IV SA/Wr 168/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-07-22
Skład orzekający: Henryk Ożóg
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu podlega umorzeniu, jeśli strona nadużywa tego prawa poprzez wielokrotne składanie wniosków i inicjowanie licznych postępowań sądowych, które nie służą faktycznej obronie jej praw?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu podlega umorzeniu, jeśli strona nadużywa tego prawa, inicjując liczne postępowania sądowe, które nie służą faktycznej obronie jej praw, a stanowią cel sam w sobie. W takich okolicznościach dalsze rozpoznawanie wniosku jest zbędne. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich ponoszenia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Sąd analizował liczne wnioski strony o przyznanie prawa pomocy oraz jej aktywność procesową, która obejmowała wniesienie ponad 600 skarg i wniosków, a także około 300 wniosków o przyznanie prawa pomocy. Sąd uznał, że skarżący nadużywa prawa do sądu i prawa pomocy, inicjując postępowania jako cel sam w sobie, a nie w celu faktycznej obrony swoich praw. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości.
W rozpoznawanej sprawie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 kwietnia 2015 r. umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem Sądu z dnia 19 sierpnia 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 17 września 2015 r.
Dnia 7 września 2015 r. skarżący pismem opatrzonym ta samą datą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i jednocześnie wniósł o odroczenie rozprawy do czasu uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.
Do pisma tego dołączył złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu wyjaśnił, że domaga się ustanowienia adwokata ze względu na trudną sytuację materialną i bytową, brak pracy i dochodów i pomocy z MOPS i ze strony innych osób. Jest osobą bezrobotną, zmuszoną głodować. Ostatni dochód jaki otrzymał to stypendium szkoleniowe z PUP w kwocie 988 zł. Czynsz wynosi 500 zł miesięcznie i toczy się postępowanie sądowe o jego zapłatę. Posiada mieszkanie kwaterunkowe i nie posiada innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych.
Po rozpoznaniu tego wniosku postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 września 2015 r. odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu oraz umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Odmowa ustanowienie pełnomocnika z urzędu została uzasadniona nadużyciem prawa do przyznania prawa pomocy.
Po rozpoznaniu sprzeciwu od tego postanowienia referendarza sądowego Sąd postanowieniem z dnia 1 października 2015 r. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu oraz umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu została uzasadniona nadużyciem prawa do przyznania prawa pomocy.
W postanowieniu tym Sąd stwierdził, że skarżący w latach 2009 - 2015 zainicjował znaczną ilość postępowań sądowo-administracyjnych, gdyż wniósł do Wydziału IV tutejszego Sądu ponad 600 skarg i wniosków wszczynających postępowanie sądowe. W większości rozpoznanych spraw, skargi strony zostały odrzucone, a więc nie doszło do ich merytorycznego rozpoznania.
W tym samym okresie skarżący złożył również około 300 wniosków o przyznanie prawa pomocy, przy czym część wniosków pozostawiono bez rozpoznania, część wniosków oddalono na podstawie art. 247 p.p.s.a. z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, jednak większość wniosków rozpoznano przyznając skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W kilku sprawach umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jak również postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie pełnomocnika z urzędu.
Analiza akt spraw zawisłych przed tutejszym Sądem i rozpoznanych, w których reprezentował skarżącego wyznaczony z urzędu pełnomocnik dowodzi tego, że w większości tych spraw składał on opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wypowiadał również pełnomocnictwa wyznaczonym z urzędu pełnomocnikom.
Równocześnie w dużej ilości spraw (ponad 140 z ogólnej liczby) skarżący złożył również wnioski o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe, a także wnioski o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania. Skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia kończącego postępowanie zostały odrzucone, ponieważ nie zostały sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnioski o wykładnię orzeczeń zostały załatwione odmownie lub też dodatkowo umorzono postępowanie wszczęte kolejnymi wnioskami w tym przedmiocie. We wszystkich sprawach odmówiono wstrzymania wykonania orzeczenia.
Ponadto skarżący wielokrotnie składał wnioski o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, przy czym po wyznaczeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny innego Sądu, np. w Gliwicach, w Opolu, celem rozpoznania sprawy, skarżący wnosił o wyłączenie sędziów również i tych Sądów.
W postanowieniu tym podkreślono wprawdzie, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy rola sądu ogranicza się jedynie do oceny materialnej sytuacji skarżącego, tj. czy jest on w stanie ponieść ciężar kosztów postępowania, zaś o przyznaniu prawa pomocy decyduje ocena możliwości finansowych wnioskodawcy i zakres wniosku. Natomiast Sąd nie ma podstaw do dokonywania jakiejkolwiek oceny zasadności udziału pełnomocnika z urzędu w sprawie. Jednakże tak szeroki dostęp do prawa pomocy w procedurze sądowo-administracyjnej wymaga szczególnie wnikliwej oceny pod kątem sposobu realizacji tego prawa przez skarżącego.
Formą realizacji prawa do sądu jest analizowana instytucja prawa pomocy.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że prawo pomocy stanowiące formę realizacji prawa do sądu, nie może być przyznane podmiotowi, który czyni z niego nienależyty użytek. Niedopuszczalne jest bowiem używanie uprawnień procesowych do celów innych od tych, które odpowiadają ich przeznaczeniu. W konsekwencji zachowanie, które jest formalnie zgodne z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi nie może zasługiwać na ochronę. Tak zaś należy oceniać np. działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych nie w celu ochrony swoich realnych praw, ale dla którego inicjowanie tychże postępowań jest celem samym w sobie, co ma miejsce w rozważanym przypadku.
Sąd podkreślił, że samo wnoszenie dużej ilości skarg automatycznie nie oznacza, że strona nadużywa prawa do sądu, albowiem nie można przy dokonywaniu takiej oceny abstrahować od ich charakteru, przy czym nie chodzi o dokonywanie jakiejkolwiek oceny zasadności skarg, ale o rodzaj zaskarżonych orzeczeń. Tytułem przykładu strona, która ma rozległe interesy i ochronie tych interesów służy dochodzenie praw przed sądem, inicjując nawet znaczną ilość spraw nie narazi się na ocenę, że takim działaniem nadużywa swego prawa (post. WSA w Bydgoszczy z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 279/12).
Sąd wskazał również, że postępowania sądowe wszczęte skargami skarżącego wniesionymi na przestrzeni ostatnich 5 lat , zostały w dużej części spraw zakończone postanowieniami odrzucającymi skargę np. z powodu niewyczerpania trybu postępowania, niedopuszczalności drogi sądowej. Dodać także należy, że skargi często mają tożsamą grafikę i układ tekstu. Z kolei analiza charakteru zaskarżanych rozstrzygnięć lub bezczynności i przewlekłości postępowania pozwala na przyjęcie, że celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowo-administracyjnym, lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OZ 163/14 oraz 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 61/15).
W świetle powyższych okoliczności Sąd stwierdził, że domaganie się przez skarżącego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w tej sprawie stanowi nadużycie tego prawa.
Z tych względów Sąd odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, o czym orzekł w punkcie II sentencji postanowienia. Natomiast postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych zostało w pkt I sentencji umorzone z uwagi na to, że skarżący jest zwolniony z obowiązku ich ponoszenia z mocy ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 grudnia 2015 r. sygn. akt I OZ 1605/15 oddalił zażalenie na to postanowienie. W jego uzasadnieniu NSA stwierdził zaś, że pomimo, że przepisy art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa o postepowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie określają kryteria dokonywanej przez sąd w tym zakresie oceny, nie można pomijać faktu, że instytucja przyznania prawa pomocy pozostaje ściśle związana z realizacją przysługującego stronie prawa do sądu. W sytuacji zatem, gdy skarżący takiego prawa nadużywa, składając przy tym wniosek o ustanowienie pełnomocnika, w którym tylko "pro forma" przedstawia swoją sytuację majątkową, oczekując od Sądu wyręczenia go w ustaleniu niezbędnych do jej zbadania informacji albo po raz kolejny składa wniosek w tym przedmiocie, ograniczając się w nim wyłącznie do wskazania okoliczności i dowodów powołanych przez niego we wcześniejszym tego rodzaju wniosku, musi liczyć się z odmową jego uwzględnienia. Takie zachowanie nie zmierza bowiem do realizacji celu, dla którego instytucja prawa pomocy została ustanowiona. Składanie identycznych wniosków o przyznanie prawa pomocy świadczy zaś, że tego rodzaju czynność jest celem samym w sobie i nie zmierza ona do realizacji przysługujących skarżącemu uprawnień. Wynika to wprost z samego zażalenia, w którym skarżący podnosi, że wnosi zażalenie z ostrożności aby sprawa mogła trafić do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jako taka nie może więc odnieść oczekiwanych przez wnioskodawcę skutków w postaci przyznania pełnomocnika z urzędu.
Następnie zarządzeniem Sądu z dnia 22 stycznia 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 22 lutego 2016 r.
Po otrzymaniu w dniu 1 lutego 2016 r. (k-88) zawiadomienia o wspomnianej rozprawie skarżący dnia 4 lutego 2016 r. złożył osobiście w Sądzie, pismem opatrzonym tą samą datą, wniosek o ustanowienie adwokata oraz wniosek o połączenie spraw, w którym w pkt 1 podał, że domaga się ustanowienia adwokata z uwagi na ciężką sytuację bytową i materialną spowodowaną brakiem pracy i dochodów oraz jakiejkolwiek pomocy ze strony MOPS i innych osób. Jest zmuszony głodować, gdyż ostatni dochód jaki otrzymał to było jednorazowe stypendium szkoleniowe z PUP w listopadzie 2013 r. w wysokości 988 zł brutto. Toczą się postępowania sądowe o zapłatę za czynsz i energię. Grozi mu eksmisja na bruk i śmierć z głodu. Decyzją PUP z dnia [...] maja 2015 r. pozbawiono go bezpowrotnie i bezterminowo statusu osoby bezrobotnej bez możliwości ponownej rejestracji mimo, że nigdzie nie pracuje i nie otrzymuje dochodów. Nie otrzymuje renty, alimentów ani zasiłków z MOPS. Czynsz za mieszkanie wynosi 500 zł miesięcznie lecz go nie opłaca i toczą się postępowania sądowe o zapłatę czynszu i prądu. Komornik umorzył postępowanie wobec niemożności ściągnięcia długu, lecz żąda opłaty za swoje czynności. Nie ma kont bankowych ani dewizowych i oszczędności. Jest długotrwale bezrobotny. Decyzją MOPS przyznano mu zasiłek na zakup pralki.
Do pisma tego dołączył złożony na urzędowym formularzu z dnia 4 lutego 2016 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu tego wniosku powtórzył argumenty dotyczące jego sytuacji materialnej opisane w powyższym piśmie. Dodatkowo wskazał, że domaga się ustanowienia adwokata, gdyż na orzekanie Tutejszego Sądu ma wpływ przestępstwo, co zamyka mu drogę do sadu. Z formularza tego wynika nadto, że skarżący posiada mieszkanie kwaterunkowe i nie posiada innych nieruchomości, ani papierów i przedmiotów wartościowych oraz wierzytelności.
Po rozpoznaniu tego wniosku postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 lutego 2016 r. odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu oraz umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Odmowa ustanowienie pełnomocnika z urzędu została uzasadniona nadużyciem prawa do przyznania prawa pomocy.
W postanowieniu tym stwierdzono m. in., że charakter rozstrzygnięć poddanych kontroli sądowej i liczba wniesionych spraw oraz liczba wniosków o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe (zakończonych postanowieniami o odrzuceniu tych skarg), a także liczba wniosków o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania oraz systematyczny wzrost liczby skarg wniesionych przez skarżącego, a przy tym i wniosków o przyznanie prawa pomocy do tych skarg dowodzą, iż celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie.
Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 lutego 2016 r. (k-105).
Przed doręczeniem tego postanowienia, lecz już po jego wydaniu, skarżący pismem z dnia 18 lutego 2016 r. złożył wniosek o wyłączenie sędziów. W piśmie tym podał, że domaga się uznania słusznego interesu strony do przyznania prawa pomocy w całości i ustanowienia adwokata do sprawy, czego domagał się we wniosku z dnia 4 lutego 2016 r.
Dnia 22 lutego 2016 r. Sąd odroczył rozprawę w związku z powyższym pismem z dnia 18 lutego 2016 r.
Pismem z dnia 4 marca 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 lutego 2016 r. "o odmowie przyznania prawa pomocy w całości i ustanowienia adwokata z urzędu", w którym domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia i ustanowienia adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu podał, że referendarz sądowy jako tajny agent jest osobą stronniczą i całkowicie niewiarygodną w swoich orzeczeniach. Uzasadnienie postanowienia referendarza mija się z zakresem jego obowiązków wynikających z ustawy. Jest to jedynie szykana, gdyż podejmuje w nim kwestie na polecenie przewodniczącego, których nie ma prawa kwestionować według swoich kompetencji. Z tak stronniczym i sfabrykowanym uzasadnieniem skarżący podał, że nie ma prawa polemizować.
Postanowieniem z dnia 29 marca 2016 r. Sąd oddalił wniosek o wyłączenie wskazanych w nim sędziów i umorzył postępowanie z wniosku o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy wskazanych trzech sędziów.
W piśmie z dnia 5 kwietnia 2016 r., wniesionym przed rozpoznaniem powyższego sprzeciwu, skarżący podał m. in., że domaga się uznania słusznego interesu strony do przyznania prawa pomocy w całości i ustanowienia adwokata ze względu na ciężką sytuację materialną, czego domagał się we wniosku z dnia 4 lutego 2016 r.
Następnie pismem z dnia 13 kwietnia 2016 r., złożonym również przed rozpoznaniem powyższego sprzeciwu, skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Sądu z dnia 29 marca 2016 r. dotyczące wyłączenia sędziów. W piśmie tym ponownie podał, że domaga się uznania słusznego interesu strony do przyznania prawa pomocy w całości i ustanowienia adwokata ze względu na ciężką sytuację materialną, czego domagał się we wniosku z dnia 4 lutego 2016 r.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 598/16 oddalił zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 29 marca 2016 r. dotyczące wyłączenia sędziów.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega sprzeciw skarżącego (k-106) od powyższego postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 lutego 2016 r. (k-72).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 716; dalej p.p.s.a.) od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona lub adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia.
W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd (art. 260 p.p.s.a.).
W świetle powyższego, wskutek skutecznie wniesionego sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 lutego 2016 r. odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i umarzające postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, utraciło moc, zaś wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, zawarty w piśmie skarżącego z dnia 4 lutego 2016 r. i w urzędowym formularzu z dnia 4 lutego 2016 r. - podlega rozpoznaniu przez sąd.
Wniosek ten został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych skoro skarżący we wspomnianym piśmie z dnia 4 lutego 2016 r. podał, że domaga się ustanowienia adwokata, a w urzędowym formularzu dołączonym do tego pisma podał, że wnosi o ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych.
Sąd wyjaśnia przy tym, że zawarte w powołanych wyżej pismach skarżącego z dnia 18 lutego 2016 r., i z dnia 5 i 13 kwietnia 2016 r. wnioski o przyznania prawa pomocy w całości i ustanowienie adwokata nie wszczęły odrębnego postępowania, lecz stanowią jedynie pisma procesowe w rozpoznawanej obecnie sprawie dotyczącej wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 4 lutego 2016 r., gdyż kolejne wnioski o prawo pomocy składane w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy zainicjowane wcześniejszym a nie rozstrzygniętym jeszcze prawomocnie wnioskiem skarżącego o to prawo, stanowią jedynie pisma procesowe w sprawie prawa pomocy i nie mogą doprowadzić do wszczęcia odrębnego postępowanie w przedmiocie prawa pomocy (post. NSA z dnia 15 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OZ 362/16).
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega więc, zawarty w piśmie z dnia 4 lutego 2016 r. i w dołączonym do tego pisma, złożony na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu z uwzględnieniem pism procesowych skarżącego z dnia 18 lutego 2016 r. i z dnia 5 oraz 13 kwietnia 2016 r.
W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Natomiast ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje z mocy art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, a przyznanie tego prawa następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W ocenie Sądu postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 4 lutego 2016 r. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p,p.s.a., który stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Rozpoznawany obecnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu jest drugim wnioskiem o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Pierwszy wniosek z dnia 7 września 2015 r. został bowiem rozpoznawany postanowieniem Sądu z dnia 1 października 2015 r. odmawiającym w pkt II sentencji przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, wydanym po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 września 2015 r. Dodać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 grudnia 2015 r. sygn. akt I OZ 1605/15 oddalił zażalenie na to postanowienie Sądu z dnia 1 października 2015 r.
W rozpoznawanym obecnie wniosku skarżący nie powołał żadnych nowych okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie.
W dalszym bowiem ciągu aktualne jest twierdzenie, że skarżący w latach 2009 - 2015 zainicjował znaczną ilość postępowań sądowo-administracyjnych, a mianowicie wniósł do Wydziału IV tutejszego Sądu ponad 600 skarg i wniosków wszczynających postępowanie sądowe. W większości rozpoznanych spraw, skargi strony zostały odrzucone, a więc nie doszło do ich merytorycznego rozpoznania.
W tym samym okresie skarżący złożył również około 300 wniosków o przyznanie prawa pomocy, przy czym część wniosków pozostawiono bez rozpoznania, część wniosków oddalono na podstawie art. 247 p.p.s.a. z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, jednak większość wniosków rozpoznano przyznając skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W kilku sprawach umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jak również postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie pełnomocnika z urzędu.
Liczba zarejestrowanych spraw skarżącego stale wzrasta, gdyż w lutym 2016 r. wyniosła około 640 spraw.
Nie uległo również zmianie stanowisko, że skarżący złożył w ponad 140 sprawach wnioski o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe, a także wnioski o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania. Skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia kończącego postępowanie zostały odrzucone, ponieważ nie zostały sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnioski o wykładnię orzeczeń zostały załatwione odmownie lub też dodatkowo umorzono postępowanie wszczęte kolejnymi wnioskami w tym przedmiocie. We wszystkich sprawach odmówiono wstrzymania wykonania orzeczenia.
Aktualne jest twierdzenie, że skarżący złożył szereg skarg o wznowienie postępowania oraz, że wielokrotnie składał wnioski o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, przy czym po wyznaczeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny innego Sądu, np. w Gliwicach, w Opolu, skarżący złożył kolejny wniosek o wyłączenie składu tego innego Sądu. Wniosek taki został złożony również w niniejszej sprawie.
Oceniając więc zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy ponownie stwierdzić należy, że charakter rozstrzygnięć poddanych kontroli sądowej i liczba wniesionych spraw oraz liczba wniosków o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe (zakończonych postanowieniami o odrzuceniu tych skarg), a także liczba wniosków o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania oraz systematyczny wzrost liczby skarg wniesionych przez skarżącego, a przy tym i wniosków o przyznanie prawa pomocy do tych skarg dowodzą, iż celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie.
Okoliczności te świadczą o tym, że skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy.
Ponadto w wielu sprawach skarżący niemal każdorazowo po wyznaczeniu rozprawy składa wniosek o przyznanie prawa pomocy i towarzyszący mu wniosek o odroczenie rozprawy. W postanowieniu tutejszego Sądu z dnia 19 lutego 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 168/14, podjętym w innej sprawie skarżącego, wskazano zaś, że skarżący zmierza w ten sposób do spowodowania przewlekłego prowadzenia postępowania, przy czym skargi na tą przewlekłość zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podobnie skarżący postąpił w niniejszej sprawie składając dnia 7 września 2015 r. wniosek o ustanowienie adwokata po otrzymaniu zawiadomienia o wyznaczeniu terminu pierwszej rozprawy na dzień 17 września 2015 r.
Powołane przez skarżącego we wniosku z dnia 4 lutego 2016 r. okoliczności dotyczące jego trudnej sytuacji materialnej, utraty statusu osoby bezrobotnej ani też zarzut dotyczący tego, że na orzeczenie Tutejszego Sądu ma wpływ przestępstwo nie zmieniają więc oceny, iż skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy.
Ponadto w omówionych wyżej pismach procesowych, złożonych w toku obecnego postępowania o przyznanie prawa pomocy, tj w piśmie dnia 18 lutego 2106 r. i z dnia 5 kwietnia 2016 r. oraz w pkt 2 zażalenia z dnia 13 kwietnia 2016 r., w których domaga się on przyznania prawa pomocy w całości i ustanowienia adwokata z urzędu skarżący nie przedstawił żadnych argumentów mogących wskazywać, że jego postępowanie nie stanowi nadużycia prawa do sądu.
Również okoliczności podniesione w sprzeciwie dotyczące kompetencji referendarza sądowego nie zmieniają oceny, że skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy.
Przedstawione okoliczności uprawniały do stwierdzenia, że domaganie się przez skarżącego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w tej sprawie stanowi nadużycie tego prawa i uzasadnia umorzenie postępowania wszczętego kolejnym wnioskiem o przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Również postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., gdyż skarżący jest zwolniony z obowiązku ich ponoszenia na podstawie przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit "h" p.p,s.a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu dodatków mieszkaniowych.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 249a p.p.s.a. umorzył postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 249a oraz art. 245 § 2 i art. 239 § 1 pkt 1 lit "h" p.p,s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło