IV SA/Wr 16/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-07-18
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Gabriel Węgrzyn, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, w sytuacji gdy skarżący kwestionuje istnienie obowiązku ponoszenia opłat oraz nie zostało ostatecznie rozstrzygnięte jego wniosku o zwolnienie z tych opłat?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 77 § 1 k.p.a. Brak było w aktach sprawy dowodów na istnienie umowy zobowiązującej skarżącego do ponoszenia opłat, a także nie zostało ostatecznie rozstrzygnięte jego wniosku o zwolnienie z opłat, co ma istotne znaczenie dla ustalenia obowiązku zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez gminę. Ponadto, prowadzenie ustaleń w zakresie sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego było zbędne w kontekście przedmiotu postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, ustalającą wysokość należności podlegającej zwrotowi przez skarżącego M. G. z tytułu opłaty za pobyt jego matki w domu pomocy społecznej, wniesionej zastępczo przez Gminę J. Skarżący kwestionował istnienie obowiązku ponoszenia opłat, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym przepisów unijnych i Konstytucji RP, a także nierozpoznanie jego wniosku o zwolnienie z opłat. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt IV SA/Wr 16/17 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 18 lipca 2018 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, , Sędziowie:, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 r., sprawy ze skargi M. G., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., z dnia [...] października 2016 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu opłaty za pobyt matki w domu pomocy społecznej oraz, orzeczenie o zwrocie należności w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się decyzji, , I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji;, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącego kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.,
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] października 2016 r. po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta J., Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J., w przedmiocie:
1. ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi przez M. G. w kwocie [...] zł z tytułu opłaty za pobyt matki A. G. w Domu Pomocy Społecznej w J., filia M., wniesionej zastępczo przez Gminę J., w okresie od [...] 2015 r. do [...] 2015 r.,
2. orzeczenia o zwrocie należności w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że problematykę opłat za pobyt w domu pomocy społecznej regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 930 z późn. zm.). Organ powołał też treść art. 54 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 103 ust. 2 i art. 104 ust. 1 i 3.
Stwierdził, że w świetle powyższych uregulowań, stwierdzić należy, iż zasadą jest, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Powołany art. 61 ust. 1 ustawy wskazuje enumeratywnie krąg podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Dla mieszkańca ustala się opłatę odpowiadającą średniemu kosztowi utrzymania, następnie określa się kwotę, którą jest on w stanie ponieść - maksymalnie 70% jego dochodu. W przypadku niemożności uiszczenia pełnej opłaty przez pensjonariusza cały lub częściowy koszt pobytu w domu pokrywają: małżonek, zstępni i w ostatniej kolejności wstępni, pod warunkiem spełnienia kryterium dochodowego. Trzeba zaznaczyć, że obowiązki małżonka i krewnych są zależne od ich sytuacji dochodowej. Skonkretyzowanie obowiązku członka rodziny następuje na podstawie umowy zawartej z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej, w oparciu o postanowienia art. 103 ust. 2 ustawy. W przypadku nie wywiązania się przez członka rodziny z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt pensjonariusza w domu pomocy społecznej, ustawodawca zobowiązał gminę do zastępczego wykonania powyższego obowiązku.
W przedmiotowej sprawie ustalono, że M. G. na podstawie umowy o ustalenie wysokości świadczonej pomocy na rzecz osoby przebywającej w domu pomocy społecznej, zawartej w [...] lutego 2010 r. na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zobowiązał się do ponoszenia opłaty za pobyt matki A. G. w Domu Pomocy Społecznej w J. w wysokości [...] zł miesięcznie, począwszy od [...] 2010 r., tj. od daty umieszczenia matki w placówce. Umowa zawarta została na czas nie określony. Natomiast zgodnie z § 5 umowy, w przypadku niewywiązywania się zobowiązanego z obowiązku opłaty za pobyt matki w domu pomocy społecznej, opłatę tę zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków. Z uwagi na nie wywiązywanie się M. G. z przyjętego obowiązku, odpłatność za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej w J. zastępczo wnosiła Gmina J. odpowiednio w wysokości: lipiec 2015 r. – [...] zł, sierpień 2015 r. – [...] zł, wrzesień 2015 r. – [...] zł, październik 2015 r. – [...] zł, listopad 2015 r. – [...] zł, grudzień 2015 r. – [...] zł, do czego była zobowiązana na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy. Łączna wartość opłat wniesionych zastępczo przez Ośrodek Pomocy Społecznej w J. wyniosła [...] zł. Z tego tytułu, zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy, gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków.
Niesporne są okoliczności zawarcia w dniu [...] lutego 2010 r. umowy oraz zastępczego ponoszenia opłat przez Gminę J. w okresie od [...] 2015 r. do [...] 2015 r., w łącznej wysokości [...] zł.
Organ podał, że w toku rozpatrywania sprawy przeprowadzony został w dniu
[...] sierpnia 2016 r. rodzinny wywiad środowiskowy, w wyniku którego ustalono, że M. G. mieszka w [...] wraz z żoną M. G., z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Ustalono również, że łączny dochód rodziny stanowi wynagrodzenie M. G. w wysokości [...] zł, czyli dochód na osobę w rodzinie stanowi kwotę [...] zł. Stałe wydatki miesięczne na mieszkanie i utrzymanie rodziny to: kredyt na dom [...] euro, ogrzewanie [...] euro, prąd [...] euro. woda [...] euro, ścieki, podatek i dodatkowe opłaty związane z utrzymaniem mieszkania
[...] euro. Powyższe okoliczności stanowiły podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
W ocenie składu orzekającego Kolegium w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. Organ pierwszej instancji w toku ponownego rozpatrywania sprawy wyjaśnił wszystkie okoliczności mogące mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia i na ich podstawie wydał zgodną z obowiązującymi przepisami prawa decyzję.
Odpowiadając na zarzut odwołania Kolegium podzieliło stanowisko przyjęte przez NSA w wyroku z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1801/14, również ze skargi M. G. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w ustaleniu sytuacji dochodowej rodziny strony na podstawie przepisów art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, które w ocenie skarżącego ograniczają prawa sformułowane w art. 18, art. 20 i art. 21 oraz art. 45 TFUE pracowników tzw. trans granicznych. Sąd w wyżej wymienionym wyroku stwierdził, że nie dostrzega wątpliwości, co do ewentualnych sprzeczności regulacji prawa polskiego w tej materii z prawem unijnym, nawet przy uwzględnieniu argumentów podniesionych przez skarżącego. Podkreślił, że niewątpliwie inne są koszty utrzymania w każdym kraju, wszak inne są również zarobki i dochody oraz możliwości. To jednak ostatecznie nie ma znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy, czyli obowiązku zwrotu opłaty za pobyt A. G. w domu pomocy społecznej, ustalonej na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Odnośnie zarzutu skarżącego nierozpoznania wniosku z dnia [...] października 2015 r. o zwolnienie z opłat i rozwiązanie umowy z dnia [...] lutego 2010 r. organ zauważył, iż w wywiadzie środowiskowym M. G. nie wskazał, że w sprawie zachodzą szczególne okoliczności o jakich mowa w art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, które mogły stanowić podstawę do zastosowania jednej z określonych w tym przepisie ulg.
Podkreślił, iż okoliczności dotyczące powstania obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt A. G. w domu pomocy społecznej na podstawie umowy z dnia [...] lutego 2010 r. oraz wniosku M. G. o rozwiązanie tej umowy i zastosowanie całkowitego zwolnienia z opłaty określonej powyższą umową nie są przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego, wszczętego z urzędu, dotyczy jedynie zwrotu wydatków wniesionych zastępczo przez Gminę J., w postaci opłaty za pobyt mieszkańca A. G. w domu pomocy społecznej, za okres od [...] 2015 r. do [...] 2015 r.
Skargę na powyższą decyzję złożył M. G., zarzucił jej:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
– art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 930) oraz art. 64 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, w zw. z art. 18, art. 20, art. 21, art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 202 z 7 czerwca 2016 r., s. 47), poprzez zastosowanie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie nieuwzględniającego różnicy w kosztach utrzymania wynikającej z zamieszkiwania w innym państwie członkowskim ani zwiększonych kosztów uzyskania przychodu, wynikających z zamieszkiwania w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie miejsca zatrudnienia, jak również poprzez odmowę zwolnienia z opłaty ze względu na wystąpienie uzasadnionej okoliczności, która to odmowa jest skutkiem niedokonania prounijnej wykładni prawa krajowego;
– art. 30, art. 32, art. 47 i art. 65 Konstytucji RP, art. 8 i art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), art. 1 i art. 16 Europejskiej Karty Społecznej, sporządzonej w Turynie dnia 18 października 1961 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 8, poz. 67), art. 1, art. 7, art. 15, art. 20, art. 21, art. 33 i art. 45 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 202 z 7.6.2016 r., s. 389), gwarantujących prawo do niedyskryminacji, prawo do ochrony godności, prawo do ochrony rodziny, wolność wyboru zawodu i prawo do podejmowania i wykonywania pracy, prawo do swobodnego przemieszczania się, w szczególności w charakterze pracownika, poprzez odmowę dokonania wykładni przepisów ustawy o pomocy społecznej w sposób zgodny z wymienionymi prawami i wolnościami skarżącego.
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
– art. 6, art. 8 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez działanie bez podstawy prawnej w postaci decyzji opartej na prawie krajowym i bezpośrednio stosowanych przepisów prawa UE oraz przyjęcie przez organ, że organowi wolno nie znać i nie stosować prawa Unii Europejskiej, jak również nie stosować przepisów prawnych gwarantujących podstawowe prawa i wolności jednostki w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o pomocy społecznej;
– art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, tj. odmowę wnikliwej analizy akt sprawy i argumentacji skarżącego.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o przedstawienie Trybunałowi Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego o następującej treści: czy art. 18, art. 20, art. 21 i art. 45 TFUE sprzeciwiają się regulacji krajowej takiej, jak art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, przewidującej stosowanie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie nieuwzględniającego różnicy w kosztach utrzymania wynikającej z zamieszkiwania w innym państwie członkowskim ani zwiększonych kosztów uzyskania przychodu, wynikających z zamieszkiwania w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie miejsca zatrudnienia (wniosek sformułowany także w sprawie ze skargi M. G. na decyzję SKO w L. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 507/16).
Na rozprawie w dniu [...] lipca 2018 r. pełnomocnik ponownie zarzucił, że nie został rozpoznany prawomocnie wniosek skarżącego z dnia [...] października 2015 r. o zwolnienie z opłat, za pobyt matki w domu pomocy społecznej i rozwiązanie umowy z dnia [...] lutego 2010 r. W tej sprawie w czerwcu 2018 r. zapadła decyzja organu I instancji, od której skarżący złożył odwołanie.
Ponadto podniosła, że skarżący dopiero po śmierci matki, w jej rzeczach znalazł decyzję o wysokości ponoszonych przez nią opłat za dom opieki społecznej. Wcześniej organ nie doręczył mu tej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola sprawowana w wyżej wskazanym zakresie daje podstawy do uznania, że zaskarżona decyzja zawiera wady, które uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2016 r. utrzymująca, w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...] sierpnia 2016 r. ustalającą wysokość należności podlegającej zwrotowi przez skarżącego w kwocie [...] zł z tytułu opłaty za pobyt matki w domu Opieki Społecznej w J., wniesionej zastępczo przez Gminę J., w okresie od [...] 2015 r. do [...] 2015 r.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 104 ust. 3 i art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.) – dalej ustawa.
Wskazany wyżej art. 104 w ust. 1 ustawy stanowi, że gminie przysługuje prawo do dochodzenia zwrotu wydatków poniesionych w związku z niewywiązywaniem się osób, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a ustawy, z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, przy czym wysokość należności podlegających zwrotowi oraz terminy ich zwrotu ustala się w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie zaś z art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy, opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:
a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,
b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że rozstrzygając w przedmiocie zwrotu opłat wniesionych zastępczo należy ustalić osobę zobowiązaną do ponoszenia opłat, okoliczność niewywiązywania się z tego obowiązku oraz fakt ich zastępczego poniesienia przez gminę.
Skarżący nie podnosił zarzutu, że Gmina J. nie poniosła zastępczo kosztów za pobyt jego matki w DPS. W okolicznościach sprawy zasadny jest natomiast zarzut w zakresie spoczywającego na nim obowiązku ponoszenia opłat.
Sąd po pierwsze zauważa, że w aktach sprawy nie ma umowy, na którą powołuje się organ, a która konkretyzować miała obowiązki skarżącego związane z ponoszeniem opłat za pobyt matki strony w DPS. Okoliczność, że skarżący potwierdza zawarcie takiej umowy nie zwalniała organu z obowiązku przeprowadzenia dowodu na okoliczność zawarcia umowy oraz treści jej postanowień, tym bardziej, że organ wyciągał z niej zasadnicze dla rozstrzygnięcia sprawy skutki prawne. Braki dowodowe w tym zakresie
stanowią istotne naruszenie art. 77 § 1 kpa.
Ponadto ze skargi wynika, że wydana została decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt w DPS), którą skarżący odnalazł w rzeczach matki po jej śmierci. Tymczasem w aktach administracyjnych nie ma jakiejkolwiek wzmianki o jej wydaniu. Organ pominął również tę kwestię w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę. Jeżeli zaś w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego okazałoby się, że taka decyzja została wydana i rodzi skutki prawne, to bezdyskusyjne staje się zagadnienie istnienia obowiązku ponoszenia opłat, które jest przecież zasadniczym dylematem w niniejszej sprawie. Braki dowodowe w tym zakresie stanowią istotne naruszenie art. 77 § 1 kpa.
Sąd nie mógł też podzielić stanowiska wyrażonego w zakwestionowanej decyzji wskazującego, że sprawa zwolnienia skarżącego z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w DPS nie ma znaczenia dla sprawy dochodzenie zwrotu wydatków poniesionych zastępczo. Sąd zauważył, że zwolnienie takie rodzi skutek w postaci ustania obowiązku ponoszenia opłat, co ma znaczenie dla sprawy dochodzenia zwrotu wydatków poniesionych zastępczo. Jeśli bowiem skarżący zostałby zwolniony z obowiązku ponoszenia opłat, to nie można przecież dochodzić od niego zwrotu wydatków poniesionych zastępczo. Źródłem bowiem ponoszenia opłaty jak i zwrotu poniesionych zastępczo wydatków jest ten sam obowiązek. Zwolnienie więc konkretnej osoby z tego obowiązku oznacza bezprzedmiotowość żądania od niej zwrotu wydatków. Prawo ubiegania się o takie zwolnienie przewiduje przepis art. 64 ustawy. Pozwala on na zasadzie uznania administracyjnego zwolnić częściowo lub całkowicie osoby wnoszące opłaty za pobyt w DPS. Skarżący złożył wniosek o zwolnienie pismem z [...] października 2015 r. żądając zwolnienia go z opłat w trybie art. 64 ustawy. Tutejszy Sąd nakazał odrębne rozpoznanie tego wniosku w wyroku z 7 marca 2017 r. (sygn. akt 507/16). Zarówno w odwołaniu skierowanym do organu jaki i w skardze podniesiono, że wniosek ten nie został ostatecznie rozpatrzony. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego poinformowała, że w czerwcu 2018 r. organ I instancji rozpatrzył ten wniosek, ale skarżący od powyższej decyzji złożył odwołanie.
Pomimo to, zakwestionowaną decyzją organ ostatecznie rozstrzygnął o obowiązku zwrotu wydatków poniesionych zastępczo nie przeprowadzając uprzednio ustaleń w zakresie stanu sprawy zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia opłat, czy kierunku rozstrzygnięcia. Braki dowodowe w tym zakresie stanowią istotne naruszenie art. 77 § 1 kpa.
Niezrozumiałe jest również dokonywanie przez organ w niniejszej sprawie ustaleń w zakresie sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego. Skoro bowiem ustalenia w sprawie wymagała okoliczność istnienia po stronie skarżącego obowiązku ponoszenia opłat, okoliczność niewywiązania się z tego obowiązku oraz fakt zastępczego poniesienia opłat przez Gminę J., to zbędne są ustalenia w zakresie sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego. Przedmiotem rozstrzygnięcia było przecież ustalenie należności podlegającej zwrotowi (art. 104 ust. 3 ustawy), a nie odstąpienie od jej ustalenia (art. 104 ust. 4 ustawy). W konsekwencji prowadzenie dowodów na okoliczność sytuacji majątkowo - rodzinnej skarżącego sprzeczne było z zasadą prostoty i szybkości postępowania (art. 12 kpa).
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) - dalej "ppsa".
Rozpatrując sprawę ponownie należy dokonać ustaleń na okoliczność istnienia obowiązku ponoszenia przez skarżącego opłat, w tym na okoliczność wydania decyzji ustalającej opłatę oraz zawarcia przez skarżącego umowy przewidzianej w art. 103 ustawy. Należy również ustalić treść ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie zwolnienia skarżącego z obowiązku ponoszenia opłat.
Z uwagi na procesowy charakter stwierdzonych przez Sąd uchybień przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutów skargi podnoszących naruszenie przepisów prawa materialnego.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa, uwzględniając poniesione przez skarżącego celowe koszty w kwocie 480 zł, na które składa się opłata za czynności radcy prawnego w sprawie (art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U. z 2016 r., poz. 1667).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło