IV SA/Wr 181/08

Referendarz sądowy Ewa Orłowska w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Dz. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. Dz. na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy M. postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; II. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu z dnia [...] maja 2008 r. wniosek o ustanowienie adwokata. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dna 4 czerwca 2008 r. nadesłała dokumenty źródłowe dotyczące jej sytuacji materialnej. Skarżąca podała, że jest osobą samotną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą o lekkim stopniu niepełnosprawności ma uszkodzony słuch. Od 2004 r. stara się o eksmisję byłego męża. Wskazała, iż obecnie posiada zadłużenie w bankach około 11.000 zł. Utrzymanie mieszkania wynosi miesięcznie około 500 zł, a raty kredytów wynoszą 523 zł (374+ 149). Po poniesieniu tych wydatków pozostaje jej na życie i zakup leków kwota około 300 zł . Nie posiada środków finansowych na leczenie. Podała, że pobiera wynagrodzenie w wysokości 2040 zł brutto. Z nadesłanego zaświadczenia z dnia [...] czerwca 2008 r. wynika, iż skarżąca jest zatrudniona w [...] w M. stanowisku [...], zaś jej wynagrodzenie netto w marcu, kwietniu i maju 2008 r. wyniosło 1473,89 zł i wolne jest od zajęć sądowych i komorniczych. Ponadto skarżąca jest członkiem [...] i utrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 84 zł miesięcznie, co potwierdza jej oświadczenie oraz wyciąg z konta bankowego. Z nadesłanych dokumentów wynika, iż miesięczne opłaty skarżącej wynoszą: internet 50 zł, energia elektryczna około 52,20 zł (104,40 : 2- rachunek za okres od 12 marca do 12 maja 2008 r.; 160,25 zł : 3 =53,41), czynsz (eksploatacja, fundusz remontowy, ogrzewanie, wywóz nieczystości, opłata za domofon, ciepła woda) 345,40 zł, leki maj 2008 r. 52,10 (44,30+7,80), czerwiec 2008 r. 58,17 zł (43,34+8,98+5,85), butla gazowa 50 zł, telefon 89,36 zł. Skarżąca podała, iż nie zbiera faktur za zakup leków i odmawia przyjęcia recept, bo nie jest w stanie ich wykupić. Ponadto skarżąca w maju 2008 r. poniosła wydatki związane z pobytem na turnusie rehabilitacyjnym w Ustce w wysokości 293 zł z tytułu dopłaty do pełnej opłaty za turnus w wysokości 960 zł, która został częściowa pokryta w kwocie 667 zł ze środków PFRON oraz kupna biletu do U. w wysokości 62 zł. Ponadto z rachunku bankowego wynika, iż skarżąca w dniu [...] maja 2008 r. otrzymała kwotę 837,69 zł tytułem zwrotu opłaty za eksmisję mieszkaniową R. Sz., a dniu [...] czerwca 2008 r. zwrot podatku za [...] r. w wysokości 111 zł. Ponadto opłata z tytułu użytkowania wieczystego Sygn. akt IV SA/Wr 181/08 gruntu wynosi 13,83 zł, a podatek od nieruchomości 140 zł (obejmujący cztery raty – kwartały). Z zeznania podatkowego za [...] r. wynika, iż skarżąca otrzymała dochód (przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania) ze stosunku pracy 23.661,95 zł oraz z innych źródeł 800 zł, czyli łącznie 24.461, 95 zł. W oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2008 r. skarżąca podała iż zużycie energii elektrycznej, wody obejmuje wyłącznie zużycie przez R. Sz., ponieważ skarżąca od lutego 2008 r. zamieszkuje u rodziny i przyjaciół i ponosi opłaty z tego tytułu. Skarżąca wskazała, iż od byłego męża otrzymuje około 180 zł miesięcznie. Obecnie toczy się postępowanie sądowe o zapłatę czynszu. Oświadczyła, że posiada mieszkanie o powierzchni 50,08 m2 i nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Ponadto jest współwłaścicielem samochodu marki [...], roki produkcji 1987 o wartości około 1000 zł, który użytkuje w celu dojazdów na zabiegi, rehabilitację, zakupy. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 . – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, gdyż osiąga ona na bieżąca dochody z tytułu zatrudnienia i członkostwa w [...] w łącznej wysokości 1557,39 zł netto miesięcznie, a w poprzednich Sygn. akt IV SA/Wr 181/08 latach podatkowych również osiągała dochody w tym [...] r. w wysokości 24.461.95 zł, brak jest natomiast zeznania podatkowego za [...] r. Wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie jedynie w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 27 października 2005r. sygn. akt I FZ 532/05 – niepublikowane). Skarżąca jest bowiem w stanie pokryć ewentualne, potencjalne koszty sądowe mogące wystąpić na tym etapie postępowania sądowego obejmujące np. opłatę kancelaryjną 10 zł, wpis od skargi kasacyjnej 100 zł, wpis od zażalenia 100 zł, ponieważ, jak już wyżej wskazano, uzyskuje na bieżąco dochody w wysokości 1557,39 zł, a ponadto [...] maja 2008 r. otrzymała kwotę 837,69 zł , którą wcześniej wpłaciła na rzecz komornika, a [...] czerwca 2008 r. otrzymała zwrot podatku za [...] r. w wysokości 111 zł, co oznacza, iż aktualny dochód skarżącej uległ zwiększeniu o kwotę 948,69 zł (837,69 zł +111). Ponadto skarżąca otrzymuje co miesiąc pomoc pieniężną od byłego męża w kwocie 180 zł. Za uwzględnieniem wniosku w zakresie częściowym przemawia również łączna wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącą 642,09 zł obejmujących: internet 50 zł, energię elektryczną około 52,20 zł (104,40 : 2- rachunek za okres od 12 marca do 12 maja 2008 r., czynsz (eksploatacja, fundusz remontowy, ogrzewanie, wywóz nieczystości, domofon, ciepła woda) 345,40 zł, leki 55,13(maj 2008 r. 52,10 + czerwiec 58,17 zł =110,27:2=55,13), butla gazowa 50 z, telefon 89,36 zł, co oznacza, że po ich poniesieniu skarżącej pozostaje do dyspozycji kwota około 915,3 (1557,39-642,09). Powyższe oznacza, iż skarżąca posiada środki Sygn. akt IV SA/Wr 181/08 finansowe na poniesienie ewentualnych kosztów sądowych zważywszy, że w maju i czerwcu 2008 r., otrzymała dodatkową kwotę pieniężną w wysokości 948,69 zł. Przy ocenie niniejszego wniosku wzięto także pod uwagę wydatki poniesione w maju 2008 r. w związku wyjazdem na turnus rehabilitacyjny w wysokości 355 zł (293 opłata+62 dojazd). Jednakże nie uzasadniają one przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, ponieważ skarżąca w maju i czerwcu 2008 r. uzyskała dodatkowe wpływy pieniężne w wysokości. 948,69 zł Nie może odnieść zamierzonego skutku argument, iż skarżąca nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania sądowego, ponieważ ponosi wydatki z tytułu spłaty rat dwóch kredytów w wysokości 149,67 zł i 374 zł, z uwagi na to, że zobowiązania prywatnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zalicza się koszty sądowe. Ponadto zaciągnięte kredyty zostały udzielone m. in. na zakup sprzętu: notebook za cenę sprzedaży 2829 zł. Natomiast zadłużenie z tytułu drugiego kredytu wynosi 8.573,39 zł, przy czym skarżąca nie podała w jakim celu kredyt został zaciągnięty i nie wynika to również z nadesłanych dokumentów. Wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego w kwocie 13,83 zł nie uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, ponieważ opłaty te na podstawie art. 238 KC uiszczane są rocznie i w związku z tym nie stanowią dla skarżącej nadmiernego obciążenia finansowego. Z kolei z dowodu wpłaty podatku od nieruchomości w dniu [...] marca 2008 r. wynika, iż opłata ta wynosi 140 zł. Podatek ten płatny jest kwartalnie, co oznacza, iż poniesienie przez skarżącą kwoty 140 zł raz na kwartał nie stanowi dla niej wydatku uniemożliwiającego poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy również, że dochód skarżącej znacznie przekracza kwotę 477 zł stanowiącą kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2003r. o pomocy społecznej (Dz. Nr 64, poz. 593 ze zm.), uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, które przysługują m. in. osobom znajdującym się w trudniej sytuacji materialnej. Powyższe oznacza, iż skarżąca nie znajduje się w takiej sytuacji. Ponadto wynagrodzenie ze stosunku pracy skarżącej przekracza także kwotę 936 zł Sygn. akt IV SA/Wr 181/08 brutto określają wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007 r. (rozporządzenie w sprawie tego wynagrodzenia z dnia 12 września 2006 r.). Z tych względów, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.