IV SA/Wr 169/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-06-06
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące zdolności do zawodowej służby wojskowej zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności w zakresie oceny dowodów i uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia te dotyczyły sprzeczności między orzeczeniem a jego uzasadnieniem w zakresie kwalifikacji zaburzeń osobowości, a także arbitralnej oceny dowodów w postaci sprzecznych wyników badań psychologicznych i poziomu cholesterolu, bez należytego uzasadnienia przyznania prymatu jednemu z nich.Stan faktyczny
Skarżący został uznany za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską (TWKL) z powodu zaburzeń osobowości, hipercholesterolemii oraz zmian w siatkówce oka i obniżonej ostrości wzroku. Skarżący w odwołaniu podniósł, że wcześniejsze badania psychologiczne nie wykazały przeciwwskazań, a poziom cholesterolu uległ poprawie po zmianie diety. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska (RWKL) utrzymała w mocy orzeczenie TWKL. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając organom nieuwzględnienie jego argumentów i dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji.
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...], nr [...] działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (j.t. Dz.U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 4, 16, 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 15, poz. 80), rozpoznała u skarżącego D. C.: 1) zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne (§ 68 p. 2); 2) hipercholesterolemię (§ 60 p. 1); 3) zmiany zwyrodnieniowe w tylnym biegunie siatkówki oka lewego (§ 14 p. 3); 4) obniżenie ostrości wzroku obu oczu Vop – 0,5 i Vol – 0,6 (§ 13 p. 1) i zaliczyła skarżącego do kategorii "N" – niezdolny do zawodowej służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego – Zał. 1, Grupa I.
W uzasadnieniu podała, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznania powodują niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej na podstawie wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
Schorzenia wymienione w pkt 1) i 2) rozpoznania powodują niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Organ podał, że na podstawie w/w rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, na podstawie badania podmiotowego i przedmiotowego wykonanego w TWKL, badań w gabinetach specjalistycznych, badań dodatkowych krwi i moczu, orzekł, że badany jest niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Stwierdzone na podstawie przeprowadzonych badań schorzenie wymienione w pkt. ad 1) rozpoznania - mieści się w zakresie pojęciowym § 68 p.1 zał. nr 1 do rozp. MON z dnia 08.01.2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej. TWKL podała, że z uwagi na to, że zaburzenia osobowości są związane z zaburzeniami strefy emocjonalno-popędowej o różnej etiologii i nasileniu, a warunki i właściwości służby wojskowej, w tym wysiłek fizyczny, silne bodźce fizyczne i psychiczne mogą spowodować znaczne pogorszenie stanu zdrowia, to uznała, iż badany jest niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Stwierdzone na podstawie przeprowadzonych badań schorzenie wymienione w pkt. ad 2) rozpoznania - mieści się w zakresie pojęciowym § 60 p. 1 zał. nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 08.01.2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej. W takim przypadku kandydatów do zawodowej służby wojskowej ( grupa I badanych = kolumna 4 załącznika ) należy zaliczać do kategorii "N" (niezdolny do zawodowej służby wojskowej).
Mając powyższe na uwadze, organ ten orzekł jak w wydanym orzeczeniu.
Od powyższego orzeczenia skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę niekorzystnego orzeczenia wydanego przez TWKL we W. i dopuszczenia go do pełnienia zawodowej służby wojskowej lub wyznaczenia nowego terminu badania przez lekarzy RWKL we W. celem wydania orzeczenia w sprawie.
Odnośnie rozpoznania opisanego w pkt 1) orzeczenia podał, że rozpoznanie to zostało określone na podstawie przeprowadzonego w dniu 22.11.2011 r. badania psychologicznego wykonanego przez lekarza psychologa TWKL. Wcześniej, tj. w dniu 03.11.2011 r., w Regionalnej Wojskowej Pracowni Psychologicznej we W. poddano go bardziej szczegółowemu badaniu i wydano orzeczenie nr 1095/11, zgodnie z treścią którego nie stwierdzono u niego żadnych przeciwskazań psychologicznych do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Także wcześniejsze badania przeprowadzone w czasie odbywania przez niego służby w jednostce wojskowej w Ż., przeprowadzone w dniu 31.03.2011 r. przez pracownię psychologiczną w Z., skutkowało wydaniem pozytywnego dla niego orzeczenia psychologicznego nr 186/11, z treści którego również bezsprzecznie wynika, że nie stwierdzono u niego jakichkolwiek przeciwskazań psychologicznych do pełnienia czynnej służby wojskowej na stanowiskach, funkcjach wojskowych lub w rodzajach oraz wyspecjalizowanych Sił Zbrojnych wymagających szczególnych predyspozycji.
Zarówno pierwsze jak i drugie z w/w badań, były badaniami szczegółowymi, w skład których wchodziły, oprócz standardowych badań i rozmów z lekarzem psychiatrą i psychologiem, także testy mające na celu zbadanie IQ i badanie na przyrządzie pozwalającym określić szybkość reakcji na bodźce.
Skarżący podał, że podczas badania psychologicznego przeprowadzonego w ramach TWKL informował prowadzącego badanie o tym, że przeszedł już wcześniej badania psychologiczne w ramach służby wojskowej, co zostało zignorowane. Prowadzący rozmowę dał mu do zrozumienia, że wcześniejsze badania i orzeczenia psychologiczne nic dla niego nie znaczą i nie będą brane pod uwagę, bo to wyłącznie on jest władny do podejmowania ostatecznej decyzji na temat osoby skarżącego i tego, czy nadaje się do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Skarżący zarzucił, że od początku badania prowadzący je był opryskliwy, nastawiony do niego negatywnie. Przez cały czas trwania badania skarżący miał wrażenie, jakby już przed jego wejściem do gabinetu zapadła decyzja o jego niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Takie zachowanie może wskazywać w sposób jednoznaczny na brak bezstronności, co skutkowało wydaniem negatywnego orzeczenia.
Odnośnie rozpoznania wymienionego w pkt 2) orzeczenia skarżący podał, że rozpoznanie to zostało ustalone na podstawie przeprowadzonych w dniu 02.11.2011 r. badań biochemicznych, których wynik wskazał 220 mg/dl cholesterolu całkowitego przy dopuszczalnej normie 200 mg/dl. Przyczyną takiego wyniku mogła być prowadzona przez niego dieta zawierająca duże ilości spożywanych na dobę jaj kurzych. Po wyeliminowaniu nadmiernej ilości jaj kurzych skarżący poddał się ponownemu badaniu poziomu cholesterolu we krwi. Badanie wykonano w gabinecie lekarza rodzinnego w O. Wynik badania wskazuje na obniżenie poziomu cholesterolu do 192,3 mg/dl, co mieści się w dopuszczalnych normach. Powyższe świadczy o tym, że rozpoznanie opisane w pkt. 2) miało charakter czasowy, a tym samym nie może być podstawą do orzeczenia TWKL niedopuszczającego skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Powołując się na powyższe, skarżący wniósł jak na wstępie odwołania.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...], nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., powołując się na przepis art. 127 i art. 138 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (j.t. Dz.U. z 2008 r. nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 5, § 16, § 21 ust. 1 i 2, § 24 ust. 1 i § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 15, poz. 80) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie niektórych świadczeń zdrowotnych przysługujących żołnierzom zawodowym (Dz. U. nr 8, poz. 36) - utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji.
W uzasadnieniu podała, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania oraz analizie całości przedstawionej w sprawie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymała je w mocy.
W ocenie RWKL we W., wojskowa komisja lekarska I instancji prawidłowo ustaliła rodzaj i stopień nasilenia wszystkich schorzeń wyszczególnionych w zaskarżonym orzeczeniu, mając na względzie zgromadzoną dokumentację medyczną, wyniki przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań dodatkowych oraz specjalistycznych badań lekarskich, a ich kwalifikacji orzeczniczej dokonała adekwatnie do tych ustaleń zgodnie z przepisami rozp. MON z dn. 08.01.2010 r . (Dz. U. nr 15, poz. 80).
Podała, że rozpoznanie lekarskie opisane w pkt 1) rozpoznania postawione zostało przez lekarza specjalistę psychiatrę z Poradni Zdrowia Psychicznego 4WSKzP we W. (po wcześniejszym badaniu psychologicznym przeprowadzonym przez specjalistę psychologa klinicznego badającego dla potrzeb orzeczniczych) i zakwalifikowane zostało prawidłowo w/g § 68 p. 2 z zał. Nr 1 do rozp. MON z dn. 08.01.2010 r. (Dz. U. Nr 15, poz. 80). Kwalifikuje ono jednoznacznie w Gr. I osób badanych do kategorii "N" - niezdolny do zawodowej służby wojskowej.
Załączone przez skarżącego do odwołania orzeczenie psychologiczne Nr [...] z dn. 03.11.2011 r. zostało wydane po badaniu psychologicznym przeprowadzonym dla celów WKU w Regionalnej Wojskowej Pracowni Psychologicznej we W. Zdaniem RWKL we W. nie może ono stanowić podstawy do kwestionowania specjalistycznego lekarskiego rozpoznania psychiatrycznego, ani też orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej zawierającego rozpoznania lekarskie postawione przez lekarzy stanowiących zespół orzekający.
Stwierdzenie w załączonym orzeczeniu psychologicznym braku przeciwwskazań psychologicznych do pełnienia zawodowej służby wojskowej nie jest tożsame i nie stoi w sprzeczności z istnieniem przeciwwskazań psychiatrycznych wynikających ze specjalistycznej lekarskiej oceny psychiatrycznej (tj. rozpoznania lekarskiego).
Odnośnie załączonego orzeczenia Psychologicznego Nr [...] z dn. 31.03.2011 r. Placówki Pracowni Psychologicznej w Z. uprawnionej do wykonywania badań osób kierujących pojazdami, stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do odbywania czynnej służby wojskowej na stanowiskach, funkcjach wojskowych lub w rodzajach oraz wyspecjalizowanych służbach sił zbrojnych wymagających szczególnych predyspozycji wojskowa komisja lekarska II instancji stwierdziła, że zostało ono wydane dla celów ustawy z dn. 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t. j. Dz. U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 ze zm.), a nie dla celów ustawy z dn. 11.09.2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), która stanowiła podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia i nie zawiera żadnych danych dotyczących oceny zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Również z przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych TWKL we W. badań laboratoryjnych wykonanych w dn. 02.11.2011 r. wynika, że u skarżącego stwierdzono nieprawidłowy poziom cholesterolu znamiennie przekraczający wartości referencyjne, co upoważniało do postawienia rozpoznania hipercholesterolemii do diagnostyki mieszczącej się w zakresie pojęciowym § 60 p. 1 z zał. nr 1 do rozp. MON z dn.08.01.2010 r. (Dz.U. nr 15, poz. 80).
Mając na uwadze charakter i dynamikę tych zaburzeń metabolicznych, RWKL we Wrocławiu stoi na stanowisku, że dołączony przez skarżącego do odwołania pojedynczy prawidłowy wynik badania cholesterolu całkowitego z dn.09.12.2011 r. przeprowadzonego w Laboratorium Analiz Lekarskich "[...]" przy [...] Centrum Chorób Płuc we W. nie podważa wiarygodności wyników badań laboratoryjnych przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych w Zakładzie Diagnostyki Laboratoryjnej 4 WSKzP we W. i nie stoi w sprzeczności ze stwierdzoną uprzednio hipercholesterolemią wymagającą dalszej diagnostyki.
RWKL we W. dodała, ze nie stwierdziła potrzeby ponownego badania odwołującego się, ponieważ wynik przeprowadzonego dla potrzeb orzeczniczych specjalistycznego psychiatrycznego badania lekarskiego oraz badań dodatkowych nie budzą wątpliwości co do oceny rodzaju i stopnia nasilenia schorzeń, a załączone do odwołania orzeczenia psychologiczne nie są specjalistycznym badaniem lekarskim, a tylko jednym z typów badań dodatkowych i jako takie mogą stanowić jedynie pomocniczy element całego lekarskiego procesu orzeczniczego.
Mając powyższe na uwadze RWKL we W. orzekła jak na wstępie.
W skardze wniesionej w niniejszej sprawie skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu podnosząc dodatkowo, że organ II instancji w ogólne nie wziął pod uwagę przedstawionych w odwołaniu argumentów i dokumentacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej p.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, o czym stanowi § 2 powołanego wyżej art. 1 p.u.s.a. Sądy administracyjne sprawują kontrolę zaskarżonych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami procesowymi obowiązującymi w dacie ich wydania. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych nazywanych w przepisach orzeczeniami. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (j.t. Dz.U. z 2008 r. nr 141, poz. 892 ze zm.), "Zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją." Do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, dalej k.p.a., co oznacza, że w zakresie nieunormowanym przepisami szczególnymi należy stosować przepisy k.p.a., który normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych.
W myśl art. 5 ust. 6 w/w ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: 1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego; 1a) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych; 2) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.
Zważyć należy, że orzeczenie komisji lekarskiej o zdolności do zawodowej służby wojskowej i zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, nie opiera się jednak na uznaniu tego organu wynikającego ze specjalistycznej wiedzy jego członków, lecz - jak to wskazano w art. 5 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – podejmowane jest na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności danej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej.
Zgodnie z § 16 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 15, poz. 80), przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczeniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. W myśl objaśnień szczegółowych do załącznika nr 1 w/w rozporządzenia, kandydatów do zawodowej służby wojskowej zalicza się do grupy I osób badanych przez wojskowe komisje lekarskie. Załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia zawiera szczegółowy wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych. Wojskowa komisja lekarska orzeka w składzie trzech lekarzy, na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich oraz zgromadzonej dokumentacji medycznej. Zgodnie z § 23 ust. 1 w/w rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu dokumentów. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej sporządza się według wzoru stanowiącego załącznik nr 5 do w/w rozporządzenia, zgodnie z wymogami określonym w § 24 ust. 1. Od orzeczenia wydanego w I instancji przysługuje odwołanie do właściwej wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia, o czym stanowi § 29 w/w rozporządzenia. W myśl § 30 ust. 1 rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia rozpatruje odwołanie w składzie trzech lekarzy. Zgodnie z ust. 2 w/w przepisu prawa, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.
Dodać należy, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia osoby badanej, w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz, czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. W ramach tak pojętej kontroli sądowej orzeczeń wojskowych komisji lekarskich podjętych w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej, sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń wojskowych komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych osoby badanej. Sąd administracyjny nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować danej osoby do innej kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, niż uczyniła to wojskowa komisja lekarska na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i zebranej dokumentacji lekarskiej.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wydane w sprawie orzeczenia w przedmiocie zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej zostały podjęte z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z treści orzeczenia wydanego przez organ I instancji wynika, że organ ten rozpoznał u skarżącego opisane w pkt 1) zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne i wskazał w tym miejscu § 68 p. 2 zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 15, poz. 80). W uzasadnieniu wydanego orzeczenia podał natomiast, że stwierdzone na podstawie przeprowadzonych badań schorzenie wymienione w pkt. ad 1) rozpoznania - mieści się w zakresie pojęciowym § 68 p.1 zał. nr 1 do w/w rozp. MON z dnia 08.01.2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej. Z powyższego wynika, że rozstrzygnięcie orzeczenia jest sprzeczne z jego uzasadnieniem. Zważyć należy, że § 68 p. 1 zał. nr 1 do w/w rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. wskazuje na: zaburzenia osobowości nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, a pkt 2 tego paragrafu na: zaburzenia osobowości upośledzające lub znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne poddające się korekcji. Utrzymując w mocy orzeczenie wydane przez organ I instancji organ odwoławczy podał, że rozpoznanie lekarskie opisane w pkt 1) rozpoznania postawione zostało przez lekarza specjalistę psychiatrę z Poradni Zdrowia Psychicznego 4WSKzP we W. (po wcześniejszym badaniu psychologicznym przeprowadzonym przez specjalistę psychologa klinicznego badającego dla potrzeb orzeczniczych) i zakwalifikowane zostało prawidłowo w/g § 68 p. 2 z zał. nr 1 do rozp. MON z dn. 08.01.2010 r., co kwalifikuje jednoznacznie w Gr. I osób badanych do kategorii "N" - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Organ odwoławczy w ogóle nie dostrzegł w/w sprzeczności i jej nie wyjaśnił, co może budzić wątpliwości w zakresie rzetelności rozpoznania w tym zakresie sprawy przez organ odwoławczy.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że do odwołania skarżący dołączył dwa orzeczenia psychologiczne. Jedno z dnia 31 marca 2011 r. nr [...], według treści którego brak jest przeciwskazań psychologicznych do odbywania przez niego czynnej służby wojskowej na stanowiskach, funkcjach wojskowych lub w rodzajach oraz wyspecjalizowanych Sił Zbrojnych wymagających szczególnej predyspozycji. W zaskarżonymi orzeczeniu, odnosząc się do zarzutów odwołania w tym zakresie organ odwoławczy trafnie zauważa, że orzeczenie to, jak wynika z jego treści, zostało wydane dla celów ustawy z dn. 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t. j. Dz. U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 ze zm.), a nie dla celów ustawy z dn. 11.09.2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. nr 141, poz. 892 ze zm.), która stanowi podstawę wydania zaskarżonych orzeczeń i nie zawiera żadnych danych dotyczących oceny zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej.
Drugie orzeczenie dołączone przez skarżącego do odwołania, to orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 03.11.2011 r. wydane przez Regionalną Wojskową Pracownię Psychologiczną we W. W orzeczeniu tym stwierdzono brak przeciwskazań psychologicznych do pełnienia przez skarżącego zawodowej służby wojskowej. Z treści tego orzeczenia wynika, że zostało ono wydane na podstawie wyników przeprowadzonych badań psychologicznych, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 sierpnia 2009 r. w sprawie badań psychologicznych osób zgłaszających chęć pełnienia zawodowej służby wojskowej (Dz. U. nr 150, poz. 1214). Zauważyć należy, że rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 5a ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z treści powołanego aktu wynika, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o pracowni psychologicznej, bez bliższego określenia, należy przez to rozumieć wojskową pracownię psychologiczną, regionalną wojskową pracownię psychologiczną (taka właśnie pracownia wydała przedłożone przez skarżącego orzeczenie) oraz Centralną Wojskową Pracownię Psychologiczną. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że orzeczenie to nie może stanowić podstawy do kwestionowania specjalistycznego lekarskiego rozpoznania psychiatrycznego, ani też orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej zawierającego rozpoznania lekarskie postawione przez lekarzy stanowiących zespół orzekający.
Nie wchodząc w merytoryczną ocenę ustaleń dokonanych w toku badań komisyjnych, jak i wynikających z przedłożonego przez skarżącego orzeczenia psychologicznego Sąd stwierdza, że istnieje sprzeczność w ocenie stanu zdrowia skarżącego. Skoro przedstawił on konkretny dowód na okoliczność mającą znaczenie dla wyjaśnienia sprawy, to obowiązkiem organu II instancji było dokonanie ich dokładnej oceny, która powinna znaleźć wyraz w uzasadnieniu orzeczenia uwzględniającym wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Jeżeli organ odwoławczy zakwestionował prawidłowość diagnozy wynikającej z przedłożonego przez skarżącego orzeczenia psychologicznego, to winien dać temu wyraz w uzasadnieniu wydanego przez siebie orzeczenia. Nie można w ocenie Sądu uznać za spełniające wymóg art. 107 § 3 k.p.a. i art. 8 oraz art. 11 k.p.a., a zatem jako właściwe uzasadnienie zaskarżonego w tej części orzeczenia stwierdzenie, że badanie przeprowadzone przez uprawnioną do orzekania w sprawie badań psychologicznych osób zgłaszających chęć pełnienia zawodowej służby wojskowej regionalną wojskową pracownię psychologiczną i wydane w wyniku tego badania orzeczenie nie może stanowić podstawy do kwestionowania specjalistycznego lekarskiego rozpoznania psychiatrycznego, ani też orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej zawierającego rozpoznania lekarskie postawione przez lekarzy stanowiących zespół orzekający. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w tej części wskazuje, że organ odwoławczy w sposób arbitralny i bez należytego uzasadnienia przyznał prymat mocy dowodowej orzeczenia lekarza psychiatry i psychologa klinicznego stwierdzających określoną chorobę lub ułomność w stosunku do orzeczenia psychologa z uprawnionej wojskowej pracowni psychologicznej, który schorzenia tego, czy ułomności nie stwierdził.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dysponuje sprzecznymi ze sobą dowodami, to nie może uchylić się od oceny wiarygodności tych dowodów, a tym samym i od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zaniedbaniem organu stanowiącym istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mającym wpływ na wynik sprawy jest brak wyczerpującego odniesienia się do sprzecznych w swej treści dowodów mających istotne znaczenie w sprawie. Dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego.
Te same uwagi należy odnieść do rozpoznania opisanego w pkt 2) orzeczenia organu I instancji. Po przeprowadzonym badaniu skarżącego organ I instancji rozpoznał u skarżącego hipercholesterolemię, która według treści tego orzeczenia, mieści się w zakresie pojęciowym § 60 p. 1 zał. nr 1 do w/w rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach w brzmieniu: "Inne choroby przemiany materii nieznacznie upośledzające sprawność ustroju". W objaśnieniach szczegółowych do powyższego paragrafu wskazano, że rozpoznanie powinno być potwierdzone obserwacją lub leczeniem szpitalnym oraz dokumentacją z leczenia w poradni endokrynologicznej lub innej poradni specjalistycznej. Jeśli chodzi o pkt 1, to kandydatów do służby w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego należy kwalifikować jako niezdolnych. Z akt sprawy wynika, że rozpoznanie wymienionego w pkt 2) orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej zostało podjęte na podstawie jednorazowego badania krwi. Do odwołania skarżący dołączył kolejne badanie krwi określające poziom cholesterolu mieszczący się w granicach normy. Odnosząc się do twierdzeń odwołania oraz zarzutów w nim podniesionych a dotyczących rozpoznania opisanego w pkt 2) orzeczenia organu I instancji, organ odwoławczy stwierdził w sposób arbitralny, że dołączony przez skarżącego do odwołania pojedynczy prawidłowy wynik badania cholesterolu całkowitego z dn. 09.12.2011 r. przeprowadzonego w Laboratorium Analiz Lekarskich "[...]" przy [...] Centrum Chorób Płuc we W. nie podważa wiarygodności wyników badań laboratoryjnych przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych w Zakładzie Diagnostyki Laboratoryjnej 4 WSKzP we W. i nie stoi w sprzeczności ze stwierdzoną uprzednio hipercholesterolemią wymagającą dalszej diagnostyki. Tego rodzaju uzasadnienie nie spełnia w ocenie Sądu wymogów art. 107 § 3 k.p.a. oraz wymogów art. 8 i art. 11 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organ nie wskazał, z jakich przyczyn w jego ocenie w sytuacji sprzeczności dwóch w/w badań prymat należy dać jednorazowemu badaniu przeprowadzonemu w dniu 02.11.2011 r. oraz z jakich przyczyn, mimo treści szczegółowych objaśnień do § 60 p. 1 zał. nr 1 do w/w rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej (...), owo jednorazowe badanie jest wystarczające do stwierdzenia rozpoznania, o jakim mowa w pkt 2 orzeczenia organu I instancji.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone w sprawie orzeczenia zostały podjęte z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazania do ponownego rozpoznania sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu, przy czym w postępowaniu tym prowadzonym z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. organ winien dokonać oceny zasadności zarzutów odwołania i odnieść się do nich zgodnie z wymogami art. 8 i art. 11 k.p.a. w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, które należy uzasadnić w sposób odpowiadający art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania wyroku z uwagi na to, że zaskarżona decyzja nie ma cech wykonalności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło