IV SA/Wr 163/12

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. J. na decyzję Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla najlepszych studentów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego wniosku wskazała że jest osoba samotną, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Po ukończeniu studiów [...] zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy i z dniem [...] uzyskała status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Aktywnie poszukuje pracy. W czasie studiów nie podejmowała zatrudnienia, a jedynym źródłem jej utrzymania było stypendium naukowe. Podała, że rodzice nie pomagają w jej utrzymaniu, ponieważ wspomagają finansowo syna, który kontynuuje naukę na studiach. Z oszczędności poczynionych z tytułu pobieranego stypendium naukowego ponosi opłaty za wynajem mieszkania. W formularzu tym podała, że nie posiada żadnego majątku, mieszkania i innych nieruchomości ani oszczędności, jak również papierów i przedmiotów wartościowych. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 22 marca 2012 r. wezwano skarżącą do nadesłania dokumentów źródłowych tj. aktualnego zaświadczenia o wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące, wyciągu z konta bankowego za ostatnie trzy miesiące, aktualnego zaświadczenia potwierdzającego status osoby bezrobotnej, dowodów potwierdzających aktualną wysokość środków zgromadzonych z tytułu otrzymywanego stypendium naukowego, dowodów potwierdzających aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca pismem, z dnia [...] r., wyjaśniła, że nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej, gdyż jedynym źródłem jej utrzymania był kredyt studencki, który otrzymywała w miesięcznych ratach w wysokości [...] zł oraz stypendium naukowe wypłacane do [...]. Dnia [...] na jej konto wpłynęła kwota [...] zł stanowiąca prezent od rodziców z tytułu ukończenia studiów. Przedłożone opłaty mieszkaniowe obejmują całe mieszkanie, które zajmuje "wspólnie w cztery osoby" i ponosi proporcjonalną ich część. Do pisma tego dołączyła 1) wyciąg z konta bankowego, z którego wynika, że stan konta na dzień [...] wyniósł [...] zł, miesięczne opłaty za mieszkanie wynoszą [...] zł ([...]), przelew miesięcznej raty kredytu studenckiego [...] zł, przelew stypendium studenckiego [...] zł miesięcznie, przelew środków pieniężnych od rodziców w dniu [...] r. [...] zł, 2) decyzję rektora przyznającą stypendium dla najlepszych studentów na okres [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie, 3) decyzję z powiatowego urzędu pracy przyznającą od dnia [...] r. status osoby bezrobotnej, 4) umowę najmu mieszkania, z której wynika, iż czynsz wynosi [...] zł i aneks do tej umowy, z którego wynika, że skarżąca wynajmuje to mieszkanie wraz z inną osobą, 5) rachunek za gaz [...] zł ([...] r.), 6) prognozę rachunków za energię elektryczną na [...] r: [...] zł, 7) rachunek za telewizję i Internet [...] zł. Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych (które na obecnym etapie postępowania sądowego obejmują wpis od skargi 200 zł zaś ewentualne, przyszłe koszty sądowe obejmują np. wpis od zażalenia 100 zł lub od skargi kasacyjnej 100 zł) - nie zasługuje na uwzględnienie, mimo że nie pozostaje ona w zatrudnieniu i nie osiąga na bieżąco dochodów, ponieważ posiada na koncie bankowym środki finansowe w wysokości umożliwiającej poniesienie tych kosztów. Stan konta na dzień [...] r. wynosił bowiem [...] zł. Istotne jest przy tym, że wspomniane wyżej przyszłe koszty sądowe wystąpią sukcesywnie, w pewnych odstępach czasu, co oznacza, że ich ewentualne poniesienie nie spowoduje nadmiernego uszczerbku w utrzymaniu skarżącej. Przy ocenie niniejszego wniosku wzięto ponadto pod uwagę, że skarżąca jest osobą samotną, nie posiadającą innych osób na utrzymaniu i w związku z tym nie ponosi dodatkowych kosztów związanych z zapewnieniem środków finansowych tym osobom. Poza tym wbrew twierdzeniom zawartym w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca otrzymała pomoc finansową od rodziców, o czym świadczy przelew środków pieniężnych na konto bankowe w dniu [...] r. w kwocie [...] zł. Przy ocenie zaś możliwości finansowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody ze wszystkich źródeł, w tym także z tytułu pomocy finansowej od członków rodziny. Powyższe oznacza, że skarżąca posiada środki finansowe na poniesienie kosztów sądowych. Jeżeli zaś chodzi o wydatki związane z utrzymaniem to wskazać trzeba, iż skarżąca w sposób nie budzący wątpliwości wykazała jedynie wysokość opłacanego czynszu z tytułu najmu tj. [...] zł. Co do pozostałych wydatków obejmujących rachunki za: gaz, energię elektryczną, Internet i telewizję wskazała, zaś że ponosi je w proporcjonalnej wysokości, ponieważ w wynajmowanym mieszkaniu zamieszkują cztery osoby. Wydatki te wynoszą więc odpowiednio gaz [...] zł , energia elektryczna [...], telewizja i Internet [...] zł . Wysokość ponoszonych wydatków nie uzasadnia jednak przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Innych zaś wydatków skarżąca nie wykazała, mimo że miała taką możliwość wynikającą z wezwania referendarza sądowego. Na stronie skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługiwał na uwzględnienie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.