IV SA/Wr 174/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-06-06

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Gabriel Węgrzyn, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ uczelni prawidłowo ustalił dochód rodziny studenta przy obliczaniu wysokości stypendium socjalnego, uwzględniając dochód ojca studenta tylko za 10 miesięcy, mimo że pracował on przez cały rok, oraz czy prawidłowo ustalono datę złożenia kompletnego wniosku o stypendium?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy uczelni dopuściły się istotnych uchybień procesowych. Błędnie ustalono dochód rodziny, nie uwzględniając pełnego okresu zatrudnienia ojca studenta w 2016 r. oraz nieprawidłowo obliczono składki na ubezpieczenie zdrowotne. Ponadto, organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i nie wezwały studenta do uzupełnienia dokumentacji w sposób zgodny z przepisami, co skutkowało błędnym ustaleniem daty złożenia kompletnego wniosku i przyznaniem stypendium od późniejszego terminu. Wskazano również na możliwość wznowienia postępowania z uwagi na wyjście na jaw nowego dowodu.
Stan faktyczny
Student J. K. złożył wniosek o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości. Organ I instancji przyznał stypendium w niższej kwocie, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Student skarżył decyzję, zarzucając błędne ustalenie dochodu rodziny (nieprawidłowe uwzględnienie dochodu ojca i ulgi na dzieci) oraz błędne ustalenie daty złożenia kompletnego wniosku, co skutkowało przyznaniem stypendium od późniejszego terminu. Sąd uchylił obie decyzje z powodu naruszeń proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Rektora A z dnia [...] lutego 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału B z dnia [...] stycznia 2018 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Rektora A z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wnioskiem datowanym na dzień 9 października 2017 r. (prezentata organu: 20 grudnia 2017 r.) J. K. (zwany dalej stroną, wnioskodawcą lub skarżącym) wystąpił do Dziekana Wydziału B Uniwersytetu A o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkiwania w domu studenckim lub obiekcie innym niż dom studencki na semestr zimowy roku akademickiego 2017/2018. We wniosku skarżący wskazał, że w skład jego rodziny wchodzą jego rodzice (A. i G. K.) oraz uczące się i małoletnie rodzeństwo (K. i K. K.) oraz oświadczył, że miesięczny dochód netto na członka jego rodziny wynosi 338,26 złotych. Do wniosku strona dołączyła dokumentację źródłową obrazującą sytuację dochodową jego oraz członków jego rodziny w tym m.in.: ← zaświadczenia z dnia 25 lipca 2017 r. o wysokości osiągniętego przez niego dochodu w 2016 r. wykazanego w formularzu PIT-36 (dochód: 21.941,93 złotych) oraz PIT-38 (dochód: 0,00 złotych), a także zaświadczenie z dnia 1 grudnia 2017 r. o zatrudnieniu w C i informację o osiągniętym tam dochodzie (720,00 złotych); ← zaświadczenie z dnia 27 lipca 2017 r. o dochodzie osiągniętym w 2016 r. przez matkę (0,00 złotych) oraz informację (PIT-R) o wysokości osiągniętego przychodu z tytułu pełnienia funkcji [...] (4.356,56 złotych) w całości zwolnionego z podatku dochodowego od osób fizycznych; ← zaświadczenie z dnia 20 lipca 2017 r. o dochodzie osiągniętym w 2016 r. przez ojca (21.218,78 złotych) oraz odliczonych składkach na ubezpieczenie społeczne (3137,95 złotych), a także zaświadczenie z dnia 30 listopada 2017 r. o wysokości ulgi na dzieci za 2015 r. (4.224,12 złotych), umowę o pracę na czas nieokreślony z dnia 1 maca 2016 r. zawartą z D sp. z o.o. s.k., zaświadczenie ZUS z dnia 14 grudnia 2017 r. o wysokości zadeklarowanej składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2016 r. (1777,50 złotych). Skarżący dołączył również umowę podnajmu lokalu, w którym zamieszkuje od 26 lipca 2017 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] Dziekan Wydziału B, działając na podstawie art. 175 ust. 1 w zw. z art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 179 ust. 1 i art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm., dalej u.p.s.w.), art. 104 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.) w zw. z art. 207 ust. 1 u.p.s.w. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu A, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu A z dnia [...] maja 2016 r. (dalej Regulaminu), przyznał wnioskodawcy stypendium socjalne w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkiwania w domu studenckim lub obiekcie innym niż dom studencki w kwocie 680,00 złotych na okres od 1 stycznia 2018 r. do 28 lutego 2018 r. Powołując się na art. 107 § 4 k.p.a. organ odstąpił od uzasadnienia wydanej decyzji. Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia skarżący podniósł, że do dochodu rodziny niezasadnie został doliczony ryczałt otrzymany przez matkę w związku z pełnieniem funkcji [...]. Nie stanowił on bowiem żadnego przysporzenia majątkowego, a ponadto był zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych. Poza tym ryczałt ten w 2017 r. wyniósł 1817,62 złotych, a więc ewentualny dochód z tego tytułu został utracony w kwocie 2538,94 złotych. Wnioskodawca wskazał również, że jego podanie zostało zarejestrowane w systemie informatycznym uczelni w dniu 9 października 2017 r. Następnie skarżący usiłował wielokrotnie złożyć wniosek w formie papierowej w dziekanacie, lecz za każdym razem nie był on przyjmowany z uwagi na jego rzekomą niekompletność. Organ domagał się bowiem wielu dokumentów, które nie miały decydującego wpływu na przyznanie stypendium, często zmieniając zdanie co do ich oceny. W konsekwencji organ przyjął, że wniosek został złożony dopiero w dniu 20 grudnia 2017 r., co prowadziło do pozbawienia strony części należnego jej stypendium. Podsumowując skarżący stwierdził, że przedstawione przez niego dokumenty uzasadniały przyznanie mu stypendium od dnia 1 października 2017 r. w wysokości adekwatnej do sytuacji dochodowej jego rodziny. Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] Rektor Uniwersytetu A, działając na podstawie art. 175 ust. 3 w zw. z art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 179 ust. 1, art. 182 ust. 1 i art. 207 ust. 1 u.p.s.w., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 u.p.s.w. oraz § 39 ust. 1 Regulaminu, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Rektor podał, że nawet po uwzględnieniu zastrzeżeń wnioskodawcy co do zaliczenia na poczet dochodów rodziny ryczałtów [...] otrzymanych przez jego matkę i pominięciu – jako utraconego – jego własnego dochodu, w dalszym ciągu nie spełniał on kryterium dochodowego do otrzymania stypendium socjalnego w podwyższonej wysokości. Miesięczny dochód na osobę w rodzinie kształtował się bowiem na poziomie 402,31 złotych. Podstawę do jego wyliczenia stanowiła zaś suma dochodów uzyskana przez ojca skarżącego z tytułu zatrudnienia w okresie marzec-grudzień 2016 r. w kwocie 21.218,78 złotych brutto, pomniejszona o składki na ubezpieczenie społeczne (3137,95 złotych) i zdrowotne (1485,30 złotych), a następnie podzielona przez okres, w którym został on uzyskany, tj. 10 miesięcy, zgodnie z art. 5 ust. 4a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm., dalej u.ś.r.). Miesięczny dochód netto ojca skarżącego wyniósł zatem 1659,55 złotych. Do tego należało dodać jeszcze kwotę netto 352,01 złotych miesięcznie w związku z otrzymaną w 2016 r. ulgą na dzieci w łącznej wysokości 4224,12 złotych. Tym samym sumaryczny miesięczny dochód w rodzinie wnioskodawcy wyniósł 2.011,56 złotych, co w przeliczeniu na członka rodziny dawało kwotę 402,31 złotych. Dochód w takiej wysokości uprawniał zaś skarżącego do otrzymania stypendium socjalnego w wysokości 680,00 złotych, które zostało mu przyznane. Odnosząc się do zarzutu ustalenia błędnego terminu nabycia uprawnienia do stypendium, organ odwoławczy wyjaśnił, że dołączone do wniosku dokumenty wskazują na ich skompletowanie dopiero w dniu 14 grudnia 2017 r., gdyż taka datę nosi zaświadczenie ZUS o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne. Z ustaleń organu drugiej instancji wynikało także, że skarżący na dzień 5 listopada 2017 r. nie dysponował w pełni skompletowanym podaniem, obejmującym zaświadczenie z US dotyczące ulgi podatkowej z dnia 30 listopada 2017 r., zaświadczenie o zatrudnieniu w C z dnia 1 grudnia 2017 r. oraz wspomniane zaświadczenie z ZUS z dnia 14 grudnia 2017 r. Dokumenty te były zaś wymienione w punktach 16, 15 i 3 ogólnego wykazu wymaganych dokumentów, który został podany do wiadomości studentów na stronach internetowych uczelni i dziekanatu przed rozpoczęciem semestru. Skarżący mógł zatem się zapoznać z wszystkimi wymaganymi dokumentami znacznie wcześniej. W takiej sytuacji – zdaniem Rektora – nie było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie stypendium od 1 października 2017 r., albowiem zgodnie z § 6 ust. 3 Regulaminu, stypendium jest przyznawane od miesiąca złożenia w dziekanacie kompletnego wniosku lub doręczenia brakujących dokumentów, jeżeli kompletny wniosek lub brakujące dokumenty zostały złożone do piątego dnia danego miesiąca. Skoro kompletny wniosek został złożony przez stronę dopiero w dniu 20 grudnia 2017 r., to prawo do stypendium przysługiwało od stycznia 2018 r. Z powyższą decyzją nie zgodził się skarżący, który w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu podniósł, że organ odwoławczy nieprawidłowo ustalił dochód rodziny w zakresie odnoszącym się do dochodu uzyskanego przez jego ojca. W 2016 r. ojciec skarżącego pracował bowiem przez pełne 12 miesięcy, co potwierdzają przedłożone w dziekanacie dwie umowy o pracę: jedna zawarta na okres próbny od dnia 1 grudnia 2015 r. do dnia 29 lutego 2016 r., druga zaś zawarta na czas nieokreślony, począwszy od dnia 1 marca 2016 r. Tymczasem dochód z tego tytułu, jak i składki na ubezpieczenie zdrowotne zostały uwzględnione przez organ jedynie w zakresie 10 miesięcy, w przeciwieństwie do składek na ubezpieczenie społeczne, które uwzględniono w pełnej, dwunastomiesięcznej wysokości. Poprawnie obliczony miesięczny dochód netto ojca z tytułu stosunku pracy i zwrotu niewykorzystanej ulgi podatkowej powinien wynieść zatem 1710,22 złotych, co w przeliczeniu na członka rodziny dawało kwotę 342,04 złotych. W takiej sytuacji skarżący podkreślił, że powinien otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości, tj. 980 złotych miesięcznie. Dalej skarżący podkreślił, że błędnym było również przyjęcie kwoty całej ulgi na dzieci wynoszącej 4224,12 złotych, podczas gdy za dochód należało uznać jedynie kwotę 1411,12 złotych z tytułu zwrotu niewykorzystanej części tej ulgi. Wobec tego dochód miesięczny na osobę w rodzinie winien wynieść ostatecznie 295,16 złotych. Skarżący zwrócił również uwagę na nieprawidłowo przyjęty przez organ odwoławczy okres, w którym przysługiwało mu świadczenie. Podkreślił, że wniosek o przyznanie stypendium socjalnego został przez niego zarejestrowany w systemie informatycznym uczelni już 9 października 2017 r. Jego złożenie w formie papierowej nastąpiło jednak później, co – w ocenie strony – wynikało z konieczności wielokrotnego uzupełniania dokumentacji, którą nakazywali mu pracownicy dziekanatu. Ogólny wykaz wymaganych dokumentów nie precyzował bowiem jakie konkretne dane były niezbędne w jego indywidualnej sytuacji, a przedłożone przez niego dokumenty okazały się niewystarczające dla pracowników dziekanatu. Brak tej precyzji uniemożliwiał zatem skompletowanie dokumentów, które byłyby zgodne z oczekiwaniami pracowników dziekanatu, we właściwym terminie. Skarżący dodał również, że tryb przyznawania pomocy materialnej dla studentów pozostawiał zbyt dużą dowolność pracownikom dziekanatu w zakresie żądania i oceny dokumentów potwierdzających sytuację finansową studentów. Nie mógł on nawet złożyć wniosku z częściowo już zgromadzoną dokumentacją, albowiem pracownicy dziekanatu kilkukrotnie odmawiali mu jego przyjęcia. Mając na uwadze powyższe okoliczności skarżący wniósł o zmianę okresu, na który zostało mu przyznane stypendium, tj. od dnia 1 października 2017 r., a także podwyższenie kwoty stypendium zgodnie z faktycznie uzyskiwanym dochodem przez swoją rodzinę, przy uwzględnieniu jedynie tych dochodów, które mogą być zaliczone do podstawy określenia wysokości stypendium zgodnie z obowiązującymi przepisami. W odpowiedzi Rektor podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie należy podkreślić, że sąd administracyjny nie stanowi kolejnej instancji administracyjnej. Jest on bowiem uprawniony – o czym był już mowa – jedynie do kontroli działalności administracji publicznej, co oznacza m.in., że nie może on przyznawać określonych praw lub nakładać konkretnych obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego. Tym bardziej nie może on więc zmieniać decyzji podejmowanych przez organy administracyjne, ustalając np. wysokość świadczenia na wyższym poziomie bądź na inny okres zasiłkowy. Dlatego też wniosku strony skarżącej, nawet w sytuacji uwzględnienia wniesionej przez niego skargi, nie mogły zostać w pełni zrealizowane. Przechodząc do istoty sprawy należy zauważyć, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja przyznająca skarżącemu stypendium socjalne w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkiwania w domu studenckim lub obiekcie innym niż dom studencki w semestrze zimowym roku akademickiego 2017/2018. Podstawą materialną wydanego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, której art. 173 ust. 1 pkt 1 stanowi, że student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego. Zgodnie z treścią art. 179 ust. 1 u.p.s.w., stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnia się dochody osiągane przez: 1) studenta; 2) małżonka studenta, a także będące na utrzymaniu studenta lub jego małżonka dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek; 3) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta i będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek (ust. 4). Miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne – stosowanie do art. 179 ust. 5 u.p.s.w. – ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem ust. 4, z tym zastrzeżeniem, że do dochodu nie wlicza się: 1) świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, otrzymywanych na podstawie przepisów ustawy; 3) stypendiów przyznawanych uczniom, studentom i doktorantom w ramach: a) funduszy strukturalnych Unii Europejskiej, b) niepodlegających zwrotowi środków pochodzących z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), c) umów międzynarodowych lub programów wykonawczych, sporządzanych do tych umów albo międzynarodowych programów stypendialnych; 4) świadczeń pomocy materialnej dla uczniów otrzymywanych na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty; 5) świadczeń, o których mowa w art. 173a i art. 199a; 6) stypendiów o charakterze socjalnym przyznawanych przez inne podmioty, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wynika z art. 182 ust. 1 u.p.s.w., student studiów stacjonarnych znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studencki, jeżeli codzienny dojazd z miejsca stałego zamieszkania do uczelni uniemożliwiałby lub w znacznym stopniu utrudniał studiowanie. Powyższe unormowania znajdują odzwierciedlenie w Regulaminie ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, stanowiącym załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu A z dnia [...] maja 2016 r., z którego wynika również, że z początkiem każdego roku akademickiego Rektor, w porozumieniu Zarządem Uczelnianego Samorządu Studentów ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, a także podaje do wiadomości studentów – poprzez umieszczenie w systemie USOS – wzory wymaganych dokumentów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta (§ 8 i § 11 Regulaminu). W związku z powyższym w roku akademickiego 2017/2018 ustalono, że kwota stypendium socjalnego dla studentów przy dochodzie netto na osobę w rodzinie wynosi: 980 złotych (przy dochodzie do 400,00 złotych) bądź 680 złotych (przy dochodzie mieszczącym się w przedziale od 400,01 złotych do 1050,00 złotych). Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a i c) u.ś.r., za dochód uważa się m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z kolei w myśl art. 3 pkt 2 i 2a u.ś.r., dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, a dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (art. 5 ust. 4 u.ś.r.). W przypadku zaś uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4a u.ś.r.). W niniejszej sprawie skarżący, składając wniosek o przyznanie świadczenia z pomocy materialnej, zadeklarował, że w skład jego rodziny wchodzi 5 osób, w tym dwójka małoletniego rodzeństwa. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynikało, że w 2016 r. dochód, w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, uzyskał jedynie ojciec skarżącego z tytułu zatrudnienia oraz ulgi na dzieci. Przy czym jako potwierdzenie zatrudnienia ojca, skarżący przedłożył umowę o pracę na czas nieokreślony, zawartą w dniu 1 marca 2016 r. O pobranych zaś składach na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz o wysokości ulgi na dzieci świadczyły dołączone przez stronę zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w Ł. oraz Inspektoratu ZUS w B. Podkreślić również trzeba, że dopiero na etapie postępowania sądowego skarżący przedłożył kolejny istotny dokument jakim była umowa o pracę, zawarta przez jego ojca z pracodawcą w dniu 1 grudnia 2015 r. na okres próbny trwający do dnia 29 lutego 2016 r. Dokument ten nie był znany organowi w dacie podejmowania przez niego zaskarżonego rozstrzygnięcia, co wynika z akt sprawy, jak i z notatki służbowej pracownika dziekanatu sporządzonej w dniu 14 marca 2018 r. Dlatego też organ – co zasadnie podniósł skarżący – dokonał ostatecznie błędnego wyliczenia dochodu rodziny wnioskodawcy, przyjmując że należy go podzielić przez okres wynikający jedynie z umowy zawartej od dnia 1 marca 2016 r., tj. przez 10 miesięcy. Tymczasem z pełnej dokumentacji sprawy wynika, że ojciec skarżącego uzyskiwał dochód z tytułu zatrudnienia przez cały rok. Stąd też kwotę jego dochodu w wysokości 21.218,78 złotych należało podzielić przez 12 miesięcy, podobnie jak i odprowadzone od niego składki na ubezpieczenie społeczne (137,95 złotych) i zdrowotne (1777,50 złotych). Po wyliczeniu dawało to miesięczny dochód ojca na poziomie 1358,61 złotych. Nawet doliczając do tej kwoty pełną ulgę na dzieci w wysokości 352,01 złotych, to i tak łączny miesięczny dochód rodziny wynosił 1710,62 złotych, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dawało kwotę 342,12 złotych. Uprawniało to zatem skarżącego do otrzymania stypendium socjalnego z tytułu zamieszkiwania w wynajmowanym lokalu w wysokości 980 złotych, nie zaś 680 złotych miesięcznie, jak przyjął to organ. Mając na uwadze tę okoliczność należało więc stwierdzić, że w niniejszej sprawie wyszedł na jaw istotny dla sprawy nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji a nieznany organowi. Zaistniała więc przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., stanowiąca że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W takiej zaś sytuacji zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Stwierdzenie powyższego faktu rodzi również konsekwencje w zakresie prawidłowości działania organów i podejmowanych przez niego czynności procesowych. Trzeba bowiem zauważyć, że nawet bez opisanej umowy o pracę na okres próbny z akt sprawy wynikało, że ojciec skarżącego mógł być zatrudniony przez cały 2016 r. Świadczyła bowiem o tym treść zaświadczenia ZUS z dnia 14 grudnia 2017 r., w którym ujęto również zadeklarowane składki na ubezpieczenie społeczne za styczeń i luty 2016 r. Organ dostrzegając tę okoliczność zobligowany był zatem do jej wyczerpującego wyjaśnienia, do czego zobowiązywał go wprost § 2 ust. 2 i 4 Regulaminu, który stanowił, że w sytuacji zachodzących wątpliwości co do okoliczności, mających wpływ na prawo do przyznania świadczenia, organ może wezwać studenta do przedstawienia wyjaśnień lub dostarczenia niezbędnych dokumentów, w wyznaczonym terminie, nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Wszelka zaś korespondencja prowadzona przez dziekanat, dla celów dowodowych, powinna odbywać się przesyłką poleconą, za zwrotnym poświadczeniem odbioru lub drogą elektroniczną za potwierdzeniem i musi być przechowywana w dokumentacji stypendialnej studenta w formie papierowej. Rozpatrując sprawę organy uczelni winny kierować się również treścią ogólnych przepisów k.p.a., które mają odpowiednie zastosowanie w sprawach z zakresu pomocy materialnej dla studentów w ich indywidulanych sprawach na podstawie odesłania zawartego w art. 207 ust. 1 u.p.s.w. W związku z tym organy winny dążyć do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz jego całościowej oceny (art. 80 k.p.a.), mając jednocześnie na względzie, by postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej zgodnie z zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie organy uczelniane nie przeprowadziły postępowania zgodnie z przytoczonymi dyrektywami, gdyż – po pierwsze – dostrzegając braki przedłożonej za pierwszym razem przez skarżącego dokumentacji dołączonej do wniosku, nie wezwały go do jej uzupełnienia w terminie i w sposób wynikający z § 2 ust. 2 i 4 Regulaminu, po drugie zaś nie dochowały należytej staranności w przeanalizowaniu całego zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie okresu, w jakim ojciec skarżącego uzyskiwał dochód w 2016 r. W konsekwencji wskazane uchybienia doprowadziły do sytuacji, w której skarżący złożył ostatecznie wniosek o przyznanie stypendium socjalnego w dniu 20 grudnia 2017 r. W związku z czym należne mu stypendium socjalne zostało przyznane dopiero od stycznia 2018 r., co było związane z zastosowaniem w stosunku do skarżącego dyspozycji § 6 ust. 3 Regulaminu. Przepis ten stanowił bowiem, że stypendium socjalne jest przyznawane do miesiąca złożenia w dziekanacie kompletnego wniosku lub doręczenia brakujących dokumentów, jeżeli kompletny wniosek lub brakujące dokumenty zostały złożone do 5-go dnia danego miesiąca. W przypadku złożenia w dziekanacie kompletnego wniosku lub doręczenia brakujących dokumentów po 5-tym dniu danego miesiąca, stypendium socjalne jest przyznawane od następnego miesiąca. W związku z powyższym należało uznać, że organy w toku postępowania dopuściły się naruszenia powołanych powyżej norm procesowych, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obligowało to tym samym Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji również na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Reasumując należało stwierdzić, że wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji dotknięte były licznymi uchybieniami procesowymi wynikającymi z niewłaściwego sposobu zgromadzenia dokumentacji dowodowej, a także jej wadliwej oceny polegającej na przyjęciu, że sytuacja dochodowa skarżącego uprawnia go do otrzymania stypendium socjalnego w wysokości 680 złotych miesięcznie. Organy błędnie ustaliły, że ojciec skarżącego w 2016 r. pracował jedynie przez 10 miesięcy, w związku z czym uzyskany przez niego dochód i składki na ubezpieczenie zdrowotne powinny zostać uwzględnione jedynie za ten okres. Podobnie niewłaściwe zostały dokonane odliczenia od wskazanego dochodu z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, obejmujące jedynie okres od marca do grudnia 2016 r. Zaniechania organów w zakresie pozyskania pełnej dokumentacji dowodowej doprowadziły w konsekwencji do tego, że w toku postępowania nie została wzięta pod uwagę szczególnie istotna okoliczność zatrudnienia ojca skarżącego przez cały 2016 r., która wynikała z umowy o pracę na okres próbny, przedłożonej przez stronę skarżącą dopiero w toku postępowania sądowego. Z tych przyczyn należało uznać, że w sprawie zachodzi także naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż na jaw wyszedł istotny dla sprawy nowy i nieznany organowi dowód, który istniał już w dacie orzekania. Dodatkowo należy podkreślić, że organ nie wyjaśnił również dlaczego doliczył do dochodu pełną kwotę ulgi na dzieci za 2015 r. Ma to zaś szczególne znaczenie w kontekście zarzutu podniesionego w skardze, którego tutejszy Sąd nie jest w stanie należycie ocenić z powodu niepełnego materiału dowodowego, którego organ nie uzupełnił w toku postępowania administracyjnego. Z akt sprawy nie wynika bowiem, jakie elementy w istocie składały się na kwotę 4.224,12 złotych, o której mowa w zaświadczeniu Urzędu Skarbowego z dnia 30 listopada 2017 r. W kontekście art. 3 pkt 1 lit. c) tiret dwudzieste dziewiąte u.ś.r., wskazany dokument należało zatem uznać za niewystarczający do dokonania tak doniosłej dla skarżącego oceny jego sytuacji dochodowej. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do zgromadzenia przez organ pełnej dokumentacji źródłowej obrazującej sytuację dochodową skarżącego i jego rodziny, a następnie jej należytej oceny w kontekście poczynionych powyżej rozważań. Następnie organ zobowiązany będzie wydać stosowne rozstrzygnięcie na podstawie właściwie zastosowanych przepisów, z zachowaniem prawidłowego trybu procedowania, w treści którego wyjaśni skarżącemu przesłanki jakimi kierował się orzekając.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło