IV SA/Wr 174/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Katarzyna Radom, , po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 15 stycznia 2024 r., nr SKO/RŚ-423/529/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego. Decyzją z 15 I 2024 r. (nr SKO/RŚ-423/529/2023) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy (dalej jako "SKO") - po rozpatrzeniu odwołania S. S. (dalej jako "skarżący"), od decyzji z 24 XI 2023 r. (nr DR.5212.180.15.2021/2023.IK) Prezydenta Miasta Legnicy odmawiającej skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę J. S. – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekając co do istoty sprawy: - odmówiło przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad J. S. (ur. [...] r.) w okresie od 1 XII 2021 r. do 31 X 2023 r., - przyznało skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad J. S. (ur. [...] r.) od 1 XI 2023 r. do 31 XII 2023 r. w wysokości 2.458,00 zł miesięcznie oraz od dnia 1 I 2024 r. na stałe w wysokości 2.988,00 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło, że jest to już trzecia decyzja w sprawie, jak również w sprawie wydany był przez tutejszy Sąd wyrok z dnia 22 XI 2022 r. (IV SA/Wr 357/22). Aktualnie, zdaniem SKO, zaistniały przesłanki do wydania decyzji pozytywnej, jakkolwiek nie od miesiąca, w którym skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (tj. od 1 XII 2021 r.), ale dopiero od momentu, w którym skarżącemu nie przysługiwał już specjalny zasiłek opiekuńczy (tj. od 1 XI 2023 r.). SKO powołało się przy tym m.in. na art. 27 ust. 5 w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy z 28 XI 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (w wersji Dz. U. z 2023 r. poz. 390, ze zm.), dalej "UoŚR". Podkreśliło, że powołane wyżej regulacje wykluczają możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy stronie przysługuje prawo do pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego. SKO zwróciło uwagę, że decyzjami z dnia 5 X 2021 r. oraz z dnia 18 X 2022 r. wyznaczono okres, na jaki przyznano skarżącemu prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, tj. od dnia 1 XI 2021 r. do dnia 31 X 2023 r., tak więc należało ostatecznie przyjąć, że skarżącemu przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad matką dopiero począwszy od 1 XI 2023 r., gdyż nie ma prawnej możliwości orzeczenia o przyznaniu tego świadczenia od wcześniejszej daty, tj. od 1 XII 2021 r. do 31 X 2023 r. W tym bowiem okresie czasu skarżącemu przysługiwało jeszcze prawo do konkurencyjnego świadczenia, co - jak wyżej wspomniano - wyklucza możliwość jednoczesnego pobierania przez niego świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze na decyzję SKO, skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o: uchylenie decyzji w części odmownej, zasądzenie kosztów postępowania sądowego i rozpatrzenie skargi w trybie uroszczonym. Zarzucono przy tym naruszenie: - art. 24 ust. 2 UoŚR, przez jego niezastosowanie i przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 XI 2023 r., a nie od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. od 1 XII 2021 r.; - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. 2 art. 17 ust. 5 pkt 5 UoŚR, przez jego błędną interpretację i pominięcie, iż w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba skarżący ma prawo wyboru jednego ze świadczeń. W uzasadnieniu skargi umotywowano powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej rozpatrzenie w trybie uproszczonym i oddalenie. SKO wyjaśniło przy tym, że otrzymało od organu I instancji pismo z 9 II 2024 r., w którym poinformowano SKO, że w dniu 3 XI 2023 r. organ I instancji wydał decyzję nr DR.5212.23/24.6.2.2023 przyznającą skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od 1 XI 2023 r. do 31 X 2024 r. W ocenie SKO taka okoliczność wskazuje na istnienie przesłanki wznowienia postępowania odwoławczego zakończonego zaskarżoną decyzją, jednak SKO zawiesiło wznowione postępowanie z uwagi na wcześniejsze wniesienie przez skarżącego opisanej wyżej skargi na decyzję SKO w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn procesowych. Jak wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ppsa, sąd zobligowany jest uchylić decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jedną z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego, jest tzw. "nowość" określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Z powołanego przepisu wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W okolicznościach kontrolowanej sprawy, w szczególności mając na względzie okoliczności podniesione w odpowiedzi na skargę, stwierdzić należy, że wystąpiła tego rodzaju podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, SKO swoje rozstrzygnięcie oparło m.in. na stwierdzeniu, że w chwili orzekania przez SKO skarżący nie jest już uprawniony do pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego. SKO, rozstrzygając ostatecznie sprawę w dniu 15 I 2024 r., nie dysponowało informacją, że dwa miesiące wcześniej, tj. w dniu 3 XI 2023 r., organ I instancji wydał decyzję nr DR.5212.23/24.6.2.2023 przyznającą skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od 1 XI 2023 r. do 31 X 2024 r. Okoliczność powyższa ma istotne znaczenie w sprawie, bowiem w świetle art. 27 ust. 5 pkt. 2 i 3 UoŚR, w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Ustawodawca zatem expressis verbis wykluczył możliwość jednoczesnego przysługiwania stronie świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego. W konsekwencji zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ppsa z uwagi na stwierdzoną wadę procesową w postaci podstawy wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W ponownie prowadzonym postępowaniu SKO rozpatrzy sprawę biorąc m.in. pod uwagę, że w dniu 3 XI 2023 r., organ I instancji wydał decyzję nr DR.5212.23/24.6.2.2023 przyznającą skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od 1 XI 2023 r. do 31 X 2024 r. Z uwagi na stricte procesowy charakter uchybienia stanowiącego podstawę uchylenia zaskarżanej decyzji przedwczesne jest odnoszenie się do argumentacji skargi prezentującej określony kierunek wykładni przepisów prawa materialnego związanych z problematyką ustalenia okresu przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku dokonania przez stronę wyboru jednego z kolidujących ze sobą świadczeń. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa, uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 480 zł (wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi). Skargę rozpatrzono w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.