IV SA/Wr 189/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) Sędzia WSA Andrzej Nikiforów po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 16 stycznia 2025 r. nr SKO 4101/434/2024 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku powodziowego oddala skargę w całości. zdanie odrębne- s. WSA Andrzej Nikiforów Przedmiotem skargi T. S. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia 16 stycznia 2025 r. nr SKO 4101/434/2024 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Stronia Śląskiego (dalej: Burmistrz, organ pierwszej instancji) z dnia 22 listopada 2024 r. nr OPS.5104.190074.1614.09.24 o odmowie zasiłku celowego na remont /odbudowę budynku mieszkalnego: S., [...]-[...] S1. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w dniu 24 września 2024 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy społecznej w formie pomocy na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego do 200 tyś zł. Uzasadniając ten wniosek wskazał, że pomoc ta posłuży odbudowie sprzętu, mebli, naprawie dachu, posadzek, ścian i drzwi. Decyzją z dnia 22 listopada 2024 r. - wydaną na podstawie art.art. 3 ust. 1, 18 ust. 1 pkt 4, 40 ust. 2 i 3, 106 ust.1 oraz 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1283; dalej: u.p.s.) Burmistrz odmówił przyznania zasiłku celowego na remont i odbudowę budynku mieszkalnego położonego: S., [...]-[...] S1. W uzasadnieniu decyzji przywołał brzemiennie art. 40 ust. 2 i art. 3 ust. 1 u.p.s. oraz zatwierdzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "Zasady udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa z części 85 – Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. (dalej: Zasady udzielania pomocy) wskazując, że kwota zasiłku celowego na odbudowę budynku mieszkalnego wynosi 200 000 zł. Ustalił, że gminna komisja ds. ustalania szkód i szacowania strat w infrastrukturze komunalnej w budynkach i lokalach mieszkalnych i budynkach gospodarczych oraz oceny z udziałem osoby posiadającej uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania strat w wyniku oględzin nieruchomości skarżącego stwierdziła, że szkody- jakie powstały w budynku mieszkalnym skarżącego pod ww. adresem są skutkiem zalania w rezultacie cofnięcia się wody w kanalizacji. Wyjaśnił, że choć teren gminy S1. został objęty stanem klęski żywiołowej w związku z wystąpieniem powodzi nie oznacza uznania, że wszystkie powstałe na jej obszarze szkody maja związek z taką klęską. Odwołując się do pojęcia powodzi zdefiniowanego w art. 16 pkt 43) ustawy Prawo wodne Burmistrz wskazał, że szkody, które poniósł skarżący nie powstały w wyniku powodzi, ponieważ cofnięcie kanalizacji zostało wyłączone z definicji powodzi. Wskazał, że w miejscu, w którym stoi budynek skarżącego nie doszło do wezbrania wody w żadnym cieku, ani pokrycia nią obszaru, na który stoi ten budynek. Na podstawie prac komisji oraz zebranej dokumentacji ustalił, że budynek skarżącego nie ucierpiał w wyniku powodzi i wobec tego nie kwalifikuje się udzielenia pomocy finansowej, tj. zasiłku celowego na remont/odbudowę budynku gospodarczego. W odwołaniu od tej decyzji skarżący nie zgodził się z ustaleniem, że szkody w budynku skarżącego powstały wskutek cofnięcia się/wezbrania wody w systemie kanalizacyjnym. Argumentował, że woda, która zalała budynek, pochodziła z terenu, na którym wystąpiła powódź i dostała się do niego poprzez uszkodzony przez powódź kolektor ściekowy. Była więc ściśle związana z powodzią. Na potwierdzenie tego faktu skarżący dołączył zaświadczenie Z. sp. z o.o. (dalej: Z.) z dnia 25 listopada 2024 r. Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu przedstawiło stan faktyczny sprawy wskazując m.in., że zgodnie z Protokołem szacowania strat w mieniu prywatnym sporządzonym w dniu 15 października 2024 r. przez Komisję ds. szacowania szkód powstałych w prywatnym mieniu mieszkalnym na skutek powodzi, która wystąpiła w dniach 16-16 września 2024 r. powołana zarządzeniem nr 66/24 Burmistrza Stronia Śląskiego z 20 września 2024 r.- pomieszczenia przyziemia w budynku położonym w S. nr [...] zostały zalane w wyniku cofnięcia się kanalizacji z nieczystościami komunalnymi, które wylewały się na podłogę przez brodziki, toalety i umywalki. Organ odwoławczy wskazał, że w pracach tej Komisji brał udział P. G. posiadający uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie nr [...]. SKO stwierdziło, że z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia Z. z 25 listopada 2024 r. wynika, że w dniach 14-15 września 2024 r. w wyniku powodzi całkowicie uszkodzona została kanalizacja sanitarna w obrębie Stacji N., długość uszkodzonego odcinka kanalizacji łącznie ze studzienkami wyniosła [...] m, bardzo dużo wody powodziowej (kolektor był prawdopodobnie zapełniony w całości), co mogło spowodować wylanie części wody powodziowej przez przyłączenie kanalizacyjne na posesji w S.nr [...]. SKO wskazało następnie, że podstawę prawną decyzji stanowił art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s., natomiast szczegółowe warunki przyznania pomocy zawarte zostały w Zasadach udzielania pomocy finansowej, które mocą art. 18 ust. 1 pkt 4) w zw. z art. 110 ust. 2 u.p.s. wiążą gminy w sprawach dotyczących pomocy związanej z powodzią. Z Zasad udzielania pomocy finansowej wynika, że zasiłki remontowo-budowlane są przyznawane osobom uprawnionym, jeśli w dniu wystąpienia powodzi prowadziły gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku tego zdarzenia ((pkt 6 części I). Kierując się ustawową definicją powodzi SKO wskazało w konsekwencji, że niezbędną i podstawową przesłanką umożliwiającą zakwalifikowanie określonego zjawiska hydrologicznego jako powodzi jest pokrycie terenu wodą, który w normalnych warunkach taka wodą nie jest pokryty, przy jednoczesnym wyłączeniu zalania nieruchomości wskutek napływu wody w urządzeniach stanowiących sieć wodno-kanalizacyjną. Oceniło na tej podstawie, że nieruchomość skarżącego nie została poddana bezpośredniemu działaniu fali powodziowej czy zalaniu wodą wpływającą z cieków lub zbiorników wodnych. Zniszczenia na dolnej kondygnacji budynku zostały natomiast zalane nieczystościami komunalnymi wypływającymi z umiejscowionych tam urządzeń sanitarnych. Nie kwestionując odcinkowego uszkodzenia przez powódź kanalizacji sanitarnej i napełnienia systemu kanalizacyjnego wodą powodziową, które przyczyniło się niedrożności instalacji kanalizacyjnej i cofnięcia się ścieków do budynku skarżącego – SKO stwierdziło, że zniszczenia powstałe w wyniku wylania zawartości sieci kanalizacyjnej przez przyłącza kanalizacyjne w świetle definicji powodzi (art. 16 pkt 43 ustawy Prawo wodne) nie mogą zostać uznane za uszkodzenia powstałe w wyniku powodzi, co wyklucza przyznanie przedmiotowego zasiłku celowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego położonego w S. , ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem: 1) art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak wypowiedzenia się przez stronę (pozbawioną w istocie prawa do czynnego udziału w postępowaniu) co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione, ergo nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji; 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1, art. 80 oraz art. 81a § 1 k.p.a. poprzez a) brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek niewystarczającej weryfikacji stanu prawnego i faktycznego; b) brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło organy obu instancji do poczynienia całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, c) zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść skarżącego, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wydania wadliwej decyzji; 3) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji i zrozumienie motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób. W uzasadnieniu skargi zakwestionował ocenę SKO, że szkody stwierdzone w nieruchomości i budynku skarżącego nie zostały spowodowane przez powódź, lecz przez zalanie nieczystościami komunalnymi z uszkodzonej przez powódź kanalizacji sanitarnej. Wskazał, że powódź, która wystąpiła na terenie miejscowości S. była bezpośrednią przyczyną powstania szkód w budynku mieszkalnym skarżącego i istnieje pomiędzy tym zjawiskiem a szkodą związek przyczynowo-skutkowy. Skarżący - powołując się na pojęcie "powódź" zdefiniowane w Prawie budowlanym - wskazał, że "wezbranie wody w systemach kanalizacyjnych" oznacza normalną sytuację, a nie sytuację, która wystąpiła w dniach 12-15 września 2024 r. w zlewni potoku M. w miejscowości S. Wezbrane wody potoku w wyniku intensywnych deszczy zniszczyły sieci kanalizacji sanitarnej i wraz z nieczystościami zalały nieruchomość skarżącego. Szkody powstały w wyniku zalania wodą potoku, która przebiła się przez uszkodzony system kanalizacyjny, i wpłynęła na nieruchomość skarżącego. Sposób dotarcia fali powodziowej do nieruchomości skarżącego nie powinien mieć znaczenia przy rozpoznawaniu sprawy. Fala powodziowa zalewała nieruchomości w różny sposób, np. przez uszkodzone brzegi, wały, tamę, ale też przez zniszczone urządzenia kanalizacyjne. Szkoda nie powstałaby u skarżącego, gdyby nie powódź z września 2024 r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zagadnieniem spornym w sprawie jest prawo do zasiłku celowego na remont i odbudowę budynku mieszkalnego, który został zalany wskutek wezbrania wody w systemach kanalizacyjnych. Jako materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie organy obu instancji przyjęły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1283; dalej: u.p.s.; m.in. art. 39, 40 ust. 1 i 2 oraz zatwierdzone w dniu 24 października 2024 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "Zasad udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa z części 85 – Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. (dalej: Zasady udzielania pomocy finansowej), którymi organy były zobowiązane na podstawie art. 110 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 4) u.p.s. W sprawie jest bezsporne, że skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy społecznej w formie pomocy na remont lub odbudowę lokalu mieszkalnego (do 200 000 zł) położonego w S., którego jest właścicielem. Bezspornie ww. nieruchomość jest położona na terenie objętym stanem klęski żywiołowej w gminie S1. (powiat kłodzki), co wynika z § 2 pkt 1) lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wykazu gmin, w których są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r., oraz rozwiązań stosowanych na ich terenie (Dz.U. z 2024 r., poz. 1859 ze zm.). Niespornie też, pomieszczenia przyziemia ww. budynku zostały zalane wskutek wylania się nieczystości z brodzików, umywalek i toalet. Wedle organu odwoławczego warunki przyznania zasiłku należy oceniać na podstawie art. 39 i 40 u.p.s. w związku z art. 16 pkt 43) ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm. dalej: Prawo wodne) oraz Zasad udzielania pomocy finansowej Skarżącemu nie przysługuje więc zasiłek celowy w wysokości 200 000 zł, ponieważ budynek mieszkalny skarżącego nie został uszkodzony lub zniszczony w wyniku powodzi w rozumieniu art. 16 pkt 43 Prawa wodnego, lecz został zalany wskutek wezbrania wody w systemach kanalizacyjnych, tj. wylania się zawartości sieci kanalizacyjnej - spowodowanej odcinkowym uszkodzeniem przez powódź kanalizacji sanitarnej i w konsekwencji cofnięciem ścieków do budynku skarżącego. Zdaniem skarżącego, przyjęta przez organy obu instancji definicja powodzi jest zawężająca. Powódź z września 2024 r. jest bezpośrednią przyczyną powstania szkód u skarżącego i pomiędzy tym zjawiskiem a szkodą istnieje związek przyczyno-skutkowy. Powódź przechodząc przez system uszkodzonej kanalizacji wylała na nieruchomość skarżącego i tak powstała szkoda, która uzasadnia przyznanie zasiłku celowego na remont i odbudowę budynku mieszkalnego skarżącego. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że decyzja odpowiada prawu. W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że organ odwoławczy pominął przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r., poz. 1717; dalej: ustawa zmieniająca). Ustawa zmieniająca w art. 19 wprowadziła zmiany do ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw dodając m.in. przepis art. 69b. Przepis art. 69b ustawy zmieniającej ustala podstawę prawną i warunki wypłaty zasiłku celowego na remont, odbudowę, odtworzenie lokalu lub budynku - szczególnego w stosunku do zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, z przeznaczeniem na remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego, jest przyznawany osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej tej osoby albo rodziny (ust. 1). Przepis ten wszedł w życie w dniu 26 listopada 2024 r. Na podstawie art. 42 ustawy zmieniającej przepisy art. 69b ustawy zmienianej w art. 19 stosuje się również do wniosków o przyznanie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 69b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 19, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Złożone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dokumenty i oświadczenia na potrzeby ustalenia dochodu i sytuacji majątkowej nie podlegają rozpoznaniu (ust. 1). W przypadku wniosków, o których mowa w ust. 1, termin, o którym mowa w art. 69b ust. 3 ustawy zmienianej w art. 19, wynosi 3 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 2). Zgodnie natomiast z art. 40 ust. 2 u.p.s., do którego odsyła art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej, zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Przepisy u.p.s. nie zawierają definicji klęski żywiołowej wobec tego należy sięgnąć do dyrektyw wykładni prawa. Zgodnie z art. 7 art. 45 oraz art. 64 Konstytucji, sądy działają na podstawie i w granicach prawa, budując zaufanie do jego przestrzegania i stosowania. Jednym z instrumentów służących do osiągnięcia tych celów jest dokonywanie profesjonalnej wykładni przepisów przy wykorzystaniu wszystkich wykształconych w rozwoju prawa jej metod. Gwarancją prawidłowego stosowania prawa jest tłumaczenie przepisów przede wszystkim w ich kontekście językowo-logicznym, następnie zaś na tle ich układu systemowego, a dopiero w dalszej kolejności – gdy te metody wykładni nie dają zadawalających wyników, tj. nie prowadzą do wyraźnego odczytania sensu danej normy prawnej – wchodzi w rachubę zastosowanie wykładni celowościowej. W doktrynie i w judykaturze nie budzi wątpliwości pogląd, że należy odstąpić od wyników wykładni językowej, gdy prowadzi do absurdalnego wniosku (por. np. postanowienie SN z 27 lutego 2009 r. o sygn. akt II CNP 117/08, dostępne w Bazie Orzeczeń, sn.pl/orzeczenia). Definicję klęski żywiołowej zawiera art. 3 pkt 1) ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (Dz.U. z 2025 r., poz. 112 ze zm.; dalej: u.s.k.ż.) przez którą należy rozumieć katastrofę naturalną lub awarię techniczną, których skutki zagrażają życiu lub zdrowiu dużej liczby osób, mieniu wielkich rozmiarów albo środowisku na znacznych obszarach, a pomoc i ochrona mogą być skutecznie podjęte tylko przy zastosowaniu nadzwyczajnych środków, we współdziałaniu różnych organów i instytucji oraz specjalistycznych służb i formacji działających pod jednolitym kierownictwem. Pod pojęciem katastrofy naturalnej należy rozumieć zdarzenie związane z działaniem sił natury, w tym powodzie (art. 1 pkt 2 u.s.k.ż.). Z przywołanych przepisów art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej w związku z art. 40 ust. 2 u.p.s. wynika, że nabycie prawa do zasiłku na remont odbudowę, odtworzenie lokalu lub budynku, wymaga spełnienia łącznie następujących warunków: 1) uprawnionymi do zasiłku jest rodzina, czyli osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 u.p.s.) oraz osoba, którą w kontekście tego przepisu jest osoba samotnie gospodarująca, czyli osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe (art. 6 pkt 9 u.p.s.), 2) które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., zatem wymaga wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy powodzią a poniesioną stratą, 3) zasiłek jest przyznawany niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej osoby albo rodziny, przy czym ze względu na treść art. 40 ust. 2 u.p.s. uzależniony jest od wystąpienia niezaspokojonej potrzeby bytowej rodziny lub osoby, 4) zasiłek jest przeznaczony na ściśle określone cele: remont, odbudowa budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego. Zarówno przepis art. 40 u.p.s. jak i art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej warunkują przyznanie wsparcia ze środków budżetu państwa wystąpieniem straty, której powodem jest powódź. Ani przepisy u.p.s, ani ustawy zmieniającej jak również ustawy z dnia z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz.U. z 2024 r., poz. 645; dalej: ustawa powodziowa) nie definiują pojęcia powodzi. Pojęcie powodzi ma jednak legalną definicję zawartą w art. 16 pkt 43) Prawa wodnego, zgodnie z którym jest to czasowe pokrycie przez wodę terenu, który w normalnych warunkach nie jest pokryty wodą, w szczególności wywołane przez wezbranie wody w ciekach naturalnych, zbiornikach wodnych, kanałach oraz od strony morza, z wyłączeniem pokrycia przez wodę terenu wywołanego przez wezbranie wody w systemach kanalizacyjnych. Definicja ta ma zastosowanie do ww. przepisów u.p.s. i ustawy zmieniającej oraz ustawy powodziowej zgodnie z przedstawioną zasadą stosowania dyrektyw wykładni prawa. Jak wynika z kolei z ww. art. 16 pkt 43) Prawa wodnego ustawodawca z pojęcia powodzi wyłączył sytuację pokrycia przez wodę terenu wywołanego przez wezbranie wody w systemach kanalizacyjnych. Skorzystał bowiem ze swobody przyznanej państwu członkowskiemu Unii Europejskiej w art. 7 ust. 1 Dyrektywy 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarzadzania nim (Dz.U E L z 2007 nr 288 s. 27) oraz motyw 10) tej dyrektywy. Przyjęta przez ustawodawcę definicja powodzi wpływa na wiele obszarów funkcjonowania państwa, w tym na zakres wsparcia finansowanego ze środków publicznych udzielanego poszkodowanym (w tym ludności) w przypadku wystąpienia powodzi poprzez uwzględnienie możliwości budżetowych państwa. Ograniczając – w sposób uprawniony - pojęcie powodzi wyłącznie do czasowe pokrycie przez wodę terenu, który w normalnych warunkach nie jest pokryty wodą, w szczególności wywołane przez wezbranie wody w ciekach naturalnych, zbiornikach wodnych, kanałach oraz od strony morza – ustawodawca wytycza w ten sposób jasne i wspólne dla wszystkich zainteresowanych podmiotów granice m.in. finansowania strat związanych z usunięciem skutków tego rodzaju klęski żywiołowej. Ma to również wpływ na stosowanie zasad udzielania pomocy ze środków unijnych, jak np. Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (por. rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 z dnia 11 listopada 2002 r. ustanawiające Fundusz Solidarności Unii Europejskiej – Dz.U. UE L nr 311, s. 3). Polska wystąpiła o taki rodzaj pomocy z Funduszu Solidarności UE w zw. z powodzią we wrześniu 2024 r. i pomoc ta została zatwierdzona decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/1525 z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie uruchomienia Funduszu Solidarności Unii Europejskiej w celu udzielenia pomocy Austrii, Polsce, Czechom, Słowacji i Mołdawii w związku z powodziami, które miały miejsce we wrześniu 2024 r., oraz Bośni i Hercegowinie w związku z powodziami, które miały miejsce w październiku 2024 r. (Dz.U. UE L z 2025 r., poz. 1525) przy zachowaniu gwarancji wydatkowania tych środków wedle określonych zasad, w tym równego traktowania. Zasiłek celowy na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego uszkodzonego lub zniszczonego w wyniku powodzi jest formą pomocy państwa finansowanej ze środków publicznych, tj. budżetu państwa oraz środków unijnych. Z jednej strony ze względu na obowiązujące zasady gospodarowania środkami publicznymi, które ustala ustawa o finansach publicznych, wydatkowanie tych środków, w tym na pomoc poszkodowanym wskutek powodzi, winna spełniać określone tam zasady (zasady wydatkowania środków publicznych - art. .44 ustawy o finansach publicznych) i zasadę powszechności dostępu do realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych. Jednocześnie z drugiej strony ze względu na art. 32 Konstytucji RP, art. 3 u.p.s., art. 2 ustawy powodziowej - państwo gwarantuje równe traktowanie podmiotów w dostępie do wsparcia finansowanego ze środków publicznych. W tym celu ustanawia zasady udzielania takiej pomocy. Wyrazem tego oraz bezpośrednim stosowaniem tego obowiązku w zakresie wsparcia dla poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. są zatwierdzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "Zasady udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa z części 85 – Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r." Przedstawiają one formy i jednolite zasady kwalifikowania do udzielenia pomocy przez państwo. Zasady te dotyczą pomocy wyłącznie w odniesieniu do powodzi i nie przewidują żadnych odstępstw w tym zakresie. Pozostają więc spójne z pojęciem powodzi w rozumieniu art. 16 pkt 43 Prawa wodnego. W sprawie poddanej kontroli sądowej sprawy skarżący złożył wniosek o zasiłek na remont budynku (do wysokości 200 000 zł) w dniu 24 września 2024 r., natomiast organ pierwszej instancji wydał decyzję w tej sprawie w dniu 22 listopada 2024 r., czyli przed wejściem w życie art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej. Natomiast decyzja odwoławcza została wydana w dniu 16 stycznia 2025 r., czyli po wejściu w życie ww. przepisów i ze względu na przywołany art. 42 ustawy zmieniającej, wskazany przepis winien być zastosowany w sprawie. Sąd nie dostrzegł, by organy działały sprzecznie z art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej, mimo jego niepowołania w sprawie. Istota sprawy opiera się bowiem o warunek wstępny przyznania pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego, tzn. poniesienia straty przez skarżącego w wyniku konkretnej klęski żywiołowej – powodzi, która miała miejsce w określonym czasie – wrześniu 2024 r. Pomoc ta została ustanowiona w rezultacie ogłoszenia stanu klęski żywiołowej na obszarze m.in. powiatu kłodzkiego i fakt ten ma znaczenie dla zastosowanych przez właściwe organy publiczne form tej pomocy (odesłanie z art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej do art. 40 u.p.s., zasad jej udzielania uwzględniającej równe traktowanie i zakres wsparcia o charakterze pomocy ze środków publicznych (Zasady udzielania pomocy finansowej, art. 110 u.p.s., art. 3a ustawy powodziowej) i źródła finansowania (art. 18 ust. 1 pkt 4 u.p.s.). W tym zakresie Zasady udzielania pomocy finansowej jak i art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej są spójne, ponieważ uzależniają prawo do zasiłku celowego na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego od poniesienia straty (uszkodzenia lub zniszczenia) w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. Jak potwierdzają akta administracyjne sprawy przyziemie budynku mieszkalnego skarżącego zostało zalane w wyniku cofnięcia się wody powodziowej w systemie kanalizacji, co słusznie organy obu instancji zakwalifikowały jako wezbranie wody w systemie kanalizacyjnym, które jest wyłączone z pojęcia powodzi. Nie ma znaczenia, co było powodem wezbrania wody w systemie kanalizacyjnym. Jednoznaczne brzmienie art. 16 pkt 43) Prawa wodnego nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych. Wyłączenie z niej zdarzenia polegającego na pokryciu przez wodę terenu wywołanym przez wezbranie wody w systemach kanalizacyjnych usuwa konieczność prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy powodem wezbrania była nagromadzona woda powodziowa, czy niesprawność kanalizacji wynikająca np. z nienależytego jej utrzymania, z niedostosowania do potrzeb, nieadekwatnej przepustowości itd. Przedstawione przez skarżącego zaświadczenie Z. z dnia 5 listopada 2024 r. zostało prawidłowo ocenione przez SKO w zaskarżonej decyzji jako niewpływające na ustalenia w sprawie. Treść tego zaświadczenia nie przeciwstawia się dowodowi z oceny dokonanej przez Komisję ds. szacowania strat w mieniu prywatnym z dnia 15 października 2024 r. Zaświadczenie to opiera się na przypuszczeniach w kontekście wyłącznego i jedynego powodu wylania części wody powodziowej przez przyłącze kanalizacyjne. Niewątpliwie jednak nadal odnosi się do wylania przez przyłącze kanalizacyjne, zatem potwierdza zalanie wskutek wezbrania wód w systemach kanalizacji. Przy czym zaświadczenie to zostało wydane innej osobie niż skarżący, choć rzeczywiście dotyczy tego samego adresu. Natomiast dowód w postaci ww. oceny Komisji ds. szacowania strat w mieniu prywatnym został przeprowadzony w miejscu zdarzenia, w obecności skarżącego i z udziałem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia w zakresie wiadomości specjalnych, wymagane Zasadami udzielania pomocy finansowej (część VI pkt 1 i 2). Skarżący nie przedstawił zatem dowodu podważającego ustalenie organów obu instancji, że zalanie budynku mieszkalnego skarżącego nastąpiło wskutek wezbrania wody w systemie kanalizacyjnym. Takie ustalenie z kolei skutkuje brakiem zaistnienia wstępnego warunku przyznania zasiłku celowego na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego, skoro zalanie nie było wynikiem powodzi. Zalanie budynku mieszkalnego wskutek wezbrania wody w systemie kanalizacyjnym bez względu na przyczynę tego wezbrania nie mieści się bowiem w pojęciu powodzi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.