IV SA/Wr 164/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 lipca 2014 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania T. D. (dalej: skarżący) od decyzji nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta J. Ś., Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Ś. w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, osobie uprawnionej D. P. za okres od 19 września 2008 r. do dnia 30 września 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 192, poz. 1378 ze zm.) dalej: ustawa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją nr [...] wydaną przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta J. Ś. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Ś. odmówiono skarżącemu umorzenia należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej D. P. zaliczek alimentacyjnych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej za okres od 19 września 2008 r. do dnia 30 września 2008 r. Dalej podano, że w sprawie nie będzie miał zastosowania art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i organ nie ma możliwości umorzenia należności. Od tej decyzji odwołał się skarżący, który uzasadnia nie spłacanie zadłużenia pobytem w zakładzie karnym i aresztem śledczym oraz brakiem zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję przedstawiło następujący stan sprawy: W dniu 17 października 2013r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o umorzenie zadłużenia z funduszu alimentacyjnego z tytułu świadczeń wypłaconych na córkę. Skarżący podał, że w okresach, które wynikają z załączonego pisma przebywał w zakładzie karnym i areszcie śledczym. Podał też, że starał się o prace w zakładzie karnym ale jej nie otrzymał. Z załączonej przez skarżącego informacji o pobytach i orzeczeniach sporządzonej na podstawie danych zgromadzonych w systemie informatycznym Centralnej Bazy Danych Osób Pozbawionych Wolności wynikało, że skarżący przebywał w zakładach karnych i aresztach śledczych w okresie od marca 2013 r. do dnia 21 sierpnia 2013 r., od dnia 27 czerwca 2010 r. do dnia 12 kwietnia 2012r., od dnia 19 września 2008 r. do dnia 9 stycznia 2009 r., od dnia 21 sierpnia 2004 r. do dnia 21 luty 2005 r. Z akt sprawy wynika, że decyzjami organu I instancji orzeczono o obowiązku zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego przez osobę uprawnioną D. P.: 1) nr 186/2011 z dnia 23 października 2012r. za okres od 1 października 2011r. do dnia 30 września 2012r., 2) nr 168/2010 z dnia 22 listopada 2011r. za okres od dnia 1 października 2010r. do dnia 30 września 2011r., 3) nr 190/2009 z dnia 3 stycznia 201 lr. za okres od dnia 1 października 2009r. do dnia 30 września 2010r. 4) nr 190/2008 z dnia 18 listopada 2009r. za okres od 1 października 2008r. do dnia 30 września 2009r. Skarżący obecnie przebywa w Areszcie Śledczym w B.. Przy rozpatrywaniu wniosku dłużnika o umorzenie zadłużenia, powstałego z tytułu wypłaconego wierzycielowi przez Skarb Państwa świadczenia zastępującego świadczenie alimentacyjne zasądzone przez sąd, istotne jest, z jakim świadczeniem mamy w danym przypadku do czynienia. Przepis art. 30 ust. 2 o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dotyczy bowiem tylko należności, powstałych na skutek świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Nie dotyczy on natomiast należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych, wypłaconych uprawnionemu na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej. Umarzanie tych ostatnich należności określa natomiast art. 30 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy nowej tj. ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W myśl ww. regulacji organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, jeżeli został spełniony, określony w tym przepisie w sposób procentowy, warunek skuteczności egzekucji. Przepis art. 28 ust. 1 pkt 2 odnosi się przy tym do należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych, wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej. Na gruncie przedmiotowego stanu faktycznego Kolegium wskazało, że należność, o umorzenie której ubiega się strona powstała wskutek wypłaty przez organ właściwy wierzyciela zaliczki alimentacyjnej osobie uprawnionej na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej. Z tego powodu, w rozpatrywanej sprawie decyzja w przedmiocie umorzenia należności wypłaconych wierzycielowi przez Skarb Państwa mogła być wydawana jedynie w trybie przepisu art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Mógł ją zatem wydać tylko organ właściwy dłużnika, orzekając w oparciu o przesłanki zawarte w tym przepisie tj. biorąc pod uwagę w pierwszej kolejności kwestię skuteczności egzekucji. Ponieważ Burmistrz J. Ś. jest organem właściwym wierzyciela, nie zaś dłużnika nie ma możliwości rozpatrzenia sprawy o umorzenie należności powstałych z tytułu wypłaty osobie uprawnionej zaliczki alimentacyjnej na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Kolegium wskazało, że organem właściwym dłużnika alimentacyjnego jest Wójt Gminy w R. i to tam strona powinna skierować wniosek o umorzenie należności wynikającej z wypłaconej D. P. zaliczki alimentacyjnej przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący nie zgodził się ze wskazaną decyzją podkreślając, że pomimo jego starań o pracę odpłatną w AŚ i ZK takiej pracy nie otrzymał, a w związku z tym rośnie jego zadłużenie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ po przeanalizowaniu zarzutów zawartych w skardze, nie znalazł podstaw do jej uwzględniania i podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przekazuje sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzając, w oparciu o wyżej wskazane uregulowania ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa, dlatego nie znaleziono podstaw do wzruszenia skarżonej decyzji. Przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie był wniosek dłużnika alimentacyjnego T. D. o umorzenie należności powstałych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych na dziecko – D. P. jako osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej za okres od 19 września 2008 r. do dnia 30 września 2008 r.. Przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych osobom uprawnionym z funduszu alimentacyjnego reguluje art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Stanowi on w ust. 1, że organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości: 1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100% jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. 2. Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. 3. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej. Należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy to: należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy, należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej oraz należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych, wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym. Rozpatrując odwołanie Kolegium wskazało, że skarżący – dłużnik alimentacyjny, w dniu 17 października 2013 r. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej, wypłacanej na rzecz osoby uprawnionej – D. P . Zatem nie ma w niniejszej spawie zastosowania art. 30 ust. 2 powołanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego może być rozpoznany w oparciu o art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Przepis ten wskazuje m.in. że organem uprawnionym do rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległych zaliczek alimentacyjnych jest organ dłużnika. W myśl zaś art. 2 pkt 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ilekroć w ustawie jest mowa o organie właściwym dłużnika oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego. Wobec tego, że dłużnik alimentacyjny zamieszkuje na terenie gminy Rogowo oznacza to, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych, wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, jest Wójt Gminy w R. Ponieważ Burmistrz J. Ś. jest organem właściwym wierzyciela, nie zaś dłużnika nie ma on możliwości rozpatrzenia sprawy o umorzenie należności powstałych z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej zaliczki alimentacyjnej na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy. Należy podkreślić, że organy prawidłowo ustaliły, że organem właściwym dłużnika alimentacyjnego jest Wójt Gminy w R. i to tam skarżący powinien skierować wniosek o umorzenie należności wynikającej z wypłaconej córce skarżącego zaliczki alimentacyjnej. W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.