IV SA/Wr 188/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr SKO [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175 poz. 1362 ze zm.), dalej: ustawa, którą po rozpatrzeniu odwołania B. K., dalej: skarżąca, utrzymano w mocy decyzję Specjalisty Pracy Socjalnej Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr 2 Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. działającego z upoważnienia Prezydenta W. z dnia [...], nr [...], przyznającej skarżącej zasiłek stały bezterminowo, od dnia 1 października 2012 r., w wysokości 389 zł miesięcznie, wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia podano, że pismem z dnia 24 października 2012 r. skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o przyznanie zasiłku stałego. Po przeprowadzeniu aktualizacji wywiadu środowiskowego, organ I instancji ustalił, że wnioskodawczyni, w wieku 54 lat, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności na okres stały, wydane przez Sąd Rejonowy dla W. - Śródmieścia IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2012 r. (sygn. akt IV U 656/11). Dochód wnioskodawczyni stanowi zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie. Powołaną na wstępie decyzją organ I instancji przyznał skarżącej zasiłek stały bezterminowo, od dnia 1 października 2012 r., w wysokości 389 zł miesięcznie, wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne. W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżąca spełnia przesłanki określone w ustawie do przyznania zasiłku stałego. Od decyzji tej skarżąca złożyła odwołanie, w którym podała, że skoro otrzymała na stałe, od dnia 13 czerwca 2011 r., orzeczenie o niepełnosprawności, to organ I instancji winien tę datę ustalić jako początkową datę świadczenia. Zarzuciła, że w decyzji podano nieprawidłową maksymalną kwotę zasiłku stałego (444 zł zamiast 529 zł) oraz nie zawarto wyjaśnienia, jak została obliczona kwota zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podało, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy jednym ze świadczeń pomocy społecznej jest zasiłek stały, który przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Z kolei według art. 37 ust. 2 ustawy, zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł miesięcznie, 2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie (art. 38 ust. 3 ustawy). Skarżąca spełnia konieczne przesłanki do otrzymania zasiłku stałego, ponieważ: jest pełnoletnią osobą samotnie gospodarującą, całkowicie niezdolną do pracy, jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł miesięcznie. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł, (zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, Dz. U. z 2012 r. poz. 823) zaś dochód skarżącej - 153 zł (zasiłek pielęgnacyjny). Różnica między tymi kwotami wynosi 389 zł, a zatem w takiej tylko wysokości mógł zostać przyznany zasiłek stały. Sposób obliczania wysokości zasiłku stałego został określony przez ustawodawcę, a zatem organy pomocy społecznej nie mają możliwości przyznania zasiłku stałego w innej kwocie, niż w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Podniesiono, że zastrzeżenia Kolegium - takie same jak skarżącej - budzi okoliczność, że organ I instancji nienależycie uzasadnił wydaną decyzję. Decyzja administracyjna powinna bowiem zawierać uzasadnienie, spełniające wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie jest jednym z obligatoryjnych składników decyzji administracyjnej. Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów na których się oparł, a uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie winno być na tyle wyczerpujące, aby zarówno strona jak i organ odwoławczy mogły poznać stanowisko organu I instancji, jego argumentację oraz ocenić prawidłowość i motywy wydanego rozstrzygnięcia. Tymczasem, organ I instancji ograniczył się do stwierdzenia, że skarżąca spełnia przesłanki określone w ustawie do przyznania zasiłku stałego. Mając na uwadze całokształt okoliczności prawnych i faktycznych rozpatrywanej sprawy, Kolegium uznało jednak, że powyższe uchybienie procesowe organu I instancji nie powoduje konieczności uchylenia tej decyzji, ponieważ wskazany brak nie ma wpływu na treść pierwszoinstacyjnego rozstrzygnięcia. Również nie ma wpływu na to rozstrzygnięcie oczywista omyłka, zauważona przez skarżącą w odwołaniu, której dopuścił się organ I instancji i następnie dokonał jej sprostowania postanowieniem z dnia [...], nr [...]. Odnosząc się do terminu przyznania wnioskowanego świadczenia Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Skoro skarżąca złożyła wniosek wraz z wymaganą dokumentacją w dniu 24 października 2012 r., to organ I instancji zasadnie przyznał zasiłek stały od dnia 1 października 2012 r. Podkreślono, że przepisy dotyczące ustalania wysokości zasiłku stałego mają charakter norm związanych, co oznacza, że organy pomocy społecznej nie mają swobody w określaniu zarówno wysokości tego świadczenia, jak i terminu jego przyznania. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła Kolegium nieuwzględnienie terminu wypłaty zasiłku stałego zgodnie z dniem określonym w wyroku Sądu Rejonowego z dnia 2 sierpnia 2012 r., tj. od dnia 13 czerwca 2011 r. oraz "błędne zakwalifikowanie zasiłku pielęgnacyjnego jako źródła dochodu i w konsekwencji przyjęcie założenia o konieczności odliczenia go od kwoty zasiłku stałego". Skarżąca podniosła - wskazując na kolejność podejmowanych czynności i wydawanych orzeczeń - że powyższy wyrok Sądu Rejonowego był konsekwencją postępowania zapoczątkowanego przez skarżącą w dniu 20 kwietnia 2011 r., kiedy to został złożony wniosek do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności we W. o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Podniosła, że wyrok Sądu Rejonowego jest rezultatem "nierozerwalnego ciągu zdarzeń przyczynowo-skutkowych" i świadczy o spełnieniu przesłanek do orzeczenia znacznego stopnia niepełnosprawności, a w konsekwencji wydania decyzji, która nie powinna pominąć faktu, że niepełnosprawność ma charakter stały od dnia 13 czerwca 2011 r. Zdaniem skarżącej decyzja organu pomocy społecznej powinna być zgodna z treścią powołanego wyroku. Takie rozumowanie, w ocenie skarżącej, znajduje potwierdzenie w innej decyzji organu I instancji z dnia [...], (nr[...]), przyznającej zasiłek pielęgnacyjny od czerwca 2011 r., tj. zgodnie z terminem wskazanym w powołanym wyroku Sądu. Zdaniem skarżącej te dwie decyzje nie mogą różnić się od siebie "w kwestiach tak zasadniczych jak data powstania świadczenia". Podniosła, że wyrok Sądu określający datę powstania niepełnosprawności w stopniu znacznym ma charakter konstytutywny, zaś nieuwzględnienie daty powstania niepełnosprawności przez organy administracyjne wskazuje, że dla tych organów charakter wyroku nie ma znaczenia prawnego. Według skarżącej takie stanowisko podważa jej zaufanie do państwa prawa, autorytetu sądu i jest sprzeczne z postanowieniami Konstytucji. Uzasadniając swoje stanowisko, skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. (sygn. akt P 28/07), który uznał za niekonstytucyjny art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem skarżącej pomimo odmienności przedmiotu rozpoznania, argumentacja zawarta w wyroku Trybunału jest aktualna również w tej sprawie, albowiem pomiędzy tymi sprawami zachodzi istotny związek. Ponadto skarżąca nie podzieliła argumentacji organu I instancji i Kolegium, "zgodnie z którą dodatek do zasiłku stałego w postaci zasiłku pielęgnacyjnego traktowany jest jako dochód i podlega odliczeniu od kwoty zasiłku". W jej ocenie nie można traktować zasiłku w kategoriach dochodu, albowiem takie rozumowanie jest sprzeczne z celem ustawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Odnosząc się do zarzutów skargi podniesiono, że zasiłek stały przysługuje od dnia 1 października 2012 r., czyli od miesiąca, w którym skarżąca zgłosiła wniosek o to świadczenie. Uzasadnieniem takiego rozstrzygnięcia jest treść art. 106 ust. 3 ustawy, po myśli którego świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku natomiast gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Z przytoczonego przepisu wynika jednoznacznie, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej nie mogą być przyznawane za okres wcześniejszy niż miesiąc złożenia wniosku. Podkreślono, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto jednolity pogląd, że zasada wynikająca z art. 106 ust. 3 ustawy znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy podanie (tak jak w omawianej sprawie) o przyznanie świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie. Nie ma zaś zastosowania w sytuacji, gdy strona występuje z wnioskiem o kontynuację świadczenia. Zdaniem Kolegium nie było zatem możliwości przyznania skarżącej zasiłku stałego od daty powstania niepełnosprawności, określonej w wyroku Sądu Rejonowego z dnia 2 sierpnia 2012 r. (sygn. akt IVU 656/12), tj. począwszy od dnia 13 czerwca 2011 r. Zdaniem Kolegium żądanie skarżącej przyznania jej zasiłku stałego za okres niepełnosprawności ustalony w wymienionym wyroku jest bezzasadne. Skoro wniosku skarżącej z dnia 24 października 2012 r., na podstawie którego przyznano jej zasiłek stały od dnia 1 października 2012 r., nie można zakwalifikować jako wniosku o kontynuację świadczenia, to tym samym nie można było odstąpić od zastosowania ustawowej zasady wyrażonej w art. 106 ust. 3 ustawy i przyznać zasiłek stały od dnia 13 czerwca 2011 r. Powoływanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. (sygn. akt P 28/07), który w ocenie skarżącej powinien mieć odpowiednie zastosowanie w tej sprawie, jest nieuprawnione. Wspomniany wyrok Trybunału dotyczy konkretnego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie zaś przepisu ustawy i z tego powodu nie może być wiążący w sprawie zasiłku stałego. Doszukiwanie się analogi przepisów art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i art. 106 ust. 3 ustawy, w kontekście ww. wyroku Trybunału dla potrzeb rozpatrywanej sprawy, nie znajduje podstaw prawnych. Argumentacja zawarta w powołanym wyroku nie odnosi się do rozpatrywanej sprawy bowiem dotyczy niekonstytucyjności przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, który w związku z tym wyrokiem doczekał się nowelizacji i nie może mieć zastosowania do sprawy skarżącej, rozpatrywanej na podstawie przepisów ustawy. Biorąc pod uwagę powyższą argumentację, z której wynika, że art. 106 ust. 3 ustawy zastosowany został zgodnie z prawem, bowiem wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku stałego jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie, to nie może się ostać zarzut skarżącej, że zaskarżone orzeczenie podważa jej zaufanie do państwa prawa, autorytetu sądu i jest sprzeczne z postanowieniami Konstytucji. Kolegium stwierdza, że takie argumenty nie są zasadne. Odnosząc się z kolei do zarzutów skarżącej, z których wynika, że nie można traktować zasiłku pielęgnacyjnego w kategoriach dochodu stwierdzono, że również one nie są zasadne. Uzasadnieniem dla takiego twierdzenia jest treść art. 8 ust. 3 ustawy, który potwierdza traktowanie kwoty zasiłku pielęgnacyjnego w kategorii dochodu. Po myśli tego przepisu za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych (art. 8 ust. 4 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo - o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną przesłankę rozstrzygnięcia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji stanowił art. 37 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, bądź pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kryteria dochodowe, o których wyżej mowa, określone zostały w art. 8 ust. 1 ustawy. Z dniem 1 października 2012 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, ustalające zweryfikowane kryteria dochodowe oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Zgodnie z § 1 pkt 1a tego aktu, kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej ustalone zostało w wysokości 542, natomiast maksymalna kwota zasiłku stałego określona została w wysokości 529 zł ( § 1 pkt 2 c). Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy, zasiłek stały ustala się w wysokości : 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł miesięcznie (obowiązująca od dnia 1 października 2012 r.); 2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie (art. 37 ust. 3). W sprawie bezsporne jest, że skarżąca spełnia ustawowe wymogi warunkujące przyznanie zasiłku stałego, będąc osobą samotnie gospodarującą, z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności wraz ze wskazaniem niezdolności do pracy, której dochód, w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy nie przekroczył kryterium określonego w ust. 1 pkt 1 tego przepisu. Skarżąca kwestionuje prawidłowość ustalenia początku okresu, na które świadczenie zostało przyznane. Odnosząc się do powyższego zarzutu skargi Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że zasiłek stały przysługuje skarżącej od dnia 1 października 2012 r., czyli od miesiąca, w którym skarżąca zgłosiła wniosek o to świadczenie. Uzasadnieniem takiego rozstrzygnięcia jest treść art. 106 ust. 3 ustawy, po myśli którego świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku natomiast gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Z przytoczonego przepisu wynika jednoznacznie, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej nie mogą być przyznawane za okres wcześniejszy niż miesiąc złożenia wniosku. Także w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto jednolity pogląd, że zasada wynikająca z art. 106 ust. 3 ustawy znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy podanie o przyznanie świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie. Nie ma zaś zastosowania w sytuacji, gdy strona występuje z wnioskiem o kontynuację świadczenia. Nie było zatem możliwości przyznania skarżącej zasiłku stałego od daty powstania niepełnosprawności, określonej w wyroku Sądu Rejonowego z dnia 2 sierpnia 2012 r. tj. począwszy od dnia 13 czerwca 2011 r. Skoro wniosku skarżącej z dnia 24 października 2012 r., na podstawie którego przyznano jej zasiłek stały od dnia 1 października 2012 r., nie można zakwalifikować jako wniosku o kontynuację świadczenia, to tym samym nie można było odstąpić od zastosowania ustawowej zasady wyrażonej w art. 106 ust. 3 ustawy i przyznać zasiłek stały od dnia 13 czerwca 2011 r. Odnośnie powoływania się skarżącej na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. (sygn. akt P 28/07), który w jej ocenie powinien mieć zastosowanie, wskazać należy, że wyrok ten dotyczy konkretnego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie zaś przepisu ustawy o pomocy społecznej i z tego powodu nie może być wiążący w sprawie zasiłku stałego. Za bezzasadny należy uznać także zarzut skarżącej, że nie można traktować zasiłku pielęgnacyjnego w kategoriach dochodu. Treść przepisu art. 8 ust. 3 ustawy, potwierdza bowiem traktowanie kwoty zasiłku pielęgnacyjnego w kategorii dochodu. Po myśli tego przepisu za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych (art. 8 ust. 4 ustawy). W tym stanie rzeczy Sąd, w pełni podzielił argumentację organów orzekających, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem. Wydanie kwestionowanej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.