IV SA/Wr 161/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Marcin Miemiec Asesor WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Robert Hubacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup aparatu ortodontycznego oddala skargę. W dniu [...]r. A. W. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z wnioskiem o pokrycie kosztów zakupu aparatu ortodontycznego dla córki A. ( ur. [...] r. ), ponieważ Narodowy Fundusz Zdrowia refunduje koszty wykonania aparatu tylko dla dzieci do lat 12. Z wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, wychowuje samotnie troje dzieci. Rodzina utrzymuje się z zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku w łącznej wysokości [...] zł. Dwoje starszych dzieci nie otrzymuje renty po zmarłym ojcu, w toku jest postępowanie o ustalenie ojcostwa i alimenty dla najmłodszego dziecka. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownik Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. na podstawie art. 3 ust. 3 i 4, art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm. ) odmówił przyznania wnioskodawczyni zasiłku celowego na zakup aparatu ortodontycznego w kwocie [...] zł dla córki A.. W uzasadnieniu decyzji podano, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Brak wystarczających środków finansowych przy dużej ilości osób ubiegających się o przyznanie zasiłku celowego nie pozwala na realizację wszystkich zgłaszanych potrzeb, a jedynie na przyznawanie pomocy na zakup żywności, wyrobienie dowodu osobistego i dofinansowanie do ogrzewania mieszkania w sezonie grzewczym. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...]r. nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 8 ust. 1 i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm. ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach uzasadnienia podano, że wnioskodawczyni przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej z uwagi na wysokość osiąganego dochodu. W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także pogrzebu. Zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, co oznacza że przy spełnieniu warunków ustawowych pomoc w tej postaci może być przyznana, lecz nie musi. Jeżeli organ pierwszej instancji wydając decyzję odmowną zważył posiadane środki finansowe i uznał, że nie jest w stanie uwzględnić wniosku, to takiej decyzji nie można uznać za naruszającą prawo. Zasiłki celowe przyznawane są w pierwszej kolejności na żywność, wyrobienie dowodu osobistego i dofinansowanie do ogrzewania mieszkania w sezonie grzewczym. Wnioskodawczyni trzema odrębnymi decyzjami otrzymała zasiłki celowe na zakup żywności i dofinansowanie do ogrzewania mieszkania oraz zasiłek okresowy. W skardze na decyzję złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz w piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżąca podała, że nie stać jej na zakup aparatu ortodontycznego dla córki. Zdaniem lekarza, który leczy córkę, aparat ortodontyczny jest niezbędny. Po opłaceniu kosztów eksploatacyjnych brakuje pieniędzy na żywność, odzież, leki i dlatego też rodzina korzysta z pomocy społecznej w formie zasiłków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 ). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub w części następuje, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach ( art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy ). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzje nie zawierają powyższych uchybień. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. odmawiającą przyznania wnioskodawczyni zasiłku celowego w kwocie [...]zł na zakup aparatu ortodontycznego dla córki A.. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm. ). Zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Należy podkreślić, że w przypadku zasiłku celowego przepisy ustawy o pomocy społecznej nie nakładają na organy pomocy społecznej obowiązku jego przyznania, lecz stanowią, że zasiłek ten może zostać przyznany. Oznacza to, że kwestia przyznania zasiłku została pozostawiona uznaniu organów pomocy społecznej. Uznanie to nie może mieć dowolnego charakteru, lecz powinno być uzasadnione sytuacją osoby potrzebującej pomocy oraz możliwościami finansowymi ośrodka pomocy społecznej. Organ przyznający zasiłek nie jest bowiem zobowiązany do spełnienia wszelkich żądań strony, która musi liczyć się również z tym, że zasiłek celowy nie będzie przyznany. Stosownie bowiem do art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organy obu instancji odmówiły skarżącej przyznania zasiłku celowego w wysokości [...] zł na zakup aparatu ortodontycznego z powodu braku wystarczających środków finansowych. W ramach kontroli zaskarżonej decyzji Sąd zobowiązany był więc do rozważenia, czy w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji rzeczywiście nie dysponował niezbędnymi środkami finansowymi do przyznania skarżącej powyższego zasiłku. Okoliczność dotycząca ograniczonych możliwości płatniczych organu pomocy społecznej powinna jednoznacznie wynikać z ustaleń dokonanych przez organ. Jak wynika z załączonego do akt sprawy szczegółowego sprawozdania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., w budżecie Ośrodka na wypłatę zasiłków celowych została przeznaczona kwota 2.328.200 zł, z tego 900.000 zł przeznaczono na dofinansowanie do ogrzewania mieszkań w sezonie grzewczym 2004/2005 dla około 3.000 rodzin. W pierwszym półroczu 2004 r. wypłacono zasiłki celowe w kwocie 814.848 zł. Pozostała kwota została przeznaczona na wypłatę zasiłków celowych na zakup żywności dla 1.500 do 2.300 osób. Do października 2004 r. zasiłki celowe na żywność wypłacane były w wysokości od 40 zl dla osób samotnych do 100 zł dla rodzin wielodzietnych. Po uzyskaniu dodatkowych 407.800 zł zasiłki celowe na żywność przyznawane były w wysokości od 80 zł dla osób samotnych do 200 zł dla rodzin wielodzietnych. Ponadto w szczególnie uzasadnionych przypadkach przyznawano zasiłki celowe na opłaty związane z uzyskaniem dowodu osobistego oraz zakup leków ratujących życie. Należy wskazać, że skarżąca w [...]r. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskiem o przyznanie pomocy na kilka wymienionych w podaniu celów. Skarżącej przyznano zasiłek okresowy w wysokości [...]zł, zasiłek celowy w wysokości [...] zł na zakup żywności oraz zasiłek celowy w wysokości [...] zł na dofinansowanie do ogrzewania mieszkania. Natomiast ograniczone środki finansowe Ośrodka nie pozwoliły na równoczesne zaspokojenie wszystkich żądań skarżącej. Okoliczność dotycząca ograniczonych możliwości płatniczych organu pomocy społecznej, jednoznacznie wynika ze sprawozdania przedstawionego przez organ. Mając na uwadze przedstawione przez organ pomocy społecznej dane dotyczące jego sytuacji finansowej należy stwierdzić, że organy rozpatrujące niniejszą sprawę nie naruszyły przepisów ustawy o pomocy społecznej, odmawiając udzielenia skarżącej przyznania zasiłku celowego na zakup aparatu ortodontycznego. Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.