IV SA/Wr 16/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-06-09
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może udostępnić dane adresowe na podstawie interesu faktycznego, jeśli wnioskodawca nie uzyskał zgody osób, których dane dotyczą, a jedynie powołuje się na potrzebę wytoczenia powództwa cywilnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły udostępnienia danych adresowych. Skarżący nie wykazał interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny, który nie został wystarczająco uwiarygodniony. Ponadto, zgodnie z art. 44h ust. 2 pkt 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, udostępnienie danych na podstawie interesu faktycznego wymaga zgody osób, których dane dotyczą, czego skarżący nie uzyskał.Stan faktyczny
R. N. złożył wniosek o udostępnienie danych adresowych M. C. i J. O., dziennikarzy, powołując się na konieczność wytoczenia przeciwko nim procesu sądowego z powodu publikacji naruszających jego dobra osobiste. Organy administracji, po uzyskaniu od M. C. i J. O. oświadczeń o niewyrażeniu zgody na udostępnienie ich adresów, odmówiły udostępnienia danych. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, argumentując posiadanie interesu prawnego w wytoczeniu powództwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych adresowych oddala skargę.
Decyzją Wojewody D. z dnia [...] października 2009r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 44h ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 139 z 2006r., poz. 993 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. N. od decyzji Burmistrza S. P. nr [...] z dnia [...] września 2009r. odmawiającej udostępnienia danych adresowych M. C. i J. O., orzeczono o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji.
W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że w dniu 1 września 2009 r. do Urzędu Miejskiego w S. P. wpłynął wniosek R. N. o udostępnienie danych adresowych M. C. i J. O.. Jako uzasadnienie swojego żądania wnioskodawca wskazał konieczność wytoczenia procesu sądowego przeciwko wskazanym osobom, będącym dziennikarzami gazety "[...]", powołując się przy tym na art. 44h ust. 2 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Po otrzymaniu od M. C. i J. O. oświadczeń o niewyrażeniu zgody na udostępnienie ich adresów, Burmistrz S. P. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. odmówił R. N. udostępnienia żądanych adresów. Od decyzji tej wnioskodawca w ustawowym terminie złożył odwołanie do Wojewody D.
Analizując całość akt sprawy Wojewoda D., stwierdził, iż organ I instancji - realizując wniosek zgodnie z treścią przepisu, na który powoływał się R. N. - uzyskał wymagane prawem oświadczenia osób, o których dane wnioskowano, odnośnie zgody na udostępnienie żądanych danych. Jednakże z dniem 15 listopada 2008 r. została zmieniona treść ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, m.in. w zakresie punktacji w art. 44h ust. 2. Zgodnie z nową punktacją dane ze zbiorów meldunkowych mogą być udostępnione "osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny" (pkt 1), a także "innym osobom i podmiotom - jeżeli uwiarygodnią one interes faktyczny w otrzymaniu danych i za zgodą osób, których dane dotyczą" (pkt 3. dawniej pkt 4), przy czym - na podstawie art. 44h ust. 9 pkt 2 - udostępnienie to następuje odpłatnie, po dołączeniu dowodu opłaty do wniosku o udostępnienie danych. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie wysokości opłat za udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych, ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych, zbioru PESEL, ogólnokrajowej ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych oraz sposobu wnoszenia tych opłat (Dz. U. nr 207 z 2008 r., poz. 1298) opłata za udostępnienie jednostkowych danych wynosi 31 zł.
Z powodu niewyrażenia przez M. C. i J. O. zgody na udostępnienie ich adresów zameldowania R. N., Burmistrz S. P. wydał merytorycznie prawidłową decyzję o odmowie udostępnienia żądanych danych adresowych. Jednakże zauważyć należy uchybienia proceduralne, które popełnił organ I instancji przy wydawaniu przedmiotowej decyzji. Po pierwsze została ona oparta na podstawie prawnej w nieaktualnym brzmieniu (wskazana wyżej zmiana punktacji). Ponadto decyzja nie została wysłana do wszystkich stron postępowania administracyjnego. Wprawdzie jest ona korzystna dla M. C. i J. O., niemniej także powinni ją otrzymać. Na marginesie zaznaczyć można również, że opłata wniesiona za udostępnienie danych nie jest opłatą skarbową. Żądane przez wnioskodawcę dane nie zostały udostępnione, dlatego też w decyzji powinna być zawarta informacja o możliwości uzyskania zwrotu uiszczonej kwoty 62 zł po złożeniu stosownego wniosku. Wskazane uchybienia proceduralne nie rzutują jednak na merytoryczne rozpatrzenie wniosku o udostępnienie danych.
Jednocześnie dodano, że wnioskodawca może złożyć do sądu pismo procesowe w sprawie wytoczenia powództwa przeciwko innym osobom nawet z niezachowaniem warunków formalnych, bowiem sytuacja taka jest uregulowana prawnie w art. 130 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. W przypadku otrzymania wezwania sądowego do uzupełnienia braków pisma, przedłożenie takiego wezwania umożliwi złożenie wniosku o udostępnienie danych w trybie art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wezwanie sądowe jest bowiem dokumentem potwierdzającym istnienie interesu prawnego w żądaniu udostępnienia danych i wówczas nie ma konieczności uzyskiwania zgody osób, których dane dotyczą.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję R. N. podniósł, że wykazał posiadanie interesu prawnego w żądaniu udostępnienia danych t.j. zamiar złożenia powództwa cywilnego przeciwko dziennikarzom, którzy w swoich publikacjach napisali nieprawdę na jego temat i zachowywali się wobec niego obraźliwie. Powyższe naraziło go, jako radnego, na utratę zaufania wyborców.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację.
O oddalenie skargi wniosła również uczestnicząca w rozprawie zainteresowana M. C.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w przedmiotowej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 44h ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), zwanej dalej: "ustawą", w sposób jednoznaczny określa zasady udostępniania danych ze zbiorów meldunkowych. Zawiera on zamknięty katalog osób prawnych i osób fizycznych uprawnionych do udostępnienia im danych ze zbiorów meldunkowych, jak też zawiera warunki, jakie powinien spełniać podmiot uprawniony do uzyskania danych.
Skarżący mógłby uzyskać dane ze zbiorów meldunkowych na podstawie art. 44h ust. 2 pkt 1 lub pkt 3 ustawy.
Art. 44h ust 2 pkt 1 ustawy stanowi, że dane ze zbiorów meldunkowych mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny, zaś art. 44h ust. 2 pkt 3 ustawy stanowi, że mogą one być udostępnione innym osobom i podmiotom - jeżeli uwiarygodnią one interes faktyczny w otrzymaniu danych i za zgodą osób, których dane dotyczą.
Skarżący nie wykazał interesu prawnego w żądaniu udostępnienia danych ze zbiorów meldunkowych, którego to interesu prawnego istotą jest - najogólniej rzecz ujmując - oparcie go na konkretnej normie prawa materialnego. Takiej normy skarżący nie podał. Taką normą nie jest, wskazywany przez organ art. 130 kodeksu postępowania cywilnego, który określa - co do zasady - czynności, jakie należy podjąć, by usunąć braki formalne pisma oraz skutki ich nie usunięcia. Jest to przepis prawa procesowego, a nie materialnego (por. wyroki WSA w Gdańsku: z dnia 17 kwietnia 2009r., III SA/Gd 417/08, Lex nr 530468, z dnia 17 grudnia 2009r., III SA/Gd 402/09, zamieszczony w CBOSA).
Organy prawidłowo uznały, że skarżącemu nie można udostępnić danych że zbiorów meldunkowych na podstawie art. 44h ust. 2 pkt 3 ustawy. Aby na podstawie tego przepisu można było udostępnić dane obie wymienione w nim przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.
Skarżący nie uwiarygodnił swojego interesu faktycznego w otrzymaniu danych ze zbiorów meldunkowych. Samo powołanie się na potrzebę przedłożenia danych adresowych jakiejś osoby w Sądzie nie oznacza uwiarygodnienia interesu faktycznego w otrzymaniu takich danych. Ponadto w sytuacji, gdy w bazie ewidencji figuruje więcej osób o takim samym imieniu i nazwisku, samo wskazanie imienia i nazwiska jest niewystarczające do jednoznacznego ustalenia tożsamości szukanej osoby - choćby w celu uzyskania jej zgody na udostępnienie danych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2009r.).
Należy ponadto zauważyć, że przepis art. 44h ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy pozostawia uznaniu organu – administratora danych osobowych adresowych – udostępnienie danych adresowych. Wskazuje na to sformułowanie, stanowiące, że w razie spełnienia przesłanek ujętych w rozważanej normie, dane "mogą być udostępnione".
Sąd podzielił argumentację organu drugiej instancji, że wytknięte przezeń uchybienia proceduralne organu pierwszej instancji – z uwagi na okoliczności sprawy – nie rzutowały na merytoryczne rozpatrzenie wniosku o udostępnienie danych adresowych.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło