IV SA/Wr 191/25

WyrokWSA we Wrocławiu2026-03-18

Skład orzekający: Marta Pająkiewicz-Kremis, Aneta Brzezińska, Andrzej Nikiforów

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która nie zamieszkiwała w budynku mieszkalnym w momencie wystąpienia powodzi, przysługuje zasiłek celowy na jego remont lub odbudowę na podstawie ustawy o pomocy społecznej i zasad udzielania pomocy finansowej dla poszkodowanych w wyniku powodzi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak jest podstaw prawnych do przyznania zasiłku celowego na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego osobie, która w dniu wystąpienia powodzi nie prowadziła w tym budynku gospodarstwa domowego. Kluczowym warunkiem przyznania tego typu pomocy, zgodnie z zasadami udzielania pomocy finansowej dla poszkodowanych w wyniku powodzi, jest prowadzenie gospodarstwa domowego w zniszczonym lub uszkodzonym budynku w momencie zdarzenia losowego. Nieprowadzenie gospodarstwa domowego stanowi negatywną przesłankę do przyznania zasiłku, niezależnie od rozmiaru szkody.
Stan faktyczny
Skarżąca wnioskowała o przyznanie zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego uszkodzonego podczas powodzi we wrześniu 2024 r. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, wskazując, że skarżąca nie zamieszkiwała w budynku w momencie powodzi. Skarżąca podniosła, że mimo nieobecności, budynek stanowił centrum jej spraw życiowych i poniósł znaczne szkody. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że brak prowadzenia gospodarstwa domowego w zniszczonym budynku w momencie zdarzenia wyklucza przyznanie zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Protokolant: Michał Janusz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 marca 2026 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 5 lutego 2025 r. nr SKO 4101/73/2025 w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi J. F. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ drugiej instancji) z dnia 5 lutego 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Stronia Śląskiego (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 30 listopada 2024 r. o odmowie przyznania stronie zasiłku celowego na remont/odbudowę budynku mieszkalnego w związku ze szkodą powstałą w wyniku powodzi. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 14 października 2024 r. strona wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Stroniu Śląskim o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na remont/odbudowę budynku mieszkalnego mieszczącego się pod adresem S., S. W treści wniosku strona wskazała, że podczas powodzi jaka miała miejsce w dniach 14-16 września 2024 r. został zalany parter tego budynku. Zniszczone zostały – tynki, ocieplenie, podłogi, drzwi i okna. Nadto również – ogrodzenie i brama wjazdowa. W treści wniosku strona zawarła oświadczenie, że w dniu powodzi nie zamieszkiwała pod adresem – S. W toku wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przy udziale działającej w charakterze pełnomocnika strony matki wnioskodawczyni (M. R.) stwierdzono zalanie budynku jednorodzinnego pod adresem S. a nadto również, że nie jest on zamieszkiwany jako że właścicielka tego budynku mieszka w S1. Decyzją z dnia 30 listopada 2024 r. organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 40 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283, dalej: u.p.s.) odmówił stronie przyznania zasiłku celowego na remont/odbudowę budynku mieszkalnego, położonego w S., Gmina S. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, opolskiego oraz śląskiego (poz. 1365), w okresie od 14 września 2024 r. do 15 października 2024 r. na obszarze [...], w tym na terenie Gminy S., został wprowadzony stan klęski żywiołowej. Następnie, organ przytoczył treść art. 40 ust. 2 u.p.s. w myśl którego – zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Odwołał się także do Zasad udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r, ze szczególnym uwzględnieniem zawartego tam zapisu w punkcie 6 podpunkt 1). Powołując się na ustalenia Gminnej Komisji do spraw ustalania szkód i szacowania strat organ pierwszej instancji podniósł, że strona w trakcie zdarzenia (powodzi) nie zamieszkiwała i nie prowadziła gospodarstwa domowego w budynku mieszkalnym pod adresem S. Z tych względów organ pierwszej instancji uznał, że wniosek strony nie kwalifikuje się do przyznania pomocy finansowej na podstawie art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. W odwołaniu strona szczegółowo opisała uszkodzenia w budynku na skutek powodzi. Za "rażące niedopatrzenie" uznała pominięcie przez Gminną Komisję - strat i uszkodzeń budynku. Zarzut ten strona powiązała z zarzutem niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie rzeczywistego zakresu uszkodzeń w nieruchomości. Zaznaczyła, że choć budynek w chwili zdarzenia nie był zamieszkały, to jednak fakt ten nie rzutuje na straty i uszkodzenia spowodowane powodzią. Powołaną na wstępie decyzją z dnia 5 lutego 2025 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. SKO podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że w świetle art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s. oraz wspomnianych już Zasad udzielania pomocy finansowej, pomoc w postaci zasiłku celowego na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego przyznawana jest rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym, którzy w dniu wystąpienia zdarzenia losowego (żywiołu) prowadzili gospodarstwo domowe w zniszczonym lub uszkodzonym budynku. Wskazując na powyższe SKO uznało, że strona nie spełniła podstawowego, obligatoryjnego wymogu do przyznania jej wnioskowanego świadczenia, tj. nie prowadziła w dniu wystąpienia zdarzenia (żywiołu) gospodarstwa domowego w budynku objętym wnioskiem. Wnosząc skargę na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organów orzekających, które uznały fakt nieprowadzenia przez nią gospodarstwa domowego w dniu zdarzenia w domu mieszkalnym objętym wnioskiem za przeszkodę do przyznania wnioskowanego świadczenia. Skarżąca podniosła, że "musiała opuścić kraj w celu podjęcia długotrwałego leczenia, które kontynuuje". Stwierdziła, że jej gospodarstwo domowe zostało zniszczone w 100% i dlatego przyznanie jej wnioskowanego zasiłku celowego jest jak najbardziej uzasadnione. Do skargi strona dołączyła dokumentację fotograficzną obrazującą skalę zniszczeń. Stanowisko polemiczne do przyjętego w sprawie przez organy administracji publicznej strona zaprezentowała także w treści pisma z dnia 29 września 2025 r. W piśmie tym skarżąca zarzuciła, że jej nieobecność w w/w domu jednorodzinnym w dacie powodzi nie przesądzał ani nadal nie przesądza o tym, że S. nie stanowi centrum spraw życiowych skarżącej. Zdaniem strony, dołączony do tego pisma załącznik w postaci kosztorysu szkody oraz fakt, że strona jest w trakcie odbudowy zniszczonego domu przeczą ustaleniom przyjętym w zaskarżonej decyzji. Strona dodała, że rozmiar wyrządzonych przez powódź szkód w nieruchomości jedynie w niewielkim stopniu zrównoważy kwota zasiłku celowego, którego przyznania odmówiono skarżącej. W piśmie z dnia 24 listopada 2025 r. strona podkreśliła, że niezwłocznie po powzięciu informacji o tym, że budynek mieszkalny mieszczący się pod adresem- S. uległ zniszczeniu przez powódź strona przyjechała do S. i niezwłocznie przystąpiła do usuwania skutków powodzi w zniszczonej przez żywioł nieruchomości. W nawiązaniu do powyższego strona wniosła o dopuszczenie dowodu z biletów lotniczych na okoliczności wskazywane we wspomnianym piśmie. Swoje stanowisko w sprawie strona rozwinęła także w treści pisma z dnia 15 marca 2026 r., gdzie zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8 i art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.). W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny zostały pomieszczone w treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z powołanym przepisem, sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, Sąd nie dopatrzył się podstaw do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia w obrotu prawnego. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, o odmowie przyznania stronie zasiłku celowego na remont/odbudowę budynku mieszkalnego położonego w S., który został uszkodzony w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., legły ustalenia faktyczne w myśl których, skarżąca w dniu powodzi nie prowadziła w tym budynku gospodarstwa domowego. Brak podstaw do przyznania stronie w tych okolicznościach wnioskowanej pomocy finansowej organ drugiej instancji uzasadniał odwołaniem się do art. 40 ust. 2 u.p.s. oraz do treści zatwierdzonych w dniu 18 października 2024 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Zasad udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. Zdaniem Sądu, przy niewadliwie ustalonym stanie faktycznym SKO prawidłowo orzekło o braku podstaw prawnych do przyznania stronie wnioskowanego zasiłku celowego. Jak wynika z art. 40 ust. 1 i 2 u.p.s., zasiłek celowy może być przyznany również osobie lub rodzinie, które poniosły stratę w wyniku – zdarzenia losowego (ust. 1) lub w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust 2). Zgodnie zaś z art. 40 ust. 3 u.p.s., zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Zasiłki celowe na pokrycie strat spowodowanych zdarzeniem losowym (art. 40 ust. 1 u.p.s.) wypłacane są ze środków własnych gminy, w ramach realizacji zadań własnych (obowiązkowych), zaś zasiłki związane z klęskami żywiołowymi i ekologicznymi (art. 40 ust. 2 u.p.s.) wypłacane są ze środków otrzymanych z budżetu państwa. Skutkiem tego jest obowiązek stosowania się przez gminę do wytycznych i zaleceń organów rządowych (por. Iwona Sierpowska w komentarzu do art. 40 ustawy o pomocy społecznej, Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI). Wypada przypomnieć, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 4 u.p.s do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną. Zgodnie zaś z ust. 2 ww. regulacji środki na realizację i obsługę zadań, o których mowa w ust. 1 pkt 1-9, zapewnia budżet państwa. Notoryjnym jest fakt, że we wrześniu 2024 r. południowo-zachodnia Polska zmagała się z powodzią oraz zagrożeniem powodziowym w wielu miejscowościach. W dniu 16 września 2024 r. Rada Ministrów wydała, na podstawie art. 232 Konstytucji Rzeczypospolitej oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1897), rozporządzenie w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego oraz śląskiego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1395). Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 1) w/w rozporządzenia, obszar na którym został wprowadzony stan klęski żywiołowej objął w [...] - powiaty [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz miasta na prawach powiatu W. i J. Notoryjnym jest fakt, że S. znajduje się w [...], w województwie [...]. W dniu 18 października 2024 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zatwierdził Zasad udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. (dalej: Zasady, Zasady udzielania pomocy finansowej dla poszkodowanych w wyniku powodzi). W części I punkt 1 tych Zasad postanowiono, że pomoc jest udzielana w formie: 1) pomocy doraźnej, na którą składają się: a) zasiłek celowy przyznawany, na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tzw. "zasiłek celowy na pomoc doraźną"); c) zasiłek powodziowy przyznawany na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U. 2024 r. poz. 654, z późn. zm.); 2) pomocy remontowo-budowlanej, przyznawanej na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, na którą składają się: a) zasiłek na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi (tzw. "zasiłek na odbudowę budynku mieszkalnego"); b) zasiłek na remont albo odbudowę budynku gospodarczego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi (tzw. "zasiłek na odbudowę budynku gospodarczego"). Zgodnie z częścią I w/w Zasad punkt 2 i 4, pomoc doraźna oraz pomoc remontowo-budowlana, przyznawana jest niezależnie od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Pomoc doraźna oraz pomoc remontowo-budowlana, przeznaczona jest dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901, 1693, 1938 i 2760), które w wyniku powodzi poniosły szkodę. Zgodnie z częścią I w/w Zasad punkt 6, zasiłki remontowo-budowlane przyznawane są rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym, jeśli w dniu wystąpienia powodzi: 1) prowadziły gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym lub; 2) posiadały i stale użytkowały budynek gospodarczy; – które zostały zniszczone lub uszkodzone w wyniku tego zdarzenia. Szczegółowe zasady przyznawania pomocy finansowej dla poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. zostały wskazane w części II i III w/w Zasad. Zgodnie z częścią II punkt 1 Zasad, kwota zasiłku celowego na pomoc doraźną wynosi 8.000 zł. Zgodnie z częścią II punkt 3 Zasad, kwota zasiłku powodziowego dla rodziny albo osoby samotnie gospodarującej wynosi do 2.000 zł (słownie: dwa tysiące złotych) i jest powiększona, zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.2024, poz. 1473), o kwotę 1 tys. zł brutto w celu pokrycia kosztów zużycia energii elektrycznej lub paliwa niezbędnych do osuszenia pomieszczeń zajmowanych przez rodzinę lub osobę. Zgodnie z częścią III Zasad punkt 1 i punkt 2, kwota zasiłku na odbudowę budynku mieszkalnego wynosi do 200 tys. zł, przyznawanego w związku ze szkodami w jednym budynku/lokalu mieszkalnym, a kwota zasiłku na odbudowę budynku gospodarczego wynosi do 100 tys. Zł przyznawanego w związku ze szkodami powstałymi w budynkach gospodarczych (niezależnie od liczby zniszczonych lub uszkodzonych budynków gospodarczych). Zgodnie z częścią III Zasad punkt 3, kwoty zasiłków składających się na pomoc remontowo-budowlaną, przyznawane są w przypadku oszacowania procentu zniszczeń/uszkodzeń na poziomie co najmniej 5% budynku lub lokalu, o których mowa w cz. I ust. 1 pkt 2. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 14 października 2024 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego położonego w miejscowości S. w związku ze szkodą w tej nieruchomości powstałą wskutek powodzi we wrześniu 2024 r. W treści wniosku strona wskazała, że zalany został parter tego budynku (tynki, ocieplenie, połogi, drzwi i okna) , ogrodzenie oraz brama wjazdowa. W toku wywiadu środowiskowego potwierdzono zalanie w/w budynku. Stwierdzono jednocześnie, że budynek ten nie jest zamieszkiwany na stałe, oraz, że jego właścicielka mieszka w S1. Wymaga podkreślenia, że to, iż skarżąca w chwili powodzi nie prowadziła w budynku jednorodzinnym mieszczącym się pod adresem S. gospodarstwa domowego jest okolicznością niesporną w sprawie. Już ubiegając się o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na remont/odbudowę budynku mieszkalnego we wniosku z dnia 14 października 2024 r. strona zawarła oświadczenie, że w chwili powodzi budynek mieszkalny mieszczący się pod adresem – S. nie był przez nią zamieszkiwany. Fakt niezamieszkiwania w w/w budynku w okresie powodzi (zgodnie z wnioskiem powódź miała miejsce w dniach 14-16 września 2024 r.) skarżąca podtrzymała w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji a także w skardze. W treści skargi skarżąca dodała, że "musiała opuścić kraj w celu podjęcia długotrwałego leczenia, które nadal kontynuuje". Na rozprawie w dniu 18 marca 2026r. skarżąca wyjaśniała, że po śmierci jednej z córek (w 2017 r.) zmagała się z depresją, a wyjazd do rodziny do S1. (gdzie mieszka jej druga córka) miał skarżącej pomóc w dojściu do zdrowia psychicznego. Skarżąca przyznała, że od czasu wyjazdu do S1. w 2020 r. nikt nie zamieszkiwał w domu jednorodzinnym pod adresem – S. Mając na uwadze niesporny element stanu faktycznego sprawy jakim jest fakt, że skarżąca w chwili powodzi, jaka dotknęła S. we wrześniu 2024 r., nie prowadziła w budynku mieszkalnym wskazanym we wniosku o zasiłek gospodarstwa domowego, brak jest podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem stanowiska organu drugiej instancji, który w powołaniu na tę właśnie okoliczność uznał, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej wnioskowanego zasiłku. W pełni podzielając to stanowisko organu Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z warunkami sformułowanymi w części I podpunkt 6 "Zasad udzielania pomocy finansowej dla poszkodowanych w wyniku powodzi", zasiłki remontowo-budowlane przyznawane są rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym, jeśli w dniu wystąpienia powodzi prowadziły gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym, które zostały zniszczone lub uszkodzone w wyniku tego zdarzenia. Przesłanka prowadzenia gospodarstwa domowego w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym dotkniętym skutkami powodzi pozostaje zatem, obok samej szkody, w bezpośrednim związku z prawem do domagania się przyznania pomocy na warunkach sformułowanych w części I "Zasad udzielania pomocy finansowej dla poszkodowanych w wyniku powodzi" punkt 6 podpunkt 1). A contrario, nieprowadzenie przez wnioskodawcę gospodarstwa domowego w dniu powodzi w budynku mieszkalnym dotkniętym skutkami powodzi, stanowi negatywną przesłankę do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego wypłacanego na podstawie art. 40 ust. 2 u.p.s., niezależnie od faktu wystąpienia w tym budynku szkody, czy też rozmiarów tej szkody. Wymaga w tym miejscu dodania, że warunki przyznawania pomocy ze środków publicznych osobom poszkodowanym w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. sformułowane w treści "Zasad udzielania pomocy finansowej dla poszkodowanych w wyniku powodzi" wiążą gminę na podstawie art. 110 ust. 2 u.p.s. i winny były być respektowane przy wypłacie zasiłków celowych ze środków finansowych przekazanych gminie z budżetu państwa na ten cel. Nadto zważyć trzeba, że wymóg prowadzenia w dniu powodzi gospodarstwa domowego w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym odpowiada założeniom i celom przyznawania zasiłku celowego. Trzeba dostrzec, że zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 u.p.s., możliwość przyznania zasiłku celowego nakierowana jest na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Niezbędna potrzeba to taka, bez zaspokojenia której dana osoba nie może egzystować, to potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2026 r., sygn. akt OSK 2544/24). Niewątpliwie, prowadzenie gospodarstwa domowego wpisuje się w tak rozumianą potrzebę. Przez prowadzenie gospodarstwa domowego należy rozumieć bowiem zamieszkiwanie w danym miejscu oraz zaspokajanie w danym miejscu swoich potrzeb życiowych. Miejsce prowadzenia gospodarstwa domowego jest miejscem koncentracji spraw życiowych danej osoby. Mając na uwadze złożone przez stronę na rozprawie w dniu 18 marca 2026 r. wyjaśnienia Sąd nie ma wątpliwości, że w czasie powodzi, jaka dotknęła S. w Powiecie [...] Województwa [...] we wrześniu 2024 r. skarżąca nie prowadziła tam gospodarstwa domowego. W tym czasie, centrum jej spraw życiowych od kilku lat znajduje się na terenie S1. Wskazywane przez stronę powody dla których podjęła ona decyzję o wyjeździe w 2020 r. do S1. (gdzie przebywa do nadal), tj. przede wszystkim depresja po śmierci córki oraz nadzieja na polepszenie stanu zdrowia wśród członków rodziny mieszkających w S1., jakkolwiek są zrozumiale dla Sądu, to jednak nie mogą rzutować na prawo strony do otrzymania wnioskowanego zasiłku celowego. Z wyjaśnień skrzącej złożonych na rozprawie wynika bowiem, że, jej centrum spraw życiowych niezmiennie od kilku lat znajduje się w S1. Skarżąca ma w tym państwie tzw. Zieloną Kartę. Ma również dwa obywatelstwa – polskie i [...]. Skarżąca pracuje w S1. i opłaca tam podatki. Nie ma przy tym znaczenia podkreślana przez nią na rozprawie okoliczność, że prawo stałego pobytu w S1. ma ona "od dawna" (od 2000 r.). Przedłożone przez skarżącą jako dowód w sprawie bilety lotnicze do kraju (na trasie S. – W.) na okoliczność tego, że jej reakcja na zalanie domu w S. we wrześniu 2024 r. była niezwłoczna nie podważają tego wniosku. Z tych wszystkich powodów Sąd uznał, że orzeczona w zaskarżonej decyzji odmowa przyznania stronie wnioskowanego zasiłku nie narusza prawa materialnego ani procesowego. Ujawnione w sprawie okoliczności nie wskazują bowiem na to, że nieobecność skarżącej w domu jednorodzinnym w S. w czasie powodzi we wrześniu 2024 r. miała charakter epizodyczny. Sąd nie kwestionuje przy tym ani emocjonalnego związku skarżącej z domem w S. ani też, deklarowanej na rozprawie, chęci powrotu skarżącej na stałe do S. i zamieszkania w odremontowanym domu. Stwierdza natomiast, że kwestie te nie mogą rzutować na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, albowiem nie podważają kluczowego w sprawie ustalenia, że skarżąca w czasie powodzi we wrześniu 2024 r. nie prowadziła w domu mieszkalnym pod adresem S. gospodarstwa domowego. Innymi słowy, nie tam znajdowało się jej centrum spraw życiowych w tym czasie. Wbrew argumentacji podniesionej w skardze, za zasadnością przyznania skarżącej wnioskowanego zasiłku celowego nie może przesądzać sam rozmiar szkód, jakie w budynku mieszkalnym wyrządziła powódź. W sprawie, organy administracji publicznej nie kwestionowały zresztą tego, że budynek skarżącej został zalany przez powódź (w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego odnotowano: "Dom zalany"). Kwestia rozmiaru zniszczeń jakie w budynku mieszkalnym wyrządziła powódź, przy braku spełnienia przesłanki prowadzenia przez skarżącą w tym budynku gospodarstwa domowego we wrześniu 2024 r., nie ma w świetle prawa znaczenia przesądzającego dla wnioskowanego przez stronę prawa. Obok przesłanki wystąpienia szkody na skutek powodzi, musi bowiem zaistnieć również przesłanka prowadzenia gospodarstwa domowego w budynku lub lokalu mieszkalnym dotkniętym tego rodzaju szkodą. Z tych też powodów, dopuszczone przez Sąd na rozprawie w dniu 18 marca 2026 r. – dowody w postaci: kosztorysu budynku oraz przedłożonej przez stronę dokumentacji zdjęciowej nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji z powodów wskazywanych przez stronę (tzn. z uwagi na rozmiar szkód i zakres niezbędnych prac związanych z odbudową budynku mieszkalnego). Dodać trzeba, że zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 u.p.s. nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako zadośćuczynienia ze strony Państwa, które nie ma obowiązku zapewnić pomocy w remoncie każdej nieruchomości uszkodzonej przez powódź. Takie funkcje spełniają bowiem organy ubezpieczeniowe pod warunkiem zawarcia odpowiedniej umowy. W sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 10 k.p.a. Końcowo podnieść należy, że uwadze SKO umknęła okoliczność, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji (podobnie jak w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji) obowiązywał już art. 69b dodany przez art. 19 ustawy z 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 1717), który jako taki również winien stanowić materialnoprawną podstawę orzekania w sprawie. Przepisy tej ustawy weszły bowiem w życie w dniu 26 listopada 2024 r. Zgodnie ze wspomnianym art. 69b ust. 1, zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, z przeznaczeniem na remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego, jest przyznawany osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej tej osoby albo rodziny. Mając na uwadze, że w/w art. 69b ust. 1 odwołuje się do treści art. 40 ust. 2 u.p.s., który z kolei stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze przedstawioną argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a. wniesioną w sprawie skargę w całości oddalił jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło