IV SA/Wr 153/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.K. i Z. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie anulowania zameldowania w miejscu pobytu stałego postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem skarżących o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 6 lutego 2012 r. H. K. i Z. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Wojewody D. z dnia [...] 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie anulowania zameldowania w miejscu pobytu stałego. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowienie to zostało doręczone skarżącym w dniu 7 maja 2012 r. Pismem z dnia 20 kwietnia 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu poinformowała o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu, adwokata W.B. W dniu 10 maja 2012 r. wyznaczonemu adwokatowi z urzędu udostępniono akta sprawy. Następnie pismem z dnia 30 października 2012 r., pełnomocnik z urzędu wniósł o wyznaczenie terminu rozprawy w celu rozpoznania skargi. Skarżący małżonkowie, pismem z dnia 18 stycznia 2013 r., zawiadomili pełnomocnika z urzędu o cofnięciu - odrębnym pismem opatrzonym tą samą datą - skargi oraz wypowiedzieli pełnomocnictwo wyznaczonemu z urzędu adwokatowi (k. 133). Pełnomocnik z urzędu pismem z dnia 18 lutego 2013 r. poinformował Sąd o wypowiedzeniu mu przez skarżących pełnomocnictwa i wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Do pisma tego dołączył kserokopię powyższego pisma skarżących z dnia 18 stycznia 2013 r. Pismem z dnia 1 marca 2013 r. skarżący małżonkowie ponownie poinformowali Sąd o wypowiedzeniu, pismem z dnia 18 stycznia 2013 r., pełnomocnictwa adwokatowi z urzędu. Zarządzeniem Sądu z dnia 11 marca 2013 r. poinformowano skarżących, organ administracji i pełnomocnika tego organu oraz uczestnika postępowania o wyznaczeniu terminu rozprawy na dzień 10 kwietnia 2013 r. Pismami z dnia 29 marca 2013 r. i 6 kwietnia 2013 r. skarżący cofnęli skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem podjętym na rozprawie, w dniu 10 kwietnia 2013 r., w pkt I sentencji umorzył postępowanie sądowoadministracyjne wskutek cofnięcia skargi przez skarżących, a w pkt II sentencji przyznał adwokatowi z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi z urzędu, skarżącym małżonkom, organowi i jego pełnomocnikowi oraz uczestnikowi postępowania. Skarżący małżonkowie, pismem z dnia 17 maja 2013 r., złożyli kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w celu, jak wskazali, "napisania i złożenia skargi kasacyjnej w sprawie". Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 29 maja 2013 r. umorzono postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 15 czerwca 2013 r. skarżący wnieśli sprzeciw od wymienionego postanowienia Sądu z dnia 29 maja 2013 r. Sprzeciw ten ponowiła H. K. pismem z dnia 23 czerwca 2013 r. W sprzeciwie skarżący zakwestionowali postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 maja 2013 r., wyrazili niezadowolenie wobec adwokata przyznanego z urzędu i wnieśli o przyznanie innego pełnomocnika w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. Z treści art. 245 § 2 p.p.s.a. wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Kolejny wniosek skarżących o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest bezprzedmiotowy, gdyż z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 kwietnia 2012 r. skarżącym małżonkom zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Prawo pomocy obejmuje bowiem postępowanie rozpoznawcze i postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 p.p.s.a.). Postępowanie rozpoznawcze zaś to postępowanie które toczy się zarówno przed sądem I jak i II instancji, a więc i w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej czy też zażalenia. Faktu tego nie zmienia okoliczność, iż pismem z dnia 18 stycznia 2013 r. (k.133) skarżący wypowiedzieli pełnomocnictwo wyznaczonemu z urzędu adwokatowi. Odwołanie przez mocodawcę pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi ustanowionemu z urzędu nie skutkuje bowiem cofnięciem prawa pomocy, o którym mowa w art. 249 i 263 p.p.s.a. Czynność ta nie powoduje wyeliminowania z obrotu prawnego prawomocnego postanowienia przyznającego mu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Strona, której przyznano prawo pomocy, jeżeli ma zastrzeżenia do sposobu reprezentowania jej interesów przez wyznaczonego pełnomocnika, może zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego (w rozpoznawanej sprawie do okręgowej rady adwokackiej) ze skargą na występującego w jej imieniu pełnomocnika lub z wnioskiem o jego zmianę. Jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci ustanowienia innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. W ustawie p.p.s.a. brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił jej oczekiwań. Należy stwierdzić, że wyznaczenie adwokata (radcy prawnego) z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych, stanowi o skorzystaniu przez stronę z prawa pomocy przyznanego postanowieniem Sądu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II FZ 303/13, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych). Pełnomocnik ustanowiony z urzędu jest zatem uprawniony do podejmowania wszelkich czynności związanych ze sprawą sądowoadministracyjną, w tym do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia sądu umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne, która winna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Z tych względów kolejny wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w celu sporządzenia wspomnianej skargi kasacyjnej należało uznać za bezprzedmiotowy. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.