IV SA/Wr 174/18
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-04-06
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, jeśli sprawa, której dotyczy skarga, należy do kategorii spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, w których strona jest zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, ponieważ sprawy dotyczące przyznania studentowi stypendium socjalnego, w tym zwiększonego, są sprawami z zakresu pomocy i opieki społecznej, w których strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA. W związku z tym, dalsze postępowanie w przedmiocie zwolnienia z kosztów stało się bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Rektora Uniwersytetu w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznając, że rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów stało się zbędne.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [..]. nr [..] w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Strona skarżąca w skardze oraz w piśmie z dnia w piśmie z dnia 24 lutego 2018 r. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Przepis art. 249a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W myśl art. 258 § 1 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 ustawy).
Z treści przepisu art. 239 pkt 1 lit "a" cytowanej ustawy wynika zaś, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Zaskarżona decyzja dotyczy zaś przyznania studentowi prawa do stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkiwania w domu studenckim lub innym obiekcie niż dom studencki.
Prawo do tych świadczeń zostało uregulowane w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym (tj. Dz. U. zr 2012 , poz. 572 ze zm.).
W myśl art. 173 § 1 pkt 1 tej ustawy student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego.
Zgodnie z art. 179 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej.
Prawo do stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości zostało natomiast uregulowane w art. 182 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym, student studiów stacjonarnych znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studencki, jeżeli codzienny dojazd z miejsca stałego zamieszkania do uczelni uniemożliwiałby lub w znacznym stopniu utrudniał studiowanie.
Stosownie do ust. 2 tego przepisu, student studiów stacjonarnych w przypadku, o którym mowa w ust. 1, może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości również z tytułu zamieszkania z niepracującym małżonkiem lub dzieckiem studenta w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studencki.
Rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne (art. 179 ust. 2 ).
W myśl zaś ust. 3 tego przepisu wysokość dochodu, o której mowa w ust. 2, nie może być niższa niż 1,30 kwoty, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, z późn. zm.), oraz wyższa niż 1,30 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.).
Z regulacji tych wynika zatem, że prawo do przyznania studentowi stypendium socjalnego przysługuje, jeżeli student znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a ponadto spełnia kryterium dochodowe, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej i świadczeniach rodzinnych.
Przesłanki uzasadniające przyznanie tego stypendium odwołujące się do trudnej sytuacji materialnej i kryterium dochodowego wskazanego w ustawie o pomocy społecznej i świadczeniach rodzinnych, pozwalają na przyjęcie, że sprawy dotyczące przyznania studentowi prawa do stypendium socjalnego, w tym zwiększonego stypendium socjalnego, są sprawami z zakresu pomocy i opieki społecznej, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit "a" p.p.s.a..
Strona skarżąca jest zatem zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych.
Z tych względów rozpoznanie wniosku strony o zwolnienie z kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie sądowe wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a § 1 i art. 239 pkt 1 lit "a" oraz art. 258 § 1 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło