IV SA/Wr 166/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka, sędzia WSA Władysław Kulon, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi C. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje adwokatowi M. Z. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 ( słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100 ) złotych w tym 23% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. C. G. (dalej jako strona lub skarżący) zaskarżył do tut. Sądu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. (dalej jako Kolegium lub organ odwoławczy) z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...],wydaną, przez działającą z upoważnienia Burmistrza Miasta K., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. (dalej jako Dyrektor MOPS lub organ I instancji), o odmowie przyznania stronie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu". Zaskarżona decyzja Kolegium wydana została w następującym stanie faktyczno-prawnym: Organ I instancji wzmiankowaną wyżej decyzją z dnia [...]stycznia 2019 r., na podstawie art.104 k.p.a. oraz art. 3 ust. 3 i ust. 4, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 3, art. 36 ust. 2 lit. j, art. 48, art. 96 ust. 4, art. 98, art. 106 ust. 1 i art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm., dalej jako ustawa o pomocy społecznej lub w skrócie u.p.s.) i Uchwały Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do korzystania z pomocy społecznej przez osoby objęte rządowym programem "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023 (Dziennik Urzędowy [...] z dnia [...] grudnia 2018r. poz. [...], dalej jako uchwała RM w K.), odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pieniężnego na zakup żywności lub posiłku, ponieważ ustalił, że dochód strony wynosi [...] zł i przekracza w ten sposób podwyższone kryterium dochodowe wynoszące [...] zł. Z ustaleń organu I instancji wynikało, że strona mieszka w jednym mieszkaniu ze swoją matką, ale prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jego matka utrzymuje się z własnej emerytury i nie wspiera finansowo syna, jednakże wspólnie ponoszą koszty utrzymania mieszkania. Skarżący jest częściowo niezdolny do pracy i z tego tytułu otrzymuje (po potrąceniu podatku dochodowego i składki na ubezpieczenie zdrowotne) rentę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości [...] zł. Jest także zaliczony do osób w umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i z tego tytułu otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, który wynosi [...] zł. Te dwa świadczenia osobiste dają dochód w wysokości [...] zł. Matka strony ubiegając się o dodatek mieszkaniowy i dodatek energetyczny wskazała, że jej gospodarstwo domowe składa się z dwóch osób. I przy takim założeniu zostały jej przyznane do marca 2019 r. te świadczenia w kwotach odpowiednio [...] zł i [...] zł. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że przyznanie zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. jest uzależnione dodatkowo od spełnienia kryterium dochodowego. W przypadku osoby samotnie gospodarującej zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 tej ustawy to kryterium obecnie wynosi 701,00 zł. Natomiast w przypadku świadczenia przewidzianego w programie "Posiłek w szkole i w domu", do którego prawo także jest uzależnione od kryterium dochodowego, to kryterium wynosi 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., czyli 1.051,50 zł. Kolegium po zacytowaniu treści art. 8 ust. 3 i ust. 4 u.p.s. podniosło, iż z tych przepisów wynika, że przychodem w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej jest każdy rodzaj dochodu (każda suma uzyskana przez beneficjenta, bez względu na źródło uzyskania) oraz odliczeniu od dochodu podlegają jedynie te rodzaje przychodów, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 8 ust. 4 u.p.s. Wśród tego rodzaju przychodów ustawodawca nie wymienił zasiłku pielęgnacyjnego, zatem wlicza się jego wysokość do dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. Zdaniem organu odwoławczego strona nie ma więc racji kwestionując zaliczenie do jej dochodu oprócz renty z tytułu niezdolności do pracy także zasiłku pielęgnacyjnego. Podobnie rzecz ma się z zaliczeniem do jej dochodu części dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego, do których prawo zostało ustalone na rzecz matki skarżącego. W ocenie Kolegium dodatek mieszkaniowy i dodatek energetyczny jako niewymienione w art. 8 ust. 4 u.p.s. także podlegają wliczeniu do dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. W przypadku skarżącego doszło do takiej sytuacji, że wprawdzie dodatki mieszkaniowy i energetyczny zostały przyznane jego matce, to jednak wpływają na wysokość jego wydatków mieszkaniowych, skoro partycypuje on w tych kosztach prowadząc odrębne gospodarstwo domowe. Dlatego w skład dochodu strony, oprócz kwoty [...] zł, na którą składają się kwota [...] zł renty i kwota [...] zł zasiłku pielęgnacyjnego, wchodzą także kwoty [...]zł ([...]) dodatku mieszkaniowego i [...] zł ([...]) dodatku energetycznego. Daje to łącznie kwotę [...] zł dochodu odwołującego. Ta kwota przewyższa kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, za jaką jest uznawany skarżący ([...]) oraz kwotę 150% tego kryterium dochodowego ([...]). Stąd skarżącemu, z przyczyn przekroczenia kryterium dochodowego, nie przysługuje prawo do świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu", choć ustanawia ono wyższy próg dochody niż w przypadku zasiłku celowego. W skardze do tut. Sądu strona zarzuciła, że przy obliczeniu jej dochodu nie powinno się brać pod uwagę zasiłku pielęgnacyjnego oraz połowy dodatku mieszkaniowego i ryczałtu energetycznego. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. zwanej dalej u.p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy obu instancji prawidłowo do dochodów skarżącego zaliczyły otrzymywany zasiłek pielęgnacyjny oraz połowę kwoty dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego przyznanego oraz wypłacanego jego matce, z którą wspólnie zamieszkuje lokal mieszkalny, mimo że prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. W tym zakresie sąd podziela stanowisko organów, prawidłowo wywiedzione po analizie treści przepisów art. 8 ust. 3 i ust. 4 u.p.s. definiujące pojęcie dochodu. W świetle obowiązujących przepisów nie budzi wątpliwości, iż zasiłek pielęgnacyjny nie został wymieniony wśród przychodów, które podlegają odliczeniu od dochodu, a zatem jego wysokość wlicza się w całości do dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. Z tego także powodu organy prawidłowo zaliczyły do dochodów skarżącego kwoty [...] zł i [...] zł stanowiące odpowiednio połowę dodatku mieszkaniowego i połowę dodatku energetycznego przysługującego jego matce. Nie ulega również wątpliwości, że wzmiankowane powyżej przepisy nie wspominają o dodatku mieszkaniowym. W konsekwencji tego nie można pomniejszać sumy obliczonego dochodu także o wysokość dodatku mieszkaniowego. Zatem jest to dochód, który należy uwzględnić obliczając łączną wysokość przysporzeń osoby ubiegającej się o świadczenie pieniężne. W orzecznictwie sądowym ugruntowany zostało stanowisko, zgodnie z którym świadczenia z tytułu dodatku mieszkaniowego wliczane są do dochodu, o którym mowa w powołanej ustawie (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2001 r., sygn. akt I SA 2170/00, i z dnia 16 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1901/11). W kontekście badanej sprawy wskazać należy, iż w uzasadnieniu decyzji przyznających matce skarżącego dodatek mieszkaniowy i dodatek energetyczny podano, że obejmuje on gospodarstwo domowe składające się z dwóch osób i dodatki te są przeznaczone na pokrycie wydatków mieszkaniowych związanych z konkretnym lokalem. Zatem mimo, że decyzje o dodatkach zostały skierowane do matki skarżącego, to skoro skarżący podał, że zamieszkuje wspólnie z matką, mimo iż prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, ale skarżący ponosi w połowie koszty utrzymania mieszkania, pozwala to przyjąć, że koszty te zostały pomniejszone o przyznany dodatek mieszkaniowy i dodatek energetyczny. W konsekwencji pozwala to na stwierdzenie, że dodatki te w połowie stanowią również dochód skarżącego. W przekonaniu składu orzekającego przyznane matce skarżącego dodatki zmniejszają obciążenia skarżącego z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego, a zatem niewątpliwie są źródłem dochodu również dla skarżącego, w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 u.p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 18).