IV SA/Wr 153/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi A.B. reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych I.B.-B. i P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności I .uchyla zaskarżone postanowienie, II. zwraca skarżącemu kwotę 100 ( sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2020 r. I. B., działając jako przedstawiciel ustawowy syna A. B. (dalej: strona skarżąca, małoletni) wystąpiła do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. (dalej: organ I instancji) o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności syna z uwagi na zdiagnozowany u niego autyzm dziecięcy oraz afazję. Orzeczeniem z dnia [...] nr [...], organ I instancji, działając na podstawie art. 6b ust. 1 w zw. z art. 4a ust. 1 i art. 6b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2020, poz. 426 z późn. zm., dalej u.r.z.o.n.), zaliczył małoletniego do osób niepełnosprawnych (symbol 12-C) od wczesnego dzieciństwa do dnia 31 października 2023 r., wskazując jednocześnie, że wymaga on korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji (pkt 6), stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji oraz edukacji (pkt 8) oraz nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7). Odbiór powyższego orzeczenia strona potwierdziła w dniu 28 października 2020 r. Pismem z dnia 10 listopada 2020r. (data nadania w placówce pocztowej: 12 listopada 2020 r.) strona wniosła odwołanie od powyższego orzeczenia o niepełnosprawności małoletniego wskazując, że syn wymaga "stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji". Pismem z dnia 20 listopada 2020 r. organ I instancji przekazał odwołanie Wojewódzkiemu Zespołowi ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. (dalej: organ II instancji), wskazując, że odwołanie wniesiono w terminie a organ I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 u.r.z.o.n oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020, poz. 256, dalej: k.p.a.), p 19 ust. 3 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. 2018, poz. 2027), organ II instnacji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że termin do wniesienia odwołania upłynął 11 listopada 2020 r. natomiast odwołanie strona złożyła 12 listopada 2020 r., nie składając jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał również, że wydane orzeczenie zawierało prawidłowe pouczenie w przedmiocie przysługujących od niego środków odwoławczych, natomiast uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżąca: - zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących terminów wnoszenia odwołania w związku z przepisami ustawy o dniach ustawowo wolnych, - wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia (ewentualnie z ostrożności – o stwierdzenie, że odwołanie strony skarżącej zostało wniesione skutecznie w dniu 12.11.2020r., - zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, - rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności odebranego 28 października 2020 r., mijał owszem 11 listopada 2020 r. Jednakże dzień ten jest dniem ustawowo wolnym od pracy, tym samym termin do złożenia odwołania upływał w kolejnym dniu roboczym, tj. 12 listopada 2020 r. W tym dniu strona skarżąca złożyła odwołanie, co organ II instancji sam przyznaje. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przyznając , że błędnie ustalono wniesienie odwołania po terminie a wydane w tym przedmiocie postanowienie było przedwczesne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019, poz. 2167), jedynie do zbadania legalności, tj. zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw należących do kompetencji organów administracji publicznej a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. Przy czym uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325) dalej p.p.s.a. Rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zawartymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. W badanej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności. Jak wynika z treści pouczenia będącego integralną częścią orzeczenia z dnia 13 października 2020r. stronie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. w terminie 14 dni od daty doręczenia orzeczenia. Zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a. 14-dniowy termin uważa się za zachowany także wówczas, gdy przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe. Stosownie zaś do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie z art. 57 § 4 k.p.a. jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Natomiast zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. k ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. 2020, poz. 1920) – dzień 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości – jest dniem wolnym od pracy. W roku 2020 r. dzień 11 listopada wypadał w środę. Zatem termin do wniesienia odwołania mijał następnego dnia, tj. w czwartek 12 listopada 2020 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że strona skarżąca dochowała terminu do złożenia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności. Brak było więc podstaw dla wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co przyznał organ w odpowiedzi na skargę, tłumacząc się błędnym ustaleniem. Nieuzasadnione zatem zastosowanie art. 134 k.p.a. wynikało z przyjęcia przez organ, że dzień 11 listopada 2020 r. wypadający w środę nie był dniem ustawowo wolnym od pracy i tym samym niezastosowania art. 57 § 4 k.p.a. w zw. z art. 1 pkt 1 lit. k ustawy o dniach wolnych od pracy. W postępowaniu prowadzonym po uchyleniu zaskarżonego postanowienia, organ winien rozpoznać odwołanie strony skarżącej. Stwierdzając, że uchybienie organu w wskazanym wyżej zakresie miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. zobowiązany był uchylić zaskarżone postanowienie (pkt I wyroku). O zwrocie stronie skarżącej kwoty 100 zł orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a. (pkt II wyroku). Jak stanowi bowiem art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.