IV SA/Wr 176/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-08-31

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna, samotnie wychowująca chorującą córkę, której dochody są niskie, a wydatki wysokie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że skarżąca wykazała spełnienie przesłanek częściowego prawa pomocy ze względu na swoją niepełnosprawność, samotne wychowywanie chorej córki, niskie dochody i wysokie wydatki. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzono, ponieważ skarżąca była zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy przepisu szczególnego dotyczącego spraw z zakresu pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Skarżąca A. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniła wniosek swoją niepełnosprawnością, samotnym wychowywaniem chorej córki, trudną sytuacją finansową, niskimi dochodami i wysokimi wydatkami, w tym związanymi z leczeniem. Sprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że jest osobą niepełnosprawną, a jej stan zdrowia ulega pogorszeniu. Samotnie wychowuje małoletnią chorującą córkę. Korzysta z pomocy społecznej, znajomych i ludzi dobrej. Bez tej pomocy nie mogłaby kupić mleka i pampersów dla dziecka. Znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i nie posiada środków pieniężnych na zakup okularów, leków i opłacenie rachunków. Córka ma zasądzone alimenty w wysokości [...] zł, jednak ojciec dziecka nie wywiązuje się z tego obowiązku. Córka nie otrzymuje również alimentów z funduszu alimentacyjnego. Zamieszkuje wraz z córką we W., bo w jej rodzinnym mieście nie ma szpitala, do którego mogłaby dojechać w razie pogorszenia stanu zdrowia córki. Podała, że otrzymuje rentę socjalną w kwocie [...] zł, zasiłek rodzinny i pielęgnacyjny na dziecko [...] zł, oraz świadczenie na dziecko [...] zł. Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: czynsz 600 zł, prąd 120 zł, mleko, produkty dla dziecka 600 zł (dostaje paczki żywnościowe), telefon około 70 zł, buty ortopedyczne dla dziecka 500 zł. Ma kredyt na kwotę [...] zł zaciągnięty na leczenie dziecka, którego nie jest w stanie spłacić. Nadesłała zaświadczenie o bezskuteczności świadczeń alimentacyjnych od ojca dziecka. Skarżąca posiada udział we współwłasności nieruchomości nienadającej się do zamieszkania. Obecnie wynajmuje mieszkanie. Nie ma innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, oszczędności oraz wierzytelności. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 716) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną samotnie wychowującą małe dziecko oraz zły stan zdrowia dziecka i wysokość dochodu skarżącej oraz wysokość wykazanych wydatków, w tym wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją i brak majątku przyjąć trzeba, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, co orzeczono w pkt I sentencji. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z dotyczących pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło