IV SA/Wr 158/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [..] z dnia [..], nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 26 kwietnia 2018 r. skarżący wniósł o ustanowienie pełnomocnika z Fundacji [..]. Wraz z tym pismem skarżący złożył na urzędowym formularzu z dnia 26 kwietnia 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku [..] w kwocie [..] zł miesięcznie. Dodatkowo podał, że odmówiono mu przyznania zasiłku [..] i [..]. Dwa miesiące otrzymywał zasiłek [..] w wysokości 1/3, czyli [..] zł x2 i do dnia [..] tego roku zasiłek [..] w kwocie [..] zł. Z akt innych trzech spraw skarżącego np. o sygn. IV SA/Wr 736/17 wynika ponadto, że skarżący od prawie roku żyje z powyższego zasiłku [..], a w ostatnich miesiącach z zasiłku [..] w kwocie [..] zł podwyższonego na okres do dwóch miesięcy do kwoty [..] zł. W formularzu tym wskazał także, że nie posiada domu ani innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Natomiast posiadany zasiłek nie wystarcza nawet na lekarstwa. Dane zawarte aktach administracyjnych sprawy potwierdzają ponadto, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada kwalifikacji zawodowych, jest osobą niepełnosprawną i przebywa w [..], a jego dochód stanowi wspomniany zasiłek [..] i pomoc finansowa od [..] w łącznej kwocie [..] zł. Z akt tych wynika ponadto, że skarżący nie posiada majątku i posiada orzeczenie o [..]stopniu niepełnosprawności wydane na [..] oraz, że skarżącemu zostały przyznane wcześniej inne świadczenia z pomocy społecznej, tj. zasiłki [..]. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega złożony na urzędowym formularzu z dnia 26 kwietnia 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając zatem na uwadze, że skarżący utrzymuje się z niskiego zasiłku [..] z tytułu niepełnosprawności i wsparcia finansowego oraz fakt wcześniejszego otrzymywania innych zasiłków z [..], które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej oraz brak majątku i realizację prawa do sądu, przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Odnośnie natomiast wniosku o ustanowienie pełnomocnika ze wskazanej wyżej Fundacji wyjaśnić należy, że kompetencja wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje zatem wyłącznie rozpoznanie wniosku w przedmiocie prawa pomocy i wydanie orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania stronie tego prawa. Natomiast wyznaczenie konkretnego pełnomocnika należy do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Potwierdza to treść art. 253 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym o wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, doręczając postanowienie o przyznaniu prawa pomocy. Przy czym przez właściwy organ samorządu zawodowego należy rozumieć tę radę, której terytorium działania obejmuje swoim zasięgiem obszar właściwości sądu administracyjnego, przed którym ma się toczyć lub już się toczy sprawa, w której przyznano stronie prawo pomocy obejmujące ustanowienie fachowego pełnomocnika (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2013, str. 930, por. post. WSA w Warszawie z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt IV SO/Wa 501/5, post. WSA w Warszawie z dnia 11 lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1974/15). Właściwość wojewódzkiego sądu administracyjnego określa natomiast art. 13 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym do rozpoznania sprawy właściwy jest sąd, na obszarze, którego ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Do tego właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego stosownie do art. 254 § 1 p.p.s.a. składa się wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, doręczając postanowienie o przyznaniu prawa pomocy, zwróci się w niniejszej sprawie o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do Okręgowej Rady Adwokackiej we [..] właściwej ze względu na siedzibę sądu orzekającego, przed którym toczy się niniejsza sprawa ze skargi skarżącego, w której przyznano stronie prawo pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.