuacji, kiedy np. będzie czuł się zmęczony, bowiem w takim przypadku nauczyciel będzie miał podstawę skrócić czas zajęć i dostosować je do możliwości psychofizycznych chłopca. W tych okolicznościach organ orzekł o potrzebie kształcenia specjalnego, co zapewnia właściwe warunki edukacyjne dla dziecka. Skarżąca nie kwestionowała w odwołaniu, by zawarte w orzeczeniu zalecenia nie były właściwe dla potrzeb dziecka. Strona obawiała się natomiast, że zmiana upośledzenia z lekkiego na umiarkowane doprowadzi do regresu w edukacji dziecka poprzez zmianę sposobu nauczania, czy wyeliminowanie niektórych zajęć wynikających z regulacji MEN. Tymczasem co wydaje się umykać skarżącej, końcowe zalecenia zawarte w uzasadnianiu kwestionowanego przez nią orzeczenia z dnia [...] sierpnia 2015r. odnoszące się do sposobu organizacji kształcenia syna w pełni pokrywają się z wytycznymi zawartymi w orzeczeniu z dnia 2 czerwca 2014r. Niewątpliwie dla prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie przesądzające jest właściwe rozpoznanie potrzeb edukacyjnych dziecka. Konkretna jednostka chorobowa lub upośledzenie wytycza wyłącznie kierunek warunków realizacji potrzeb edukacyjnych, form stymulacji, rewalidacji, terapii, rozwoju, form kształcenia i innej pomocy. Te warunki zostały określone, stosowanie do wymogów wymienionych powyżej przepisów. Oceniono wszystkie dokumenty mające wpływ na prawidłowe załatwienie sprawy, ustosunkowując się również do dokumentów złożonych przez skarżącą. Samo zaś rozstrzygnięcie oparto na opiniach specjalistów, których ocena stanu zdrowia badanego jest dla organu wiążąca. Organ nie jest uprawniony do samodzielnej oceny schorzenia dziecka, gdyż nie posiada w tym zakresie stosownej wiedzy. Mając na uwadze opinię specjalistów, co do klinicznych objawów danego schorzenia i kierunku działań rewalidacyjnych organ orzeka czy zachodzą potrzeby do objęcia dziecka potrzebą kształcenia specjalnego. W tym zakresie w ocenie sądu organ dokonał prawidłowych ustaleń i oceny zgromadzonego materiału. Ponadto zaskarżone rozstrzygnięcie zawiera wszystkie niezbędne elementy, które są wymagane obowiązującymi przepisami – przede wszystkim określone w § 8 cytowanego rozporządzenia.
Organ orzekający w sprawie nie może kierować się odczuciem rodzica, czy nie popartym właściwie wynikiem badania o stanie zdrowia. Organ ustosunkował się do dokumentów przesłanych przez skarżącą. Osoby posiadające stosowaną wiedzę oceniły ich zawartość merytoryczną, wydając własną opinię z podaniem okoliczności przemawiających za sporządzoną w niej konkluzją. Oceniono zatem dowody zgromadzone w postępowaniu, a te nie przemawiają za zasadnością wniosku strony. osoby posiadające odpowiednie kompetencje oceniły dowody i osoby te decydują o tym czy niezbędne jest przeprowadzenie kolejnego badania z udziałem pacjenta. Wypowiadające się w sprawie jednostki uznały, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do jego oceny a ta przemawia za uznaniem potrzeby kształcenia specjalnego z uwagi na podaną przyczynę.
Odnosząc się natomiast do zaprezentowanych wyżej zarzutów skargi osadzających się na rzekomych uchybieniach procesowych w przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym, należy podzielić pogląd organu wyrażony w odpowiedzi na skargę. W istocie faktem jest, że skarżąca nie wzięła udziału w posiedzeniu komisji odbytym w trybie powołanego już § 17 ust. 1 i 4 rozporządzenia. Z akt sprawy wynika także, że zawiadomienie o terminie posiedzenia zostało doręczone na adres strony podany w odwołaniu, w terminie uniemożliwiającym stawienie się na tym posiedzeniu. Niewątpliwie jednak określona w § 17 dwustopniowa procedura odwoławcza, nie przewiduje w przeciwieństwie do regulacji § 6 ust. 10 rozporządzenia obowiązku zawiadomienia strony o terminie posiedzenia komisji czyli innymi słowy nie przewiduje udziału strony w analizie jej odwołania przez organ I instancji. Nie jest to zatem uchybienie, które mogło mieć wpływ na wynik tej sprawy. Bez przeszkód bowiem strona mogła korzystać ze swoich uprawnień procesowych, tym bardziej, że pismem z dnia 25 września 2015 r. została poinformowana, że członkowie zespołu orzekającego nie znaleźli nowych faktów rzeczowych ani formalnych w tej sprawie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W konsekwencji bowiem organ I instancji przesłał odwołanie według właściwości organowi II instancji. Zatem nic nie stało na przeszkodzie aby strona przedstawiła na tym etapie postępowania odwoławczego badania, o których wspomina w skardze. Zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] listopada 2015 r. Nie mogą zatem odnieść zamierzonego skutku zarzuty skargi oscylujące wokół naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, bowiem strona w żaden sposób nie wykazała, że zarzucane uchybienie, wobec szczegółowych regulacji rozporządzenia, pozbawiło ją możliwości dokonania konkretnych czynności procesowych.
W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05; wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r., I GSK 4/07; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., II OSK 1098/10 a także uchwała 7 sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04 dotycząca naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też nie została wydana z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, które miałby wpływ na wynik rozstrzygnięcia i wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło