IV SA/Wr 174/16

Wrocław, dnia 13 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania A. N. (dalej: skarżąca) od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta w N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt sprawy wynika, że przesyłka listowa zawierająca powyższą decyzję została odebrana przez S. P. w dniu 18 stycznia 2016 r. W dniu 16 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, za pośrednictwem organu, skargę na powyższą decyzję. W skardze został zawarty wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia oraz wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona babci skarżącej, która jest osobą w podeszłym wieku i ma wykształcenie podstawowe. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że studiuje we W. i często przebywa poza miejscem zamieszkania. W niniejszej sprawie babcia skarżącej nie przekazała jej korespondencji którą odebrała, a odłożyła ją do swoich dokumentów bez otwierania. Dopiero na wezwanie skarżącej, w dniu 9 marca 2016 r., po otrzymaniu decyzji o uznaniu pobranych świadczeń za nienależne, przekazała ją skarżącej. W odpowiedzi na wniosek o przywrócenie terminu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o wydanie postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są zgodnie z art. 87 p.p.s.a. brak winy w uchybieniu i uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na jej brak, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 października 2005 r., II SA/Bk 369/05, LEX nr 173671). O braku winy w uchybieniu terminu można zaś mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., LEX nr 55832; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., I SAB/Wa 78/05, LEX nr 192260). W zakresie trybu dokonywania doręczeń przez organ administracyjny zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2013, poz. 267 - zwanej dalej k.p.a.). W myśl art. 39 k.p.a. w związku z art. 40 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma stronie za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Artykuł 43 k.p.a. stanowi z kolei, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Konsekwencją przyjętego rozwiązania jest możliwość skutecznego doręczenia pisma procesowego, w tym decyzji organu administracji, do rąk dorosłego domownika przebywającego w miejscu zamieszkania strony. Z niniejszego przepisu wynika jednocześnie domniemanie, że przekazanie pisma adresatowi następuje w dniu odbioru pisma przez dorosłego domownika. W świetle powołanych wyżej przepisów należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona A. N. w dniu 18 stycznia 2016 r. do rąk osoby określonej przez doręczyciela jako dorosły domownik. Fakt odbioru korespondencji przez babcię skarżącej – S. P. nie jest kwestionowany. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Adresat przesyłki może obalić to domniemanie wykazując, że doręczenie zastępcze było wadliwe, albo też pismo w ogóle nie dotarło do rąk adresata. W sprawie skarżąca, jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi wskazała fakt przekazania przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję przez babcię, będącą dorosłym domownikiem z opóźnieniem Fakt, iż dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji, nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie z informacją o faktycznej dacie odbioru korespondencji, nie wyłącza winy skarżącej. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować, jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2011 r. sygn. II FZ 623/11 (LEX nr 1070091). Warunkiem doręczenia przesyłki osobie nie będącej adresatem jest to, że odbierający pismo zobowiąże się do jej przekazania odbiorcy. Strona będzie ponosić konsekwencje, jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09, LEX nr 564244 i z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 60/11,CBOSA). Należy wskazać, że jedynie w sytuacji gdy osoba, która odebrała pismo, nie wywiązała się z obowiązku oddania go adresatowi z przyczyn od niej niezależnych można ewentualnie rozważać tę okoliczność jako uzasadniającą przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż babcia skarżącej, jak wynika ze złożonego oświadczenia, przekazała jej korespondencję odebraną w dniu 18 stycznia 2016 r., dopiero następnego dnia z korespondencją z 9 marca 2016 r., ponieważ pozostawiła listy w swoich dokumentach. Ponadto odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi, a zatem, generalnie rzecz ujmując ewentualne zaniedbania, nieuwaga, przeoczenie takiej osoby (dorosłego domownika), czy też popełnienie przez nią oczywistej omyłki, spowodowane czynnikami subiektywnymi, nie mogą być kwalifikowane jako brak winy adresata (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 grudnia 2013r., sygn. akt II SA/Bd 1173/13, CBOSA). Sąd w pełni podzielił powyższe stanowisko i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi w powyższej sprawie.