IV SA/Wr 162/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-06-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku okresowego z powodu braku współdziałania strony z pracownikiem socjalnym (odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego) jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa przyznania zasiłku okresowego z powodu braku współdziałania strony z pracownikiem socjalnym (odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego) jest zgodna z prawem. Brak współdziałania, zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, a przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest wymagane do wydania decyzji w sprawie świadczeń z pomocy społecznej (art. 106 ust. 4 ustawy).
Stan faktyczny
L. F. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego na żywność, odzież, obuwie i środki czystości. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak zgody wnioskodawcy na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko o braku współdziałania. L. F. złożył skargę do WSA, zarzucając rażące naruszenie prawa i błędną wykładnię przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /spr./, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007r. sprawy ze skargi L. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zasiłku okresowego oddala skargę. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania L. F. od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W. , decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. , z dnia [...] r. (Nr[...] ), odmawiającej udzielenia zasiłku okresowego na żywność, odzież, obuwie, środki czystości i higieny osobistej, na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, - art. 4, art. 11 ust. 2 w związku z art. 38 ust. 1 i art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że w dniu [...] r. L. F. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z wnioskiem o przyznanie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na uregulowanie zadłużenia za najmowanie pokoju za okres [...] - [...] r., tj. [...] zł miesięcznie, zasiłku celowego na kształcenie się, usamodzielnienie i zagospodarowanie. We wniosku nadmienił, iż przyznany zasiłek okresowy będzie przeznaczony na żywność, odzież i obuwie, środki czystości i higieny osobistej. Wyrażony w podaniu z dnia [...] r. wniosek o przyznanie zasiłku celowego załatwiono odrębną decyzją z dnia [...] r. ([...] , [...] ). Decyzją z dnia [...] r. (Nr[...] ), odmówiono natomiast Stronie udzielenia zasiłku okresowego z przeznaczeniem na żywność, odzież, obuwie, środki czystości i higieny osobistej, wskazując w uzasadnieniu, że Wnioskodawca nie wyraził zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. L. F. w odwołaniu od powyższej decyzji oświadczył, że wnosi o przekazanie jego sprawy do rozpatrzenia do Zespołu do Spraw Osób Bezdomnych we W. , utrzymując, że nadal spełnia definicję osoby bezdomnej, gdyż "u znajomych przebywa tylko gościnnie", czego nie można traktować jako miejsce zamieszkania. Stwierdził, że z powodu braku środków na potrzeby egzystencjalne w 2006 r. musiał zrezygnować z ofert pracy co najmniej trzech pracodawców. Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że pomoc społeczna - zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej na wstępie ustawy o pomocy społecznej - jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one wstanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Artykuł 4 tej ustawy stanowi, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. W art. 11 ust. 2 ustawodawca zdecydował, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczeń, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń z pomocy społecznej. Wobec treści - znajdującego się w aktach - oświadczenia L. F. z dnia [...] r., iż odmawia on zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. , Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w rozpatrywanej sytuacja braku współdziałania Wnioskodawcy uzasadnia odmowę udzielenia pomocy. Zgodnie bowiem żart. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby. Jak wskazuje sam L. F. jego miejscem pobytu jest wynajmowany (za kwotę określoną przez niego na [...] zł miesięcznie), pokój w mieszkaniu położonym we W. , przy ul. P. S. [...] . Teren ten obejmuje swoim działaniem Zespół Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. . Działający z upoważnienia Prezydenta W. Kierownik tego Zespołu jest zatem właściwy do wydawania decyzji w sprawie wszczętej wnioskiem Strony. Pracownik tego Zespołu powinien także przeprowadzić w miejscu przebywania Strony wywiad środowiskowy. Podniesiony w odwołaniu wniosek o przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez Zespół do Spraw Osób Bezdomnych i Uchodźców należy zatem uznać za nieuzasadniony. Kolegium wyjaśnia, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy udzielanie zasiłku okresowego, o który ubiega się L. F. , należy do zadań własnych gminy. Właściwość miejscową gminy w sprawach świadczeń z pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). W skardze L. F. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości ze względu na rażące naruszenie prawa. Zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 106 ust. 4, 101 ust. 1, art. 2 ust. 1 i art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. oraz dokonaną tam interpretację wskazywanych przez skarżącego przepisów. W treści skargi Kolegium nie znalazło argumentów potwierdzających pogląd L. F. , że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo. W ocenie Kolegium, fakt, iż L. F. kolejny raz odmówił wyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu przebywania przez pracownika socjalnego Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] - właściwego w rozpatrywanej sprawie - potwierdza brak współdziałania Skarżącego z organem pomocy społecznej. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy (również powołanym w skardze) - brak współdziałania osoby zainteresowanej pomocą z pracownikiem socjalnym może być podstawą odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji, któremu skarżący uniemożliwił ustalenie jego sytuacji osobistej i dochodowej oraz zakresu potencjalnych potrzeb, mógł podjąć jedynie rozstrzygnięcie jak w decyzji z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz U Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa przyznania skarżącemu zasiłku okresowego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 59 z późn. zm), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przepis art. 4 powołanej ustawy stanowi, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. W art. 11 ust. 2 ustawodawca zdecydował, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczeń, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z przepisem z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby. Z dołączonego do akt administracyjnych sprawy oświadczenia L. F. z dnia [...] r. wynika, iż odmówił on zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez pracownia socjalnego Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. . Sąd podzielił pogląd organów orzekających zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w rozpatrywanej sprawie sytuacja braku współdziałania Wnioskodawcy uzasadnia odmowę udzielenia pomocy. Zabrakło także podstaw do uznania zarzutu skargi w przedmiocie niewłaściwości organu w rozpatrywanej sprawie. Organ odwoławczy trafnie skonstatował, że sam skarżący wskazał, iż jego miejscem pobytu jest wynajmowany (za kwotę określoną przez niego na [...] zł miesięcznie), pokój w mieszkaniu położonym we W. , przy ul. P. S. [...] . Teren ten obejmuje swoim działaniem Zespół Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. . Działający z upoważnienia Prezydenta W. Kierownik tego Zespołu był zatem właściwy do wydawania decyzji w sprawie wszczętej wnioskiem Strony. Pracownik tego Zespołu powinien także przeprowadzić w miejscu przebywania Strony wywiad środowiskowy. Podniesiony w odwołaniu wniosek o przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez Zespół do Spraw Osób Bezdomnych i Uchodźców należało zatem uznać za nieuzasadniony. Kolegium prawidłowo wyjaśniło, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy udzielanie zasiłku okresowego, o który ubiega się L. F. , należy do zadań własnych gminy. Właściwość miejscową gminy w sprawach świadczeń z pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uznania zarzutu skargi w przedmiocie błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania w sprawie wymienionych przez L. F. przepisów ustawy o pomocy społecznej, a w szczególności, do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości. Wobec tego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło