IV SA/Wr 154/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-06-09
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może rozpoznać wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy przypadający po okresie, w którym wniosek został złożony, i czy dochód z roku poprzedzającego okres zasiłkowy jest właściwy do ustalenia prawa do świadczeń na rok szkolny przypadający po okresie zasiłkowym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły prawo, rozpoznając wniosek o zasiłek rodzinny i dodatek na rok szkolny 2010/2011, który został złożony we wrześniu 2009 r. Organy nie wyjaśniły, jakiego okresu zasiłkowego dotyczy wniosek, ani czy możliwe jest rozpoznanie wniosku z wyprzedzeniem, a także błędnie zastosowały dochód z roku 2008 do ustalenia prawa do świadczeń na okres zasiłkowy przypadający po okresie, na który dochód ten jest właściwy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko M. S. na rok szkolny 2010/2011. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny z 2008 r. przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała zaliczenie zaległych alimentów do dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na sprzeczność między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem oraz błędne ustalenie okresu zasiłkowego i zastosowanie dochodu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonana zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...]r. nr[...], wydaną z powołaniem się na art. 20 ust. 3 w związku z art. 5 ust. 1, art. 6, art. 14 oraz art. 23, art. 24 i art. 26 ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) i art. 104 oraz 108 k.p.a., działający z upoważnienia Burmistrza Mieroszowa Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w M. odmówił przyznania B. S. na dziecko M. S. zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011.
W uzasadnieniu podał, że po rozpoznaniu wniosku z dnia 24 września 2009 r. o przyznanie na dziecko M. S prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego stwierdził, że zasiłek ten stronie nie przysługuje albowiem zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Organ ten ustalił na podstawie zaświadczeń Urzędu Skarbowego, informacji z Urzędu Skarbowego o zaległych alimentach oraz zaświadczeń o dochodach nieopodatkowanych, że rodzina strony uzyskała w roku 2008 dochód w wysokości 24 624,45 zł, który w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 1 026,02 zł i przekracza kwotę 504 zł, tj. określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego. Z uwagi na to, że miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni w roku 2008 przekroczył kwotę uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę 522,02 zł, nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy. W tej sytuacji, zdaniem tego organu, strona nie posiada uprawnień do zasiłków rodzinnych na dziecko M. S. na okres zasiłkowy 2009/2010. Organ dodał, że zgodnie z art. 8 ustawy, wymienione w nim dodatki przysługują wyłącznie do zasiłku rodzinnego. Z uwagi zaś na to, że stronie nie przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko, to nie przysługuje jej również prawo do dodatku do tegoż zasiłku.
Mając powyższe na uwadze organ ten orzekł jak w wydanej decyzji.
B. S. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując zaliczenie do dochodu rodziny wypłaconych w kwietniu 2008 roku zaległych alimentów za okres od 30 października 2007 r., zwracając jednocześnie uwagę, że kwota ta to 14 297,02 zł, a nie jak podał organ I instancji 15.049,50 zł. Jako dowód dołączyła kserokopię polecenia przelewu oraz pismo skierowane do Urzędu Skarbowego w W. Podniosła, że zaległe alimenty nie są i nie mogą być zaliczane do dochodu uzyskanego w roku, w którym zostały wypłacone w związku z czym decyzja organu I instancji, w jej ocenie, została podjęta z naruszeniem prawa.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3 pkt 1 i pkt 16, art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1 – 3 i art. 8 ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 992 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podało, że B. S. wnioskiem z dnia 24 września 2009 r. (data wpływu do organu I instancji) zwróciła się o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na córkę M. S. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w M., działając z upoważnienia Burmistrza M. (upoważnienie w aktach sprawy), po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...]r. nr [...]odmówił przyznania B. S. wnioskowanych świadczeń rodzinnych na dziecko M. S..
Od decyzji tej B. S. wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała zaliczenie do dochodu rodziny wypłaconych w kwietniu 2008 roku zaległych alimentów za okres od 30.10.2007 r., zarzucając jednocześnie, że kwota wypłacona stanowi 14 297,02 zł, a nie jak wykazuje to organ I instancji 15.049,50 zł, na dowód czego dołączyła kserokopie polecenia przelewu oraz pismo skierowane do Urzędu Skarbowego w W.. Zdaniem skarżącej, zaległe alimenty nie są i nie mogą być zaliczone do dochodu uzyskanego w roku, w którym zostały wypłacone, w związku z czym decyzja organu I instancji została podjęta z naruszeniem prawa.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że jak wynika z wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, rodzina wnioskodawczyni B. S. składa się z dwóch osób: wnioskodawczyni i dziecka M.S.ur. 14 kwietnia 1995 r., uczennicy Gimnazjum w M.. Z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W z dnia [...]r. nr [...] o wysokości dochodów uzyskanych w roku poprzedzającym okres zasiłkowy podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych wynika, że strona w 2008 roku uzyskała przychód i dochód brutto w wysokości 7 192,25 zł, podatek należny wynosił 0,00 zł, składki na ubezpieczenie społeczne 0,00 zł, a na ubezpieczenie zdrowotne 192,78 zł. Strona w 2008 roku uzyskała także dochód niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 3 030 zł. Ponadto na podstawie pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 12 listopada 2009 r. nr [...]ustaliło, że na rachunek B. S. została przekazana kwota 15 049,50 zł tytułem zaległych alimentów. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał szczegółowy sposób wyliczenia dochodu z powołaniem się na obowiązujące regulacje ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w tym art. 4 ust. 2 tej ustawy określający krąg podmiotów uprawnionych do zasiłku rodzinnego, art. 5 ust. 1 i 2 określający kwoty kryterium dochodowego z uwzględnieniem pojęcia dochodu określonego w art. 3 pkt 1 ustawy oraz sposobu obliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejszającej dochód rodziny określony wzorem (§ 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 ze zm.).
Organ ten ustalił, że wysokość dochodu osiągniętego przez rodzinę w 2008 roku podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych ustalona zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z uwzględnieniem zasady wynikającej z § 15 ust. 2 w/w rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne wynosi 6 544,95 zł. Ponieważ rodzina w 2008 roku uzyskała dochód niepodlegający opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych do w/w dochodu należy dodać ten dochód, czyli kwotę 3 030 zł i kwotę 15 049,50 zł otrzymaną z tytułu zaległych alimentów. Łączny dochód rodziny w 2008 roku wynosi: 24 624,45 zł, w tym 2 054,04 zł miesięcznie i 1026, 02 zł na osobę (24 624,45 zł : 12 miesięcy = 2 054,04 zł : 2 osoby = 1 026 zł).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego wynosi 504 zł, zatem w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 5 ust. 1 ustawy z uwagi na to, że faktyczny dochód na osobę w rodzinie jest wyższy o 522,02 zł od kryterium dochodowego. Jednocześnie zauważyło, że nie ma też w sprawie zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy z uwagi na to, że najniższy zasiłek rodzinny od dnia 1 listopada 2009r. wynosi 68 zł, a dochód na osobę w rodzinie odwołującej się jest wyższy o 454,02 zł od najniższego zasiłku rodzinnego.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji ustalając wysokość dochodu rodziny za 2008 rok prawidłowo zaliczył kwotę wypłaconych stronie w 2008 roku zaległych alimentów, bowiem zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy dochód rodziny, to przecięty miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. c tiret 17 dochodem są alimenty wypłacone na rzecz dzieci.
W odniesieniu do podniesionej w odwołaniu kwestii dotyczącej wysokości wypłaconych przez Urząd Skarbowy zaległych alimentów podało, że okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Przyjmując bowiem nawet, że zaległe alimenty zostały wypłacone w kwocie 14 297,02 zł, a nie w kwocie 15 049,50 zł, to i tak mamy w sprawie do czynienia z przekroczeniem kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń rodzinnych. Z przeprowadzonych przez ten organ wyliczeń wynika bowiem, że w takiej sytuacji dochód na osobę w rodzinie odwołującej się wynosiłby 994,66 zł, a zatem także przekraczałby dochód ustalony w art. 5 ust. 1 ustawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dodało, że z uwagi na to, że stronie nie przysługuje zasiłek rodzinny, to nie przysługuje jej także dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Dodatek ten bowiem przysługuje do zasiłku rodzinnego.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy orzekł jak w zaskarżonej decyzji.
B. S. złożyła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której domagała się uchylenia wydanych w sprawie decyzji, powołując się na zarzuty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Stosownie też do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skargę należy uwzględnić albowiem zaskarżone w sprawie decyzje naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2010 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej na dziecko M. S. zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011 wobec przekroczenia kryterium dochodowego.
Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na córkę M., będącą uczennicą Gimnazjum w M., podając we wniosku w rubryce "rozpoczęcie roku szkolnego" (str. 2 formularza wniosku), że wniosek dotyczy roku szkolnego 2010/2011. Wniosek o ustalenie w/w prawa nosi datę 24 września 2009 r. i jak wynika z akt sprawy administracyjnej, wpłynął do organu I instancji w dniu 24 września 2009 r. Rozpoznając ów wniosek organ I instancji wydaną w sprawie decyzją z dnia 18 listopada 2009 r. odmówił przyznania skarżącej na dziecko M. S. zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011. W uzasadnieniu powyższej decyzji ustalał dochód rodziny skarżącej uzyskany przez nią w roku 2008 i po ustaleniu, że dochód ten przekracza określone w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 992 ze zm.) kryterium dochodowe oraz po stwierdzeniu, że nie ma w sprawie podstaw do zastosowania art. 5 ust. 3 tej ustawy uznał, że strona nie posiada uprawnień do zasiłków rodzinnych na dziecko na okres zasiłkowy 2009/2010 oraz dodatków do tego zasiłku.
Z powyższego wynika, że w wydanej w sprawie przez organ I instancji decyzji występuje sprzeczność między rozstrzygnięciem i uzasadnieniem, albowiem rozstrzygnięcie decyzji dotyczy okresu zasiłkowego 2010/2011, a uzasadnienie decyzji odnosi się do okresu zasiłkowego 2009/2011. Organ ten nie dostrzegł, że wniosek skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dotyczy roku szkolnego 2010/2011. Nie rozważył też, czy w świetle przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stanowiących materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy dopuszczalne jest rozpoznawanie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku niejako z wyprzedzeniem, to jest np. na rok przed rozpoczęciem biegu okresu zasiłkowego. Organ ten z naruszeniem art. 7 i art. 77 § k.p.a. nie wyjaśnił też, czy strona nie wskazała omyłkowo okresu, którego wniosek dotyczy, podając zamiast roku szkolnego 2009/2010, rok szklony 2010/2011.
Powyższej sprzeczności nie dostrzegło także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., które zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wprawdzie z części wstępnej zaskarżonej decyzji wynika, że organ ten rozpatrywał odwołanie od wydanej w sprawie decyzji organu I instancji z dnia 18 listopada 2009 r. nr [...] o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko M. S. wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011, jednakże w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ten, podobnie jak organ I instancji, oceniając prawo do wnioskowanych świadczeń brał pod uwagę dochody rodziny uzyskane w roku kalendarzowym 2008, nie dostrzegając i nie rozważając możliwości złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku z rocznym wyprzedzeniem i rozpoznanie tak złożonego wniosku także z takim wyprzedzeniem przez podjęcie decyzji rozstrzygającej o prawie do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku na rok przed rozpoczęciem okresu zasiłkowego.
Powyższe uchybienia wydanych w sprawie decyzji zostały wzięte przez Sąd pod uwagę z urzędu w związku z treścią art. 134 p.p.s.a. i skutkowały konieczność uchylenia zaskarżonych w sprawie decyzji jako podjętych z istotnym naruszeniem prawa.
Zauważyć bowiem należy, że materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Ustawa ta określa zarówno warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych, zasady ustalania, jak i przyznawanie i wypłacanie tych świadczeń.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 powyższej ustawy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. Ustawa ta w art. 5 stanowi, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód na jedną osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 504 zł (ust. 1) lub 583 zł w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne (ust. 2). Zgodnie zaś z przepisem art. 6 ust. 1 ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 roku życia lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się w szkole lub szkole wyższej, jednak nie dużej niż do ukończenia 24 roku życia (art. 6 ust. 1a). W myśl art. 8 ustawy, do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułu m. in. rozpoczęcia roku szkolnego (pkt 6). Definicję dochodu rodziny zawiera art. 3 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Okres zasiłkowy został zaś zdefiniowany w art. 3 pkt 10 tej ustawy, zgodnie z którym: okres zasiłkowy oznacza okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Okres ten każdorazowo jest ustalany przez organ w decyzji ustalającej prawo do świadczenia.
Jak z powyższego wynika, w definicji okresu zasiłkowego ustawodawca określił jednocześnie granice czasowe przysługującego świadczenia. Powtórzeniem zasady okresowości świadczeń rodzinnych jest art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który w odróżnieniu od wskazanego art. 3 pkt 10 powołanej wyżej ustawy, nie reguluje kwestii materialnoprawnej jaką jest pojęcie "okresu zasiłkowego", lecz zawiera adresowany do organu nakaz ustalenia okresu zasiłkowego stanowiąc, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9 i art. 14-17. Z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika natomiast, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Kwestię zaś terminu wypłaty świadczeń rodzinnych w zależności od daty złożenia wniosku reguluje przepis art. 26 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, w świetle art. 24 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 pkt 2 i 10 ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych brak jest podstaw do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz przewidzianych ową ustawą dodatków do tego zasiłku na okres przypadający po okresie zasiłkowym, o jakim mowa w art. 3 pkt 10 w związku z art. 24 ust. 2 ustawy, to jest na okres przypadający po okresie, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Uszło uwagi organów rozpoznających wniosek skarżącej, że wszczynający w sprawie postępowanie administracyjne wniosek skarżącej z dnia 24 września 2009 r., który wpłynął do organu I instancji w tym samym dniu, dotyczył roku szkolnego 2010/2011. We wniosku tym, jak to już wyżej zauważono, skarżąca domagała się ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego na córkę M. S. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011, a więc dodatku do zasiłku rodzinnego, jednakże nie na okres zasiłkowy 2009/2010, lecz na rok szkolny 2010/2011, to jest na rok szkolny przypadający po okresie zasiłkowym, na który został złożony wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, chociaż we wniosku nie wskazała, jakiego okresu zasiłkowego dotyczy żądanie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego. Organy obu instancji rozpoznające niniejszą sprawę nie zauważyły powyższej sprzeczności i nie wyjaśniły jej zgodnie z regułami postępowania administracyjnego określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a rozpoznając sprawę, z naruszeniem art. 24 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 pkt 2 i 10 ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, nie wskazały, jakiego okresu zasiłkowego dotyczy decyzja o odmowie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego. Podały tylko, że prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego na M. S. z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, to jest prawo do dodatku będącego pochodną prawa do zasiłku rodzinnego, dotyczy roku szkolnego 2010/2011.
Ponadto z naruszeniem art. 3 pkt 2 tej ustawy, oceniając prawo skarżącej do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na M.S. z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011, brały pod uwagę dochód rodziny uzyskany w roku 2008, podczas gdy w świetle wyżej powołanych przepisów dochód ten ma wpływ na uzyskanie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na okres zasiłkowy przypadający na okres od 1 listopada 2009 r. do dnia 31 października 2010 r., jak to wynika z art. 3 pkt 2 i 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W wyroku z dnia 23 lipca 2008 r. sygn. II SA/Sz 422/08 (LEX nr 501790) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zwrócił uwagę, że: "Zasiłek rodzinny oraz pochodne od tego świadczenia dodatki należą do świadczeń o charakterze socjalnym i ze swojej istoty przysługują osobom i rodzinom znajdującym się w najtrudniejszej sytuacji dochodowej. Z tych względów postępowanie dowodowe w tych sprawach powinno być prowadzone szczególnie starannie, z uwzględnieniem zarówno sytuacji dochodowej osób ubiegających się o te świadczenia, jak zgodnie z literalnym brzmieniem obowiązujących przepisów prawa."
W sytuacji zatem jakichkolwiek wątpliwości co do zakresu składanego wniosku organ winien każdorazowo wyjaśnić wątpliwość mającą istotne znaczenie dla przedmiotu rozpatrywanej sprawy, jako okoliczność mającą wpływ na jej wynik.
Powyższe uchybienia stanowiły konieczność uchylenia wydanych w sprawie decyzji administracyjnych na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. W świetle powyższego wniesioną w sprawie skargę należało uwzględnić i uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, co orzeczono w pkt I wyroku.
Wobec niewyjaśnienia przez organy rozpoznające sprawę zakresu wniosku, to jest okresu zasiłkowego, którego wniosek dotyczy, za bezprzedmiotowe uznać należy na obecnym etapie postępowania podniesione przez skarżącą zarzuty dotyczące prawidłowości ustalenia przez organy dochodu rodziny w roku kalendarzowym 2008, skoro nie zostało w sprawie w sposób jednoznaczny ustalone, jakiego okresu zasiłkowego dotyczy wniosek skarżącej z dnia 24 września 2009 r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy ją rozpoznające winny przede wszystkim w sposób jednoznaczny ustalić okres zasiłkowy, którego dotyczy wniosek i rozpoznać go z uwzględnieniem dokonanej wyżej przez Sąd wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji (pkt II wyroku) z uwagi na to, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy wydaną przez organ I instancji decyzję odmowną, nie ma cech wykonalności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło