IV SA/Wr 160/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wraz ze skargą na oznaczoną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie przyznania świadczeń alimentacyjnych E. P. ( dalej skarżąca) reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do wniosku wskazano, że uzasadnia go trudna sytuacja materialna skarżącej. Podniesiono, że kontynuowanie postępowania o zwrot pobranych świadczeń naraziłoby skarżącą na dalsze koszty egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej – "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Na stronie, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa obowiązek przedstawienia Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Należy przyjąć, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie niemożność uwzględnienia wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wynikała nie tylko z faktu nieuprawdopodobnienia przez stronę w uzasadnieniu wniosku istnienia okoliczności, do których nawiązuje art. 61 § 3 p.p.s.a., ale także z charakteru prawnego decyzji, której rozpoznawany wniosek dotyczył. Rozważając zasadność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podnieść należy, że wstrzymaniu podlegają tylko takie akty i czynności organów, które nadają się do wykonania, a więc akty zobowiązujące, ustalające dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, akty, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz akty, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Co do zasady, z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...]grudnia 2015 r., którą w wyniku ponownego rozpoznania wniosku skarżącej na podstawie art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. : w pkt 1 – uchylono decyzję nr [...] z dnia [...] października 2014 r. (przyznającą świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 380 zł za okres od 1 października 2014 r. do 30 października 2015 r.); w pkt 2 przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego wnioskowane na osobę uprawnioną K. N. w kwocie 380 zł w okresie od 1 grudnia 2014 r. do 31 lipca 2015 r.; w pkt 3 odmówiono świadczenie z funduszu alimentacyjnego wnioskowane na osobę uprawnioną K. N. w okresie od 1 grudnia 2014 r. do 31 lipca 2015 r.; w pkt 4 przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego wnioskowane na osobę uprawnioną K. N. w kwocie 380 zł miesięcznie w okresie od 1 sierpnia 2015 r. do 30 września 2015 r. Decyzja ta nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje stronie wykonania jakiegokolwiek obowiązku, ani nie ustal powinności określonego zachowania tym bardziej, że świadczenia za cały wskazany okres zostały już wypłacone skarżącej. W konsekwencji, rozstrzygnięcia zawarte w przedmiotowej decyzji nie skutkują dla skarżącej niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Takie skutki powstać mogą dopiero w wyniku wydania odrębnej decyzji, orzekającej o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów, na mocy art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na marginesie należy jeszcze wspomnieć, w kontekście powołanej przez pełnomocnika trudnej sytuacji materialnej strony, że nawet gdyby przedmiotem skargi była w istocie decyzja nakładająca obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, że fakt egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu owej trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., II FSK 2752/11, LEX nr 1069889). Podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2015 r., II GZ 481/15, CBOSA).