IV SA/Wr 174/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (sprawozdawca) Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2008r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) – dalej ustawa oraz art. 104 kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a. orzekł o utracie przez D. B. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem 29 listopada 2010r. W uzasadnieniu wskazano, że z posiadanych dokumentów wynika, że D. B. nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 powołanej ustawy w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Odwołanie od powyższej decyzji złożył D.B. Wezwał w nim o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie statusu bezrobotnego. Podał, że w Urzędzie Pracy stawił się 10 listopada 2010r. Pośrednik pracy wyznaczył mu kolejny termin wizyty na 20 grudnia 2010r. Nie poinformowano go wówczas i nie przypomniano, że ma się zgłosić w dniu 29 listopada 2010r. w Urzędzie Pracy przy ul. P. Ś. Podał, że jest osobą chorą, termin stawiennictwa w dniu 28 listopada 2010r. został wyznaczony siedem miesięcy wcześniej i nie pamiętał o tym. Do odwołania skarżący dołączył zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia [...] wydane przez Polskie Centrum Zdrowia Instytut Medycyny, Oddział W. Ś., Poradnia Zdrowia Psychicznego oraz z dnia [...] wydane przez [...] F. Spółka z o.o. NZOZ "F." Podstawowa Opieka Zdrowotna. Wojewoda D. po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podał, że skarżący został zarejestrowany jako osoba bezrobotna 12 kwietnia 2010r. z prawem do zasiłku od dnia 20 kwietnia 2010r. do 19 kwietnia 2011r. Został pouczony o konieczności zgłaszania się w wyznaczonych terminach do Urzędu Pracy oraz zawiadamiania Urzędu w terminie 7 dni od daty wyznaczonej, o przyczynie niestawiennictwa co potwierdził własnoręcznym podpisem. Skarżący nie stawił się w Urzędzie Pracy w dniu 29 listopada 2010r. chociaż wyznaczenie tego terminu i powiadomienie o nim podpisał w karcie rejestracyjnej, nie usprawiedliwił również w terminie 7 dni swojej nieobecności. W tych okolicznościach organ II instancji uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 3 ustawy (obowiązującej od 1 lutego 2009r.) bezrobotny ma obowiązek zgłoszenia się do właściwego powiatowego Urzędu Pracy w wyznaczonym przez Urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy lub innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez Urząd Pracy, w tym gotowości do podjęcia pracy. Ustęp 4 powołanego wyżej art. 33 przewiduje, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Argumenty wskazane przez skarżącego w odwołaniu nie zostały przez organ II instancji uwzględnione jako uzasadniona przyczyna niestawiennictwa. Zainteresowanemu prawidłowo wyznaczono termin stawienia się w dniu 29 listopada 2010r., co potwierdził własnoręcznym podpisem w karcie rejestracyjnej. Tym samym miał obowiązek zgłosić się w Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie. Podnoszony przez skarżącego zarzut, że w dniu 10 listopada 2010r., kiedy był w Urzędzie Pracy pracownik nie przypomniał mu o obowiązku stawienia się 29 listopada 2010r. w Urzędzie Pracy przy ul. P. Ś., nie może wpłynąć na zmianę decyzji. Wszystkie ustalone terminy stawiennictwa w Urzędzie Pracy są obowiązkowe i osoby bezrobotne mają obowiązek ich przestrzegania pod rygorem utraty statusu osoby bezrobotnej. Ponieważ skarżący w ciągu 7 dni od dnia niestawiennictwa nie złożył do akt sprawy żadnego dokumentu stanowiącego podstawę do usprawiedliwienia nieobecności w wyznaczonym terminie – w dniu 29 listopada 2010r. brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze odwołujący się ponownie podniósł, że w dniu 19 kwietnia 2010r. został zarejestrowany w Urzędzie Pracy przy ul. P. Ś. i wówczas to wyznaczono mu termin stawiennictwa na dzień 29 listopada 2010r. W tym samym miesiącu – w kwietniu 2010r. – został przeniesiony do innego oddziału Urzędu Pracy przy ul. G. we W., gdzie regularnie zgłaszał się na kolejne terminy. Zdaniem skarżącego jest oczywiste, że po tylu wizytach termin wyznaczony w kwietniu 2010r. na listopad 2010r. i to na ul. G. a nie na P. Ś. nie może stanowić podstawy do zabrania mu zasiłku dla bezrobotnych. W ocenie skarżącego Urząd Pracy na ulicy G. miał odnotowany termin stawiennictwa skarżącego w dniu 29 listopada na ulicy P. Ś. Podczas kolejnej wizyty w dniu 10 listopada 2010r. pytał trzykrotnie o termin kolejnej wizyty. Wskazano mu dzień 20 grudnia 2010r. W tej sytuacji został wprowadzony w błąd przez urzędnika, który miał obowiązek informowania go o kolejnych terminach bez względu na to co wcześniej, pół roku temu podpisywał. Urząd skwapliwie to wykorzystał i pozbawił go zasiłku. Takie działanie miało charakter podstępny. Natomiast co do braku zawiadomienia o usprawiedliwionej przyczynie nieobecności, które winno być złożone w terminie 7 dni od daty wyznaczonego i ominiętego terminu to podał, że nie złożył zaświadczenia, gdyż nie wiedział, że uchybił terminowi. Zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza art. 7 k.p.a. chociażby w zakresie, niewyjaśnienia stanu faktycznego, art. 8 k.p.c., który mówi o pogłębianiu zaufania obywatela do organów Państwa, art. 9 k.p.c., gdyż urzędnik mimo próśb skarżącego nie powiadomił go o właściwym terminie. Dodatkowo organowi II instancji zarzucił naruszenie art. 75 § 1 k.p.c. oraz art. 77 § 1 k.p.c., w ocenie skarżącego organ ten zignorował jego zaświadczenie lekarskie oraz nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Podniósł, że organy w swoich uzasadnieniach podkreślały, iż 7 miesięcy wcześniej podpisywał, że powiadomiono go o terminie stawiennictwa w Urzędzie – ale nie wzięły pod uwagę zaświadczeń lekarskich mówiących o złym stanie zdrowia, w tym psychicznym, skarżącego. Według skarżącego tylko bezduszny organ nie może wziąć tego pod uwagę, mimo, że art. 82 k.c. wyraźnie wskazuje na wady oświadczenia woli. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swoje stanowisko przywoła argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej stanowią przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2008r. Nr 69 poz. 415 ze zm.) – w szczególności art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 powołanej ustawy. Stanowi on, że bezrobotny ma obwiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy (...) (art. 3). Starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa (...) (ust. 4). Stan faktyczny sprawy odnośnie daty zarejestrowania skarżącego jako osoby bezrobotnej – 12 kwietnia 2010r. i orzeczenia o okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, od 20 kwietnia 2010r. do 19 kwietnia 2011r., jest niesporny. Niesporny jest również fakt, że Urząd Pracy przy ul. P.Ś., w którym zarejestrowano skarżącego jako bezrobotnego wyznaczył mu w kwietniu 2010r. termin stawiennictwa do Urzędu w dniu 29 listopada 2010r. oraz, że otrzymanie tej informacji potwierdził podpisem skarżący w karcie informacyjnej. Poza sporem jest również i to, że skarżący w dniu 29 listopada 2010r. nie zgłosił się do Urzędu i w terminie 7 dni nie złożył zaświadczenia usprawiedliwiającego nieobecność. Zaświadczenia dotyczące jego stanu zdrowia załączył dopiero do odwołania od decyzji organu I instancji, z dnia [...] którą to pozbawiono go na skutek nieobecności w dniu 29 listopada 2010r. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Odwołanie zawiera usprawiedliwione nieobecności – wyjaśnienie, że zapomniał o terminie wyznaczonym 7 miesięcy wcześniej oraz, że wynikało to z chorób na jakie cierpi. Na okoliczność jakie schorzenia zostały u niego stwierdzone przedstawił dwa zaświadczenia lekarskie, z dnia [...] i [...], zawierające szeroki opis dolegliwości. Organ II instancji, w którego posiadaniu były powyższe dokumenty, na które powoływał się skarżący w odwołaniu, w żaden sposób nie ustosunkował się do tak przedstawionego przez zainteresowanego uzasadnienia jak również przedstawionych zaświadczeń lekarskich, w ocenie odwołującego się usprawiedliwiających powstałą sytuację, nieobecność w Urzędzie Pracy w dniu 29 listopada 2010r. Organ II instancji rozważał tylko i dokonał oceny sytuacji w oparciu o brzmienie art. 33 ust. 4 pkt 4 omawianej ustawy. Tymczasem z przepisu powyższego organ oprócz przesłanek wynikających z wprost z powyższego unormowania – nieobecność w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy i usprawiedliwiającego tę nieobecność usprawiedliwienia, złożonego w terminie 7 dni wynika stan świadomości, wiedzy bezrobotnego, że ma obowiązek stawienia się w urzędzie w określonym dniu. Jest on na ogół realizowany przez organ w ten sposób, że osoba zainteresowana potwierdza własnoręcznym podpisem fakt powiadomienia jej o terminie. Tak też w niniejszej sprawie powiadomiono skarżącego o terminie obecności w Urzędzie Pracy 7 miesięcy później. Zainteresowany podnosi, że nie pamiętał o tym terminie, gdyż był powiadomiony, z dużym wyprzedzeniem a ponadto mimo prośby o wskazanie następnego terminu w dniu 10 listopada 2010r. nie podano mu, dzień 29 listopada 2010r. a termin 20 grudnia 2010r. Jak stwierdzono wyżej do okoliczności wskazanych jako usprawiedliwienie – zaświadczeń o stanie zdrowia organ nie ustosunkował się. Należy również podkreślić, że organ nie ustosunkował się także do zarzutu, iż naruszono zasadę wynikającą z art. 9 k.p.a. dotyczącą poinformowania strony o okolicznościach faktycznych. W istocie brak wyjaśnienia powyższych kwestii i zastosowanie bezwzględnie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy w ocenie Sądu daje podstawy do wyartykułowania przez skarżącego zarzutu bezdusznego działania zmierzającego do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Sąd w tym momencie wskazuje na treść art. 7 k.p.a. stanowiącego, iż organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, art. 8 k.p.a. mówiącego, że organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów a także wskazany wyżej art. 9 k.p.a. przewidujący obowiązek informowania. Istotne zatem będzie ustalenie czy rzeczywiście skarżący będąc w dniu 10 listopada 2010r. pytał o następny termin wizyty oraz czy wskazano mu datę 29 listopada 2010r. czy też datę 20 grudnia 2010r. W wyroku z dnia 23 lipca 1992r. III ARN 40/92 Sąd Najwyższy przyjął, że obowiązek informacji powinien być szeroko rozumiany udowodnione zaś naruszenia powyższego obowiązku powinno skutkować uchyleniem decyzji, zwłaszcza wówczas, gdy strona podjęła działania, w tym wypadku nie podjęła, które wiążą się z niekorzystnym skutkiem. W niniejszej sprawie obowiązek informowania strony – jak podkreślał skarżący każdorazowo pytał o następny termin wizyty, miał szczególny wymiar z uwagi na stan zdrowia skarżącego wynikający w szczególności z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...]. Podkreślić należy, że powyższe zaświadczenie – jak również z dnia [...] zostało wydane na kilka tygodni (około 3 tygodnie) przed wskazanym w kwietniu terminem wizyty w urzędzie pracy w miesiącu listopadzie 2010r. Należy zatem przyjąć, że stan zdrowia skarżącego odpowiadał temu, który był opisany we wskazanym zaświadczeniu. Do oceny organu należy czy osoba w opisanym stanie zdrowia, po mikroudarach mózgowia, z objawami astenii, zaburzeniami funkcji poznawczych, zaburzeniami koncentracji uwagi, o cechach zaników korowych mogła w połowie kwietnia zapamiętać o terminie zgłoszenia się w Urzędzie pracy 29 listopada 2010r. i czy jej oświadczenia opierające się na twierdzeniu, że nie pamiętała o terminie wizyty należy uznać za wiarygodne. Powyższe okoliczności Sąd wskazuje również z uwagi na treść art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy mówiącego o usprawiedliwionej nieobecności, na skutek uzasadnionej przyczynie nieobecności. Judykatura przyjmuje, że musi być to obiektywna przeszkoda nieobecności, nie może wynikać z niedbalstwa, czy choćby lekkomyślności. Dlatego należy zgodzić się z wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2008r. wydanym w sprawie III SA/Gd 487/07 oraz NSA z dnia 1 sierpnia 2007r. w sprawie I OSK 1821/06, w których to uznano, że za uzasadnione przyczyny nie uznaje się okoliczności powstałych z winy bezrobotnego, nawet tylko lekkomyślności. Stanowisko Sądu wyrażone w pierwszej opisanej sprawie jest takie, że zapomnienie o terminie, nie może być uznane za przyczynę usprawiedliwioną. Zapomnienie jako niedbalstwo można jednak odnieść do osoby zdrowej. W jakim stanie zdrowia pozostawał skarżący w kwietniu 2010r. oceni organ w oparciu o dołączone do akt zaświadczenie lekarskie ewentualnie dodatkowe dokumenty, które zażąda. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak wyżej.