IV SA/Wr 189/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. T. na działalność Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. postanawia: 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata; 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie. W sprawie skarżący R. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w związku z planowanym wniesieniem skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 maja 2010 r. odrzucającego jego skargę na działalność Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. W uzasadnieniu swojego żądania wnioskodawca podał, że nie uzyskuje żadnego dochodu. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej skarżący w piśmie z dnia 8 września 2010 r. wskazał, że od "blisko dwóch lat" przebywa w Areszcie Śledczym w J., wcześniej, od roku 2001 utrzymywał się zasiłku zdrowotnego i opiekuńczego oraz "dotacji mieszkaniowej", natomiast aktualnie nie jest ani płatnikiem ani podatnikiem żadnego podatku. Dodał, że z powodu swojej niepełnosprawności nie może być przyjęty do żadnej pracy w Areszcie Śledczym. W formularzu tego wniosku skarżący podał, że przedmiotem jego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest bezczynność wyżej wskazanego organu administracji. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że R. T. jako skarżący działanie organu z zakresu pomocy społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego postępowanie dotyczące wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowe, i w konsekwencji, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, - umorzyć. Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w punkcie 2. postanowienia. Rozpoznaniu podlegał zatem wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z regulacji prawnych dotyczących zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadach prawa pomocy można wysnuć wniosek, że istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona skarżąca - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, stwierdzić należało, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W ocenie referendarza sądowego sytuacja życiowa skarżącego (osadzenie w areszcie śledczym) oraz jego zadeklarowana sytuacja materialna (brak środków pieniężnych) świadczą o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia przez skarżącego kosztów postępowania sądowego (zastępstwa procesowego) i przemawiają za uwzględnieniem w tym zakresie rozpoznawanego wniosku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi., referendarz sądowy postanowił jak w punkcie 1. sentencji.