IV SA/Wr 166/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-07-08
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Wanda Wiatkowska-Ilków, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może umorzyć postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, gdy nie została wydana decyzja o obowiązku zwrotu tych świadczeń?Ratio decidendi
Organ administracji może umorzyć postępowanie w sprawie umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego jako bezprzedmiotowe, jeśli nie została uprzednio wydana decyzja o obowiązku zwrotu tych świadczeń. W takiej sytuacji żądanie umorzenia jest przedwczesne, a umorzenie postępowania jest zgodne z prawem na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego za okres od 29 marca 2013 r. do dnia wydania decyzji, wskazując na pobyt w zakładzie karnym i brak zatrudnienia. Organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie umorzenia należności, uznając, że nie została wydana decyzja o obowiązku zwrotu świadczeń, co czyni żądanie umorzenia przedwczesnym. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg (sprawozdawca) Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 lipca 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej: skarżący) od decyzji nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta [...], Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] 2013 r. w sprawie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, [...] (osobie uprawnionej) za okres od 29 marca 2013r. do dnia wydania decyzji tj. [...] 2013 r. działając na podstawie art. 105, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 27, art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. nr 192, poz. 1378 ze zm.) dalej: ustawa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W dniu 17 października 2013 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o umorzenie powyższego zadłużenia. W uzasadnieniu wniosku podał on, że w okresach, które wynikają z załączonego pisma, przebywał w zakładzie karnym i areszcie śledczym. Podał, że starał się o pracę w zakładzie, ale jej nie otrzymał. Z załączonej przez stronę informacji o pobytach i orzeczeniach, sporządzonej na podstawie danych zgromadzonych w systemie informatycznym Centralnej Bazy Danych Osób Pozbawionych Wolności wynika, że wnioskodawca przebywał w zakładach karnych i aresztach śledczych w okresie od 29 marca 2013 r. do dnia 21 sierpnia 2013 r., od dnia 27 czerwca 2010 r. do dnia 12 kwietnia 2012 r., 27 czerwca 2010 r. do dnia 12 kwietnia 2012 r., od dnia 19 września 2008 r. do dnia 9 stycznia 2009 r., od dnia 21 sierpnia 2004 r. do dnia 21 luty 2005 r.
Z akt sprawy wynika, że decyzjami organu I instancji orzeczono o obowiązku zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego przez osobę uprawnioną:
1) nr [...] z dnia [...] 2012 r. za okres od 1 października 2011 r. do dnia 30 września 2012 r.,
2) nr [...] z dnia [...] 2011 r. za okres od dnia 1 października 2010 r. do dnia 30 września 2011 r.,
3) nr [...] z dnia [...] 2011 r. za okres od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 września 2010 r.
4) nr [..] z dnia [...] 2009 r. za okres od 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r.
Decyzją organu I instancji umorzono postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej za okres od 29 marca 2013 r. do dnia wydania decyzji tj. [...] 2013 r.
W uzasadnieniu decyzji podano, że nie wydano jeszcze decyzji o obowiązku zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, co jest podstawą domagania się umorzenia należności podlegających zwrotowi.
Od tej decyzji odwołał się skarżący, który uzasadnił niespłacanie zadłużenia pobytem w zakładzie karnym i areszcie śledczym oraz brakiem zatrudnienia.
W uzasadnieniu decyzji organu II instancji, wskazano, że w myśl art. 27 ust. 1-3 ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty.
Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Należności podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.
Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że podstawą żądania zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest decyzja wydana przez organ właściwy wierzyciela w omawianym przypadku Ośrodek Pomocy Społecznej w [...]. Ponieważ organ I instancji nie wydał jeszcze stosownej decyzji, żądanie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego wynikających z wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń za okres od 29 marca 2013 r. należy uznać za przedwczesne. Z tego względu postępowanie w sprawie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący nie zgodził się ze wskazaną decyzją podkreślając, że pomimo jego starań o pracę odpłatną w AŚ i ZK takiej pracy nie otrzymał, a w związku z tym rośnie jego zadłużenie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pełni bowiem należy podzielić motywy zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej.
Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne ( art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 30 ust. 2 ustawy, z którego wynika, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie tych należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 3 tego przepisu).
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie do ust. 1a tego przepisu odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Według art. 27 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z tego funduszu, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W niniejszej sprawie organ I instancji nie wydał jeszcze tego rodzaju decyzji, zatem żądanie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego, wynikających z wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń za okres od 29 marca 2013 r., jest przedwczesne.
Zdaniem Sądu organ orzekający zasadnie uznał, że w takiej sytuacji postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest bezprzedmiotowe i na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wydał decyzję o umorzeniu postępowania, którą utrzymał w mocy organ odwoławczy.
Zgodnie, z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
W ocenie Sądu, powody wydania zaskarżonej decyzji przedstawione przez organ odwoławczy w kontekście przytoczonych wyżej, obowiązujących przepisów ustawy, pozwalają stwierdzić, że decyzja ta jest zgodna z prawem.
Z tej racji, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie wykazała by zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło