IV SA/Wr 160/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-07-18
Skład orzekający: Wanda Wiatkowska - Ilków, Ireneusz Dukiel, Mirosława Rozbicka – Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja wydana w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.) przez pracownika organu, który brał udział w wydaniu decyzji pierwszej instancji, jest zgodna z prawem, jeśli pracownik ten nie jest piastunem funkcji organu?Ratio decidendi
Decyzja wydana w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez pracownika organu, który brał udział w wydaniu decyzji pierwszej instancji, narusza art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. i stanowi podstawę do uchylenia tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Zasada wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu, w którym brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, ma zastosowanie również w przypadku dwukrotnego rozpoznawania sprawy przez ten sam organ, chyba że decyzję wydaje piastun funkcji organu osobiście.Stan faktyczny
Skarżąca A. Ż. wniosła o uchylenie decyzji Rektora Politechniki W. odmawiającej jej zwiększenia stypendium doktoranckiego z tytułu dotacji podmiotowej. Decyzja ta została wydana przez Prorektora działającego z upoważnienia Rektora, podobnie jak decyzja organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie obu decyzji przez tę samą osobę i komisję. Sąd uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając, że prorektor, nie będąc piastunem organu, podlegał wyłączeniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Rektora Politechniki W. z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. Zasądzono od Rektora Politechniki W. na rzecz skarżącej A. Ż. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Rektora Politechniki W.j z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwiększenia stypendium doktoranckiego z tytułu dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rektora Politechniki W. na rzecz skarżącej A. Ż. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] wydaną z powołaniem się na przepisy art. 200a ust. 1ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) oraz Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych na stacjonarnych studiach doktoranckich w Politechnice W. (Zarządzenie Wewnętrzne nr 48/2014 z dnia 20.05.2014 , dalej: ZW nr 48/2014 z dnia 20.05.2014), po zaopiniowaniu przez doktorancką komisję stypendialną Wydziału Architektury wniosków doktorantów o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych oraz po przekazaniu przez doktorancką komisję stypendialną listy rankingowej, na której wskazano grupę 30% najlepszych doktorantów na 4 roku studiów doktoranckich , Prorektor Politechniki W. – działający z upoważnienia Rektora Politechniki W. - nie przyznał A. Ż. (dalej: strona , skarżąca), doktorantce 4 roku studiów doktoranckich na Wydziale Architektury, zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że na podstawie dokonanej zgodnie z Regulaminem przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych na stacjonarnych studiach doktoranckich w Politechnice W. (ZW nr 48/2014 z dnia 20.05.2014.) oceny złożonego wniosku doktorantka uzyskała 12 pozycję na liście rankingowej. Dalej organ wyjaśnił ,że zgodnie z ustalonymi dla Wydziału Architektury w ZW nr 130/2016 z dnia 13 października 2016 liczbami doktorantów na poszczególnych latach 1 - 4 studiów doktoranckich oraz będących w okresie przedłużenia odbywania studiów doktoranckich, którym może zostać przyznane zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla grup do 30% najlepszych doktorantów, w odniesieniu do 4 roku studiów doktoranckich wyłącznie doktoranci wykazani na pozycjach od 1 do 5 byli rekomendowani do przyznania stypendium.
Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (nazwany odwołaniem od decyzji w sprawie nie przyznania stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych) , podnosząc następujące zarzuty :
1/ brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych we wniosku.
2/ brak stosowania się do przyjętych wydziałowych wytycznych do wniosku o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w roku akademickim 2016-2017 przy ocenie złożonego przeze mnie wniosku.
3/ brak zakończenia oceniania wniosku stypendialnego.
Według strony wynikające z powyższego celowego niedokończenia oceniania wniosku oraz nienaliczenia punktów, spowodowały kwalifikację złożonego przez nią wniosku stypendialnego poza minimalną liczbą (5) doktorantów na 4 roku na Wydziale Architektury Politechniki W..
Prorektor Politechniki W. – działający z upoważnienia Rektora Politechniki W.- decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej odnosząc się do zarzutów strony stwierdził , że w sprawie daty przyznania wyróżnienia Rektora Politechniki W. po zapoznaniu się z wyjaśnieniem złożonym przez doktorantkę, Komisja postanowiła przyznać jej 4 punkty. Dalej wskazał ,że wszystkie zgłoszone przez doktorantkę we wniosku zadania projektowe w obrębie dwóch budynków, uznane zostały przez Komisję, po uzyskaniu na prośbę kierownika Studiów Doktoranckich na Wydziale Architektury wyjaśnień doktorantki jako dwa projekty wykonywane w wieloosobowych zespołach. W ocenie dorobku projektowego doktorantki przyjęto takie same kryteria, jakie zostały zastosowane wobec innych doktorantów. Zarazem takie same, jakie przy ocenie dorobku projektowego stosowane są wobec pracowników Wydziału Architektury. Zdaniem Komisji wniosek oceniony został prawidłowo (naniesione na wniosku uwagi ołówkiem (np. znaki zapytania) miały charakter pomocniczy i nie oznaczają braku zakończenia oceny wniosku. Jedynie poz. 36, 37 w p. 11 można uznać za pomyłkowo pominięte, co pozwala przyznać stronie 2 x 0,5 punktu.
Podsumowując, Komisja podtrzymała swoją decyzję i stwierdziła, że wniosek doktorantki (za wyjątkiem p. 8 oraz 11, podpunkty 36 i 37, za które Komisja przyznała Jej łącznie 5 pkt.) został oceniony prawidłowo. Po ponownej, zgodnej z Regulaminem przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych na stacjonarnych studiach doktoranckich w Politechnice W. (ZW nr 48/2014 z dnia 20 maja 2014 r. ze zm.) ocenie złożonego wniosku, oraz przy uwzględnieniu określonej w ZW nr 130/2016 z dnia 13 października 2016 r. liczby zwiększenia stypendiów doktoranckich z rezerwy Rektora, organ stwierdził, że doktorantka otrzymała 34,49 punktów, co pozwoliło jej na zajęcie 12 miejsca na liście rankingowej doktorantów będących na czwartym roku studiów. Liczba miejsc stypendialnych wyniosła pięć. Wobec powyższego zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej nie przyznano.
Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji. Skarga oparta została na zarzucie naruszenia przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik sprawy , a to :
- art. 24 § 1 pkt 5 k. p. a. poprzez wydanie decyzji pierwszej i drugiej instancji przez tę samą osobę i komisję,
-art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego i samodzielnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezastosowanie i dowolność w wydaniu decyzji oraz poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika jaki stan faktyczny i prawny został ustalony przez organ.
W odpowiedzi na skargą organ wniósł o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stwierdził , że wskazane naruszenie nie miało miejsca ,gdyż Rektor Politechniki W., na podstawie pełnomocnictwa z dnia 01.09.2016 r. upoważnił Prorektora ds. Nauczania, prof. [...], do załatwiania, należących do kompetencji Rektora, spraw związanych ze stypendiami doktoranckimi oraz zwiększeniami stypendium doktoranckiego z dotacji na dofinansowanie zadań projakościowych. Pełnomocnictwo obejmuje upoważnienie do rozpatrywania wniosków o przydzielenie stypendium, a także do rozpatrywania wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy, w tym do wydawania decyzji w wyżej wymienionych sprawach. W tym zakresie wskazał ,że postępowanie uregulowane w art. 127 § 3 k.p.a. nie jest klasycznym postępowaniem dwuinstancyjnym obejmującym działanie organów niższej i wyższej instancji, z uwagi na fakt, iż sprawę na skutek wniesienia przez stronę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rozpoznaje ten sam organ, który wydał skarżoną tymże wnioskiem decyzję uprzednio. Organem uprawnionym do wydania decyzji był Rektor, który na podstawie wyżej wymienionego pełnomocnictwa upoważnił Prorektora ds. Nauczania do rozpoznania w jego imieniu tego typu spraw. W przedmiotowej sprawie Prorektor ds. Nauczania działał w charakterze organu, a zatem nie podlegał wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. W tym przypadku decyzję po złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wydaje ten sam organ, więc podpisywanie decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę, która podpisała decyzje wydaną w I instancji nie stanowi naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Z kolei odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 k.p.a. organ wskazał ,że zwracał się do skarżącej w celu złożenia wyjaśnień w zakresie złożonego przez nią wniosku , a następnie dokonał analizy zebranego materiału i komisja przyznała skarżącej dodatkowe 4 punkty . Działanie to zaprzecza tezie skarżącej , jakoby organ nie rozważył całokształtu materiału dowodowego w sprawie. Wydając zaś decyzję administracyjną organ korzystał z zasady swobodnej oceny dowodów. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. organ stwierdził ,że w sposób wystarczający wskazał, jakim dowodom dał wiarę, czego konsekwencją było przyznanie doktorantce dodatkowych punktów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz.1647 ze zm. ). A zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm. ) ( zwanej dalej p.p.s.a.). Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a.
Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że jest ona obarczoną wadą , wynikającą z naruszenia zasad i przepisów postępowania , skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego . Uprawniony bowiem jest najdalej idący zarzut skargi , podnoszący naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Przedmiotem skargi w analizowanej sprawie jest decyzja Rektora Politechniki W. z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] odmawiającą przyznania skarżącej jako doktorantce 4 roku studiów doktoranckich na Wydziale Architektury, zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych. Obydwie powyższe decyzje wydane zostały przez działającego w imieniu Rektora Politechniki W. , prorektora prof. [...]. Stosownie do art. 200a ust. 1 w zw. art.200 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym uprawnienie do wydawania decyzji o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości przyznano m.in. rektorowi. Przepis art. 60 ust.6 powołanej wyżej ustawy stanowi ,że rektor jest jednoosobowym organem uczelni i podejmuje on decyzje we wszystkich sprawach uczelni , co wynika z art. 66 ust. 2 tej ustawy . Zgodnie natomiast z regulacją zawartą w art. 207 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. , co oznacza , że od decyzji rektora przysługuje stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stosownie do art. 127 § 3 k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, które to z kolei w art. 140 k.p.a. odsyłają w sprawach nieuregulowanych do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.
Z przytoczonych przepisów wynika , że organ rozpatrujący sprawę w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązany jest do stosowania przepisów wspólnych wszystkim postępowaniom , zawartych w Dziale I Kodeksu postepowania administracyjnego , zatytułowanym "Przepisy ogólne". W dziale tym znajduje się art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowiący ,że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W tym miejscu wskazać należy, że takie brzmienie cytowany przepis uzyskał z dniem 11 kwietnia 2011 r. w wyniku nowelizacji wprowadzonej na podstawie art. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011, Nr 6, poz. 18 ze zm.). W uzasadnieniu projektu powołanej wyżej ustawy wskazano, że " celem tej nowelizacji jest wyłączenie pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zarówno pracowników organu I instancji, jak również pracowników ministerstw i urzędów centralnych, którzy przygotowują i podpisują decyzje ministrów i kierowników urzędów centralnych wydawanych na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy".
Wymaga też podkreślenia ,że zasada wyłączenia pracownika od udziału w sprawie w wyższej instancji stanowi dla strony gwarancję procesową bezstronnego, dwukrotnego rozpoznania sprawy, zgodnie z ogólną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, sformułowaną w art. 15 k.p.a. Realizacja tej zasady ma na celu zapewnić, że nikt nie będzie sędzią we własnej sprawie, gdyż z wydanym poprzednio rozstrzygnięciem zwykle się identyfikuje przy jego ponownej ocenie ( zob. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06 dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Regulacja ta służy stworzeniu warunków przyczyniających się do wyeliminowania wszelkich wątpliwości co do bezstronności organu administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości ,że przepisy regulujące wyłączenie pracownika organu administracji od ponownego rozpatrzenia tej samej sprawy pełnią funkcję gwarancji bezstronności i obiektywizmu przy rozpatrywaniu sprawy, a także służą zwiększeniu zaufania do organów administracji. Pracownik organu administracji biorący już wcześniej udział w czynnościach postępowania administracyjnego, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy mógłby być determinowany wcześniej już zajętym stanowiskiem, ma on już bowiem określony pogląd na stan faktyczny sprawy i sposób rozstrzygnięcia tej sprawy. W sytuacji więc gdy ten sam pracownik organu ponownie rozpatruje tą samą sprawę, mogą pojawić się uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego pracownika.
W tym miejscu zasygnalizować jedynie należy ,że zagadnienie dotyczące stosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. uprzednio wywoływało rozbieżności w orzecznictwie sądowo-administracyjnym. Na tym tle wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GSP 2/06, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07, a także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów w wyroku z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OPS 2/09 (ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 60). Według powołanej wyżej uchwały, przepisy o wyłączeniu pracownika powinny mieć zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego, jak również do osoby piastującej funkcję organu, gdyż w sytuacji, gdy dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ, trzeba bezwzględnie oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika. Jednocześnie w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/0 przyjęto ,że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Z uchwały tej wynika, że osoba której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tą samą osobę jest wyłącznie piastun funkcji ministra, przy czym podgląd wyrażony w tej uchwale ma zastosowanie również do innych jednoosobowych organów administracji.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt SK 3/11 rozstrzygnął wątpliwości co do wykładni przepisów w tym zakresie i orzekł, że art. 127 § 3 w związku z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza osoby piastującej funkcję monokratycznego organu centralnej administracji rządowej od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy osoba ta wydała zaskarżoną decyzję, jest zgodny z art. 78 w zw. z art. 2 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Kwestia możliwości wyłączenia pracownika organu monokratycznego, na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., była również przedmiotem rozważań składu powiększonego Naczelnego Sądu Administracyjnego , który w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2013 r. sygn. akt II GPS 4/12 (ONSAiWSA 2013, nr 4, poz. 458) stwierdził , że "Artykuł 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed jego zmianą dokonaną przepisem art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18 ze zm.) miał zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem, o którym mowa w art. 127 § 3 tego Kodeksu." W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono, że instytucja wyłączenia pracownika od rozpoznania sprawy powinna być rozważana jako gwarancja prawidłowej realizacji konstytucyjnego prawa do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP). Służy więc realizacji konstytucyjnych standardów sprawiedliwości proceduralnej, znajdujących podstawy prawne w art. 2 Konstytucji RP. Potrzeba ochrony wartości konstytucyjnych w postępowaniu administracyjnym jest bezwarunkowa i nie może być uzależniona od modelu postępowania administracyjnego. Każde postępowanie powinno dawać gwarancje bezstronnego i rzetelnego, ponownego rozpatrzenia sprawy. Powinny zatem istnieć możliwości wyłączenia pracownika, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Wprawdzie wskazana wyżej uchwała wprost odnosi się do stanu prawnego obowiązującego przed 11 kwietnia 2011 r., to stanowisko w niej zawarte znajduje również zastosowanie w kontrolowanej sprawie. Zmiana w treści przepisu art. 24 § 1 pkt 5, która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r., polegająca na usunięciu zwrotu " w niższej instancji" sprawia , że waga argumentów podniesionych przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale przemawia za potrzebą ich uwzględnienia. We wspomnianej wyżej uchwale wiele uwagi poświęcono wykazaniu, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma także zastosowanie w przypadku dwukrotnego rozpoznawania sprawy przez ten sam organ. W związku z wprowadzeniem omawianej zmiany w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. tym bardziej należało opowiedzieć się za potrzebą stosowania powołanego przepisu w przypadku rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Konkludując tę część rozważań stwierdzić należy ,że w związku z odesłaniem w art. 207 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym do odpowiedniego stosowania art. 127 § 3 k.p.a. zasada , o której mowa wyżej , znajduje zastosowanie również przy ponownym rozpatrywaniu spraw przez rektora, jak również pracowników działających z jego upoważnienia .Oznacza to, że w sytuacji, gdy decyzja w sprawie odmowy przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego nie jest wydawana osobiście przez rektora czyli osobę piastującą funkcję organu ( piastuna organu) , lecz przez upoważnione przez niego osoby, przy ponownym rozpoznaniu sprawy zastosowanie będzie miało wyłączenie, o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis art. 24 § 1 k.p.a. określający ustawowe przyczyny wyłączenia pracownika ma charakter bezwzględnie obowiązujący , a ustawodawca poza przypadkiem wskazanym w 24 § 4 k.p.a. nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków.
W badanej sprawie pozostaje poza sporem , że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszo-instancyjna wydane zostały przez działającego w imieniu rektora - na podstawie upoważnienia - prorektora prof. [...].Prorektor nie będący piastunem organu, lecz pracownikiem organu podlegał na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wyłączeniu od rozpoznania sprawy, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Niedopuszczalne było zatem wydanie zaskarżonej decyzji przez pracownika organu administracji, który wydał decyzję rozpatrując sprawę w pierwszej instancji. Podkreślić w tym miejscu ponownie należy, że tylko Rektor Politechniki Wrocławskiej , jako piastun funkcji organu nie podlega wyłączeniu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, gdyż art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie dotyczy osób piastujących funkcję organu administracji publicznej (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09, ONSAiWSA 2010, nr 5, poz. 82).
Innymi słowy, gdyby w realiach rozpoznawanej sprawy obie wydane w sprawie decyzje zostały podpisane przez rektora , to przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie miałby zastosowania . Uregulowanie to ma na celu uniknięcie sytuacji, w której dana osoba, działając z upoważnienia piastuna funkcji organu, dwukrotnie bierze udział w wydaniu rozstrzygnięcia. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy, co z kolei - o czym była już mowa na wstępie - może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a. Tym samym trafny okazał się zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Stwierdzenie powyższego stanowi - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 kpa - podstawę do wznowienia postępowania, stanowiącą samodzielną przesłankę do uchylenia decyzji administracyjnej. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w razie wystąpienia jednej z podstaw wznowienia, określonych w przepisach k.p.a., sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., bez względu na to, czy naruszenie to miało, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie , a w konsekwencji zaistniała podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Z kolei odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi , wobec stwierdzonego naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowiącego przesłankę wznowienia postępowania, byłoby przedwczesne na tym etapie postępowania. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy organ powinien mieć uwadze powyższe wskazania i dokonaną przez Sąd ocenę prawną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło