IV SA/Wr 171/08

PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-12-05

Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną i rodzinne wydatki, w tym na edukację rodzeństwa i rehabilitację, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, mimo pierwotnego oddalenia wniosku z powodu oczywistej bezzasadności skargi?
Ratio decidendi
Sąd, uwzględniając przywrócony termin do wniesienia skargi, dokonał ponownej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stwierdził, że skarżący, przedstawiając szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków (w tym na edukację rodzeństwa i rehabilitację) oraz sytuacji rodzinnej, wykazał niemożność poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym, aby nie pozbawić skarżącego prawa do sądu, przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący Ł. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu pierwotnie oddalił ten wniosek, uznając skargę za oczywiście bezzasadną z powodu przekroczenia terminu. Po przywróceniu terminu do wniesienia skargi, sąd dokonał ponownej oceny wniosku, uwzględniając szczegółowe dane dotyczące sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego.
Rozstrzygnięcie
I. uchylić zaskarżone postanowienie; II. przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Ł. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 171/08 w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi Ł. P. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej postanawia: I. uchylić zaskarżone postanowienie; II. przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 21 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek Ł. P. o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wskazano na oczywistą bezzasadność skargi związana z przekroczeniem terminu do wniesienia skargi. Pismem z dnia 20 czerwca 2008 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 maja 2008 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o udzielenie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2008 r. przywrócono termin do wniesienia skargi w powyższej sprawie. Zarządzeniem z dnia 2 października 2008 r. wezwano skarżącego do wypełnienia i przesłania urzędowego formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz o nadesłanie dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej. W odpowiedzi Ł. P. nadesłał formularz, z którego wynika, że pozostaje on w czteroosobowej rodzinie składającej się ze skarżącego, jego matki, siostry oraz brata. Zgodnie z oświadczeniem złożonym na formularzu dochody wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą 4.400 zł (brutto). Prócz tego skarżący wykazał, że posiada oszczędności na kwotę 500 zł. Skarżący oświadczył, że jego wydatki obejmują między innymi opłacenie nauki (czesnego) dla siostry w wysokości 600 zł miesięcznie, opłacenie nauki (czesnego) dla brata w wysokości 110 zł. Oświadczył też, że ponosi koszty związane z rehabilitacją brata w związku z jego chorobą związaną z przebytym wypadkiem samochodowym w kwocie 200 zł miesięcznie, a także koszty na dojazd do pracy w kwocie 200 zł miesięcznie. Prócz tego oświadczył także, że rodzinę utrzymuje on wraz z matką, a ich wydatki obejmują czynsz (250 zł miesięcznie), prąd (ok. 200 zł miesięcznie), telefon (ok. 170 zł miesięcznie), internet (45 zł miesięcznie), gaz (35 zł) oraz ogrzewanie mieszania (1500 zł rocznie). Do oświadczenia dołączył rachunki, faktury oraz rozliczenie PIT 11 za rok 2006, aktualne zaświadczenie o zarobkach jego oraz matki, a także przekaz pocztowy na kwotę 700 zł przesłaną do D. P. od komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z., przesłany jako ściągnięte alimenty na dzieci, oraz zestawienie z rachunku bankowego skarżącego. Dodatkowo skarżący stwierdził, że jego koszty utrzymania wzrosły również dietą którą stosuje, a także że nie jest w stanie opłacić adwokata lub radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przytoczone przepisy prawa pozwalają Sądowi, który wydał będące przedmiotem środka odwoławczego postanowienie, uchylić je i w miarę potrzeby rozpoznać sprawę na nowo, gdy jest ono oczywiście uzasadnione. Kierując się powyższym uregulowaniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dokonał ponownej oceny stanu sprawy, z uwzględnieniem postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia skargi z dnia 13 sierpnia 2008 r., w związku z którym została przywrócona możliwość do rozpatrzenia skargi oraz rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji uznał ten środek odwoławczy za oczywiście uzasadniony i uchylił postanowienie z dnia 21 maja 2008 r. o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu i rozpoznał merytorycznie powyższy wniosek. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący wykazał, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Skarżący jest osobą która pozostaje w czteroosobowej rodzinie składającej się ze skarżącego, jego matki, siostry oraz brata. Oświadczył także, że rodzinę utrzymuje on wraz z matką, a ich wydatki obejmują czynsz (250 zł miesięcznie), prąd (ok. 200 zł miesięcznie), telefon (ok. 170 zł miesięcznie), internet (45 zł miesięcznie), gaz (35 zł) oraz ogrzewanie mieszania 1500 zł rocznie). Do oświadczenia dołączył rachunki, faktury oraz rozliczenie PIT 11 za rok 2006 oraz aktualne zaświadczenie o jego dochodach zestawienie z rachunku bankowego skarżącego. Zgodnie z oświadczeniem złożonym na formularzu dochody wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym 4.400 zł (brutto). Prócz tego skarżący wskazał, że posiada oszczędności na kwotę 500 zł. Skarżący oświadczył, że jego wydatki obejmują między innymi opłacenie nauki (czesnego) dla siostry w wysokości 600 zł miesięcznie, opłacenie nauki (czesnego) dla brata w wysokości 110 zł. Oświadczył też, że ponosi koszty związane z rehabilitacją brata w związku z jego chorobą związaną z przebytym wypadkiem samochodowym w kwocie 200 zł, a także na dojazd do pracy w kwocie 200 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżący stwierdził, że jego koszty utrzymania wzrosły również dietą którą stosuje, a także że nie jest w stanie opłacić adwokata lub radcy prawnego. Wskazać trzeba, iż skarżącego nie stać na wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika, a w związku z powyższym pozbawienie możliwości uzyskania pełnomocnika, pozbawiłoby skarżącego prawa do pomocy prawnej, a konsekwencji prawa do sądu. Z tych względów należało przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło