IV SA/Wr 173/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej decyzję w sprawie odmowy zmiany decyzji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego i umarzającej postępowanie pierwszej instancji w całości postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., działając na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. w związku z art. 158 § 1 k.p.a., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] uchylającej w całości decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w sprawie odmowy zmiany decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] odmawiającej przyznania Z. R. dodatku mieszkaniowego i umarzającej postępowanie pierwszej instancji w całości. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu dnia 29 stycznia 2013 r. wraz z pouczeniem, że przysługuje od niej prawo wystąpienia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia 28 lutego 2013 r. Z.R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję z dnia 3 stycznia 2013 r. W skardze wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] oraz o rozpoznanie niniejszej sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny "w pełnym składzie trzech sędziów zawodowych Naczelnego Sądu Administracyjnego". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącego przysługujących mu środków zaskarżenia na drodze administracyjnej. W dniu 3 kwietnia 2013 r. skarżący ponowił wniosek o "rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym w pełnym składzie trzech sędziów zawodowych Naczelnego Sądu Administracyjnego". Podkreślił jednocześnie, że domaganie się przez Kolegium aby wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy jest bezpodstawne i nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisów art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Powołany przepis statuuje zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Stosownie do art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza, że w przypadku złożenia odwołania od decyzji pierwszej instancji, organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie. Jednakże, w myśl art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednak strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Z treści złożonej skargi oraz z okoliczności faktycznych sprawy bezsprzecznie wynika, iż w istocie jest to skarga na decyzję, którą zakwestionować skarżący mógł jedynie w drodze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazać należy, że w decyzji z dnia 3 stycznia 2013 r. zawarte zostało prawidłowe pouczenie o sposobie jej zaskarżenia, tj. że od decyzji służy prawo wystąpienia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, gdyż stanowi ona, wydane w trybie art. 156 § 1 w związku z art. 158 § 1 k.p.a., rozstrzygnięcie organu, od którego służy tego rodzaju środek prawny. Skarżący natomiast, wnosząc skargę w niniejszej sprawie, nie wyczerpał przysługującego mu środka zaskarżenia od omawianej decyzji. Co więcej, w piśmie procesowym z dnia 3 kwietnia 2013 r. osobiście potwierdził, że żądanie od niego tego rodzaju czynności procesowej jest bezpodstawne i nieuzasadnione. Wobec tego zatem, że sąd administracyjny nie zastępuje organów odwoławczych, a jego działania nie mogą naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego skargę należało uznać za niedopuszczalną. W kwestii żądania przez skarżącego rozpoznania niniejszej sprawy "na posiedzeniu jawnym w pełnym składzie trzech sędziów zawodowych Naczelnego Sądu Administracyjnego" wskazać należy, że sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego, którzy nie zostali przeniesieni do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostając, po reformie sądownictwa administracyjnego w wojewódzkich sądach administracyjnych, wykonują obowiązki orzecznicze na równi z sędziami wojewódzkich sądów administracyjnych. Brak więc podstaw by uznać powyższy wniosek za zasadny i zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów NSA. Poza tym, w rozważanym przypadku w ogóle nie doszło do merytorycznego jej rozpoznania. Z kolei, art. 58 § 3 zdanie drugie p.p.s.a. stanowi, że odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że do uznania Sądu pozostawia się, czy odrzucenie skargi nastąpi na posiedzeniu jawnym. Nie można przy tym skutecznie czynić zarzutu Sądowi, że rozpoznawał sprawę na posiedzeniu niejawnym bez uprzedniego wysłuchania stron w sytuacji, gdy nie ma żadnych wątpliwości co do dopuszczalności drogi sądowej. Poza tym, zgodnie z art. 16 § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym orzeka w składzie jednego sędziego, chyba że ustawa stanowi inaczej. W sytuacji odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. ustawa nie przewiduje obligatoryjnego podjęcia postanowienia w składzie trzech sędziów. W związku z tym co wcześniej powiedziano, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.