IV SA/Wr 185/07
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-09-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie składu orzekającego w sądzie administracyjnym, który nie spełnia wymogów formalnych, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, czy też sąd powinien wezwać stronę do jego uzupełnienia?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego lub składu orzekającego, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (m.in. brak imiennego wskazania sędziów, brak wskazania przyczyn wyłączenia i dowodów je uprawdopodabniających), powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku niezachowania warunków formalnych, przewodniczący sądu powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżący M. H. złożył wniosek o wyłączenie składu orzekającego w sprawie dotyczącej przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby. Jako przyczyny wskazał brak bezstronności składu, nierównomierne traktowanie stron, odrzucenie wniosku o dołączenie istotnych dokumentów oraz zbieżność nazwiska sędziego referenta z nazwiskiem świadka w innej sprawie karnej skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniosek o wyłączenie składu orzekającego, uznając go za niedopuszczalny. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie w części dotyczącej odrzucenia wniosku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Po ponownym rozpoznaniu, WSA pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu braku uzupełnienia braków formalnych przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
Pozostawiono wniosek o wyłączenie pozostałych sędziów od orzekania w niniejszej sprawie bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt IV SA/Wr 185/07 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2008 r. sprawy z wniosku M. H. o wyłączenie składu orzekającego w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] postanawia: pozostawić wniosek bez rozpoznania
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez M. H. jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] (bez numeru) w przedmiocie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby. Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2007r. skarżący złożył do protokołu wniosek o zmianę składu orzekającego, gdyż w jego przekonaniu istnieją uzasadnione przesłanki braku bezstronności składu. Skarżący dodał, iż Sąd nie uwzględnia jego wniosków, co odczytuje jako nierównomierne traktowanie stron. Zdaniem skarżącego Sąd odrzucił wniosek o dołączenie raportów, które w jego opinii ostatecznie rozstrzygały sprawę i są to dwa najważniejsze dokumenty w sprawie. Niezależnie od powyższego wskazał, że istnieje zbieżność nazwiska Sędziego referenta i byłego Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji we W. W. K., który był świadkiem w sprawie karnej skarżącego. Tak sformułowane oświadczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu potraktował, jako wnioski o wyłącznie sędziego oraz o wyłączenie składu orzekającego w sprawie.
Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wyłączenie sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego od rozpoznania niniejszej sprawy, dalej idący wniosek (o wyłączenie składu orzekającego) odrzucił. W uzasadnieniu postanowienia odnosząc się do wniosku skarżącego o wyłączenie składu orzekającego Sąd podniósł, że rozdział 5 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatytułowany "Wyłączenie sędziego", reguluje sytuacje, w których poszczególny sędzia składu orzekającego podlega wyłączeniu od orzekania w sprawie. Ustawa ta natomiast, nie przewiduje instytucji wyłączenia składu orzekającego, zaś przepisów tego rozdziału nie można interpretować rozszerzające, dlatego wniosek skarżącego jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 u.p.s.a.
Na powyższe postanowienie M. H. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie. Skarżący zarzucił, że Sąd wydał zaskarżone postanowienie bez przeprowadzenia wnikliwej analizy materiału dowodowego.
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił pkt 2 sentencji zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. W pozostałym zakresie zażalenie oddalił
W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, że zażalenie na postanowienie w zakresie odrzucenia wniosku o wyłączenie składu orzekającego (pkt 2 sentencji) zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż w nim wskazane. NSA podkreślił, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w sprawie był niedopuszczalny i jako taki podlegał odrzuceniu. Sąd wskazał, że sędzia jest wyłączony od udziału w sprawie z mocy samej ustawy w przypadkach określonych w art. 18 § 1 u.p.s.a. Niezależnie od przyczyn wymienionych w powołanym wyżej przepisie, stosownie do treści art. 19 u.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Powyższy przepis nie wyklucza możliwości wyłączenia wszystkich sędziów danego sądu z osobna, a tym bardziej sędziów składu orzekającego w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego oprócz ogólnych warunków, którym powinno odpowiadać każde pismo strony, musi nie tylko określać osobę (tożsamość) sędziego lub sędziów, których dotyczy, ale również wskazywać zindywidualizowane przyczyny wyłączenia, a także powinny być powołane okoliczności lub dowody uprawdopodobniające istnienie tej przyczyny. Jeżeli wniosek dotyczy większej liczby sędziów, wszyscy oni muszą być oznaczeni przez wskazanie imion i nazwisk, a przyczyny wyłączenia powinny być odniesione do każdego z nich. Braki lub niedokładności wniosku w tym zakresie uniemożliwiają nadanie mu właściwego biegu. Ponadto, wniosek taki powinien być zgłoszony przed przystąpieniem do rozprawy, natomiast późniejszy wniosek może być złożony jedynie w przypadku późniejszego powstania przyczyny wyłączenia lub późniejszego powzięcia wiadomości o istniejącej już uprzednio przyczynie wyłączenia sędziego. Wymogi te mają zastosowanie również do wniosku o wyłączenie składu orzekającego. Skarżący w zgłoszonym na rozprawie w dniu 17 grudnia 2007 r. wniosku o wyłączenie sędziów nie wskazał imiennie sędziów, o których wyłączenie wnosił, nie podał przyczyny uzasadniającej wyłączenia sędziów określonej w art. 18 lub 19 u.p.s.a. oraz nie podał okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. W myśl zaś art. 49 § 1 u.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w tej sytuacji skarżący M. H. powinien zostać wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłącznie sędziów składu orzekającego poprzez wskazanie przyczyn uzasadniających wyłączenie sędziów, powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyn wyłączenia w odniesieniu do każdego sędziego w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Pismem z dnia 28 maja 2008 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego z dnia 27 maja 2008 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziów składu orzekającego, zgłoszonego na rozprawie w dniu 17 grudnia 2007 r. poprzez imienne wskazanie sędziów, których wniosek dotyczy, wskazanie – w odniesieniu do każdego z sędziów – przyczyny uzasadniającej wyłączenie, określonej w art. 18 lub 19 u.p.s.a. oraz podanie okoliczności lub dowodów uprawodopodobniających istnienie przyczyny wyłączenia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W piśmie z dnia 14 lipca 2008 r. skarżący wskazał, że uzasadnienie jego wniosku znajduje się w protokole z rozprawy z dnia 27 grudnia 2007 r., a sam wniosek dotyczy sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art.190 w związku za art. 198 u.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Uchylając punkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 grudnia 2007 r. NSA podkreślił, że skoro skarżący we wniosku o wyłączenie sędziów nie wskazał imiennie sędziów, o których wyłączenie wnosił, nie podał przyczyny uzasadniającej wyłączenia sędziów określonej w art. 18 lub 19 u.p.s.a. oraz nie podał okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny, to w myśl art. 49 § 1 u.p.s.a., powinien zostać wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłącznie sędziów składu orzekającego poprzez wskazanie przyczyn uzasadniających wyłączenie sędziów, powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyn wyłączenia w odniesieniu do każdego sędziego w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Pismem z dnia 28 maja 2008 r. wezwano M. H. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziów składu orzekającego poprzez imienne wskazanie sędziów, których wniosek dotyczy, wskazanie – w odniesieniu do każdego z sędziów – przyczyny uzasadniającej wyłączenie, określonej w art. 18 lub 19 u.p.s.a. oraz podanie okoliczności lub dowodów uprawodopodobniających istnienie przyczyny wyłączenia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W odpowiedzi na powyższe M. H. wskazał, że jego wniosek dotyczy wyłącznie sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na punkt 1 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 grudnia 2007 r. , a zatem postanowienie to w tym zakresie stało się prawomocne.
Ponieważ skarżący nie wskazał przyczyny uzasadniającej wyłączenie, określonej w art. 18 lub 19 u.p.s.a. oraz podanie okoliczności lub dowodów uprawodopodobniających istnienie przyczyny wyłączenia co do pozostałych członków składu orzekającego, należy uznać, że wniosek ten nie mógł otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych tego wniosku.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 49 § 1 u.p.s.a., należało pozostawić wniosek skarżącego o wyłączenie pozostałych sędziów od orzekania w niniejszej sprawie bez rozpoznania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło